پوليتسيا قىزمەتكەرى – ار مەن ادالدىقتىڭ سيمۆولى
سارسەنبى, 15 اقپان 2012 7:27
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جىل ساىنعى حالىققا جولداۋىندا ەلدىڭ وزەكتى ءماسەلەلەرى كوتەرىلىپ, ءار سالا بويىنشا ءتيىمدى ىستەر اتقارىلۋعا, وڭ شەشىمىن تابۋعا بارىنشا كۇش جۇمسالۋدا. ەل حالقىنىڭ تۇرمىسى تۇزەلىپ, كەدەيشىلىكتى بولدىرماۋ مەن جاستاردىڭ ءبىلىم الۋ سالاسىنا باسا نازار اۋدارعان ەلباسى جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كاسىبي جەتىلدىرۋ مەن جوعارى دەڭگەيلى مامان ەتىپ شىعارۋ ماسەلەسىن كوتەردى. جولداۋدىڭ التىنشى ءبولىمى تۇگەلدەي وسى سالاعا ارنالدى.
سارسەنبى, 15 اقپان 2012 7:27
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جىل ساىنعى حالىققا جولداۋىندا ەلدىڭ وزەكتى ءماسەلەلەرى كوتەرىلىپ, ءار سالا بويىنشا ءتيىمدى ىستەر اتقارىلۋعا, وڭ شەشىمىن تابۋعا بارىنشا كۇش جۇمسالۋدا. ەل حالقىنىڭ تۇرمىسى تۇزەلىپ, كەدەيشىلىكتى بولدىرماۋ مەن جاستاردىڭ ءبىلىم الۋ سالاسىنا باسا نازار اۋدارعان ەلباسى جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كاسىبي جەتىلدىرۋ مەن جوعارى دەڭگەيلى مامان ەتىپ شىعارۋ ماسەلەسىن كوتەردى. جولداۋدىڭ التىنشى ءبولىمى تۇگەلدەي وسى سالاعا ارنالدى.
وندا پوليتسيا بەدەلىن كوتەرۋ, ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, قارجىلاي تابىسىن كوبەيتىپ, قىزمەت تەحنيكاسىمەن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى جۇمىستارىنا تياناقتى ءارى اسا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدى تاپسىردى.
جاسىراتىنى جوق, ەلدىڭ تىنىشتىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن قورعاپ وتىرعان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كەيدە كەلەڭسىز جاعدايلارعا ۇرىنىپ, جەمقورلىققا جول بەرىپ جاتاتىنى بەلگىلى. ال ىشكى ىستەر ورگاندارىنا كەلىپ, ۇستىنە پوليتسيا فورماسىن كيگەن ادامنىڭ ارى دا, وجدانى دا تازا بولۋى ءتيىس. جانە دە, پوليتسيادا ءوز جۇمىسىنا تەرەڭ بويلاي المايتىن, ءوز قىزمەتىن تۇسىنبەيتىن كولدەنەڭ كوك اتتى جۇرمەۋى كەرەك. پوليتسيا فورماسى قاراپايىم حالىققا قوقان-لوققى كورسەتىپ, داندايسۋعا ەمەس, ولاردى قورعاپ, قىلمىس پەن تارتىپسىزدىكتىڭ الدىن الۋشى ادامعا مىندەتتەلگەن ارنايى كيىم ۇلگىسى. فورمانىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە سول ادامنىڭ ۇياتى تۇرۋ كەرەك.
ەلباسىنىڭ بيىلعى تاپسىرماسىنداعى باستى ماسەلە – قۇقىق قورعاۋ جانە ارناۋلى ورگانداردى ساپالى كادرلىق جاڭارتۋ جانە 2012 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن ولاردىڭ جەكە قۇرامىن قايتا اتتەستاتسيالاۋدان وتكىزۋدى مىندەتتەدى.
بۇل مىندەتتەۋدە, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن ءبىلىكتىلىگى مەن ءبىلىمى تەڭ ساراپقا سالىنىپ, تاجىريبەلىك جانە تەوريالىق شەبەرلىگى سىنعا تۇسەدى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن دايارلاۋدا, الدىمەن, دەنە تۇرقىنىڭ جەتىلۋى باستى نازارعا الىنادى. سپورتقا بەيىم, قىزمەتتىك جاتتىعۋدىڭ ءتۇرلى تاسىلدەرى مەن امالدارىن مەڭگەرگەن جاننان ءتاۋىر قىزمەتكەر شىعاتىنىنا كامىل سەنەمىن. الايدا, قىزمەت بارىسىندا ماماننىڭ ءبىلىمدىلىگى ءمىندەتتى تۇردە قاجەت ەتىلەدى.
قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن جەتە تۇسىنبەي, وسى سالانى ەرمەك كورىپ كەلگەندەر كوپ ۇزاماي ءوز ءجوندەرىن تابادى. ال جان ءتانىمەن, تۇيسىگىمەن ءتۇسىنىپ, جۇرەك قالاۋىمەن قادام باسقاندار قانداي جاعدايعا بولماسىن دايىن ءارى نىق سەنىممەن قىزمەتكە كىرىسەدى. وتكەن جىلى راديكالدى يسلام جەتەكشىلەرىنىڭ قولشوقپارىنا اينالعان تەرىس ۇعىمداعى ءدىني ەكسترەميستەردىڭ قولىنان بىرنەشە پوليتسيا قىزمەتكەرى قازا تاپتى. وزدەرىن جانكەشتىمىز دەپ جاريالاعاندار ءدىندى جەتىك بىلەتىن شەيىتتەرمىز دەدى دە, جازىقسىز جاندارعا اجال قۇشتىردى, بەيبىت تۇرعىنداردىڭ ءتۇن ۇيقىسىن, كۇندىز كۇلكىسىن ۇرلاپ, ۇرەيلەندىردى. قۇراندا قۇمىرسقانى ولتىرۋگە بولمايدى دەپ جازىلعان. ەندەشە, يسلامنىڭ اتىن جامىلىپ, بەيبىت كۇندە كىسى قانىن موينىنا جۇكتەگەندەردىكى ءدىني نانىم ەمەس – قىلمىس. ال قىلمىسكەر ارقاشان دا زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. وسى سالادا ءدىن ماسەلەسىمەن اينالىساتىن تەولوگ-پوليتسەيلەردى قۇرۋ وتە ورىندى كوتەرىلگەن ماسەلە دەپ سانايمىن.
بۇدان باسقا ءاربىر پوليتسيا قىزمەتكەرى ەلدىڭ قۇقىقتىق زاڭ اكتىلەرى مەن ءىىم ەرەجەلەرىن جەتە ءبىلۋى مىندەتتى. ار-وجدان ماسەلەسىندە «ار-نامىس كودەكسىن» جەتە مەڭگەرىپ, ازاماتتارمەن قارىم-قاتىناستا ءوز بەدەلى مەن ايبىنىنا كولەڭكە تۇسىرمەۋدى ويلاعانى ابزال.
ەلباسى 2012 جىلدىڭ 1 ءشىلدەسىنە دەيىن بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جەكە قۇرامىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن تۇگەلىمەن اتتەستاتسيالاۋدى قايتا وتكىزۋدى تاپسىردى. بۇل تاپسىرما ناتيجەسىندە, قۇقىق قورعاۋ جانە ارناۋلى ورگانداردا ساپالى كادرلىق جاڭارتۋ بولادى دەپ كۇتەمىز. ءجۇرگىزىلەتىن اتتەستاتسيانىڭ ماقساتى, پرەزيدەنتىمىزدىڭ ايتۋى بويىنشا, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ اقشالاي ريزىعىن ارتتىرۋ مەن الەۋمەتتىك قولداۋدى كەڭەيتۋ, سونداي-اق, ولاردىڭ تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋى ماسەلەلەرى قارالادى.
قازىرگى كەزدە ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتە ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسپەن كۇرەستى كۇشەيتۋ ءۇشىن ينتەرپول ۇلگىسىمەن ەۋرازپول-ەۋرازيا پوليتسياسىن قۇرۋ ماسەلەسى دامىپ, جولعا قويىلعان. وسى شارۋا بويىنشا بىزدەن دە ماماندار جاساقتاۋ تۋرالى ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرىلدى. ەگەر وسى تاپسىرما ءوزىنىڭ وڭ شەشىمىن تاپسا, ءبىزدىڭ پوليتسيانىڭ جۇمىس ىستەۋ اياسى كەڭەيىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋادى. ەڭ الدىمەن, بۇل قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن بەدەل, قازاقستاندىق ساقشىلار ءۇشىن ابىروي. ءىىم الماتى اكادەمياسىن بىتىرگەن تۇلەكتەر قازىر تەك ءبىر سالادا عانا قالىپ قويماي, ەلىمىزدىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قاراماعىندا, پروكۋراتۋرا, قارجى پوليتسياسى سەكىلدى وزگە دە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا جۇمىس ىستەۋگە ۇلكەن مۇمكىندىك الدى.
جولداۋدا كوتەرىلگەن ماڭىزدى تاقىرىپتاردىڭ تاعى ءبىرى – سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى ودان ءارى كۇشەيتۋ. ەلىمىزدە باستاپقى جىلدارداعىداي ەمەس, سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرىپ, ءىرى قىلمىستار جاساۋ فاكتىلەرى ازايىپ كەلەدى. بۇرىندارى سىبايلاس جەمقورلىق جاساۋ كورىنىستەرى رەتىندە ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى پارا الۋ دەرەكتەرى ءجيى ۇشىراساتىن. سوڭعى جىلدارداعى وقيعالارعا ساراپتاما جاساساق, قىلمىستىڭ وسى تۇرىمەن ەلىمىزدىڭ شيكىزات ءوندىرۋ ورىندارىنىڭ, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ, كەدەن بەكەتتەرىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى جانە ولاردىڭ سىبايلاستارى جاۋاپقا تارتىلۋدا. دەمەك, قازاقستانداعى ءتارتىپ پەن زاڭدىلىق فورمالارى دۇرىس ساقتالىنىپ, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى ءادىل ءجۇرگىزىلەتىندىگىنە سەنىم مول. مۇنى قازاقستانداعى ساياسي-احۋالدارعا كوز تىگىپ, قۇلاق ءتۇرىپ وتىرعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ساراپشىلار دا ايتۋدا.
سونىمەن قاتار, حالىقتىڭ ساۋاتىن كوتەرۋ جۇمىستارى دا قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. سەبەبى, قالالىق, اۋداندىق جانە اۋىلدىق جەرلەرگە ينتەرنەت جەلىسى جەتىپ, اقپارات الماسۋ شەگىنىڭ كەڭەيۋىندە. جاڭا عاسىردى اقپاراتتىق مايدان عاسىرى دەيتىن بولساق, ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتى سول مايدانداعى جاۋىنگەر سىندى. قازىرگى تاڭدا ارنايى ءوندىرىس ورىندارىنان شىققان تەحنيكالىق تاۋارلار قولجەتىمدى, حالىقتىڭ قالتاسى كوتەرەتىندەي جاعدايدا. ءاربىر ادام الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ءتۇرلى سالالارمەن بايلانىسقا شىعا الادى نەمەسە ساۋال جولداپ, جاۋابىن دا الا الادى. مۇنداي مۇمكىندىكتەن ىشكى ىستەر ورگاندارى دا قۇرالاقان ەمەس. قىزمەتتىك قاجەتتىلىكتە جانە حالىقپەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋدا, ازاماتتاردىڭ پوليتسيا قىزمەتىنە دەگەن ارىز-تالاپتارى مەن شاعىم-وتىنىشتەرىن قارايتىن ارنايى بلوگتارى مەن سايتتارى جۇمىس ىستەيدى. وسى ەلەكتروندى پوشتالار ارقىلى قاعازباستىلىقتان ارىلىپ, جۇمىستى ءبىراز وڭتايلانعاندىعى, اقپارات الۋ مۇمكىندىگىنىڭ قولجەتىمدى بولعاندىعى قىزمەتتە وتە تيىمدىلىك تۋدىرۋدا. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بۇل تۇرعىداعى ساۋاتتارى جەتىلگەن دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىن.
قىزمەتكەرلەردى بيىلعى جىلدىڭ شىلدە ايىنا دەيىن اتتەستاتسيالاۋدان وتكىزۋ بارىسىندا ءتاجىريبەسى مول, بىلىكتى ماماندار جوعارىدا ايتىلعان سىناقتان ەش قينالىسسىز وتەدى دەگەن ءۇمىتتەمىن. سەبەبى, ءىىم الماتى اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامى مەن ءبولىم جانە قۇرىلىمدىق بولىنىستەرىندەگى قىزمەتكەرلەر ۇلكەن تاجىريبەدەن ءوتكەن, ءوز ماماندىعىنىڭ ىستىعى مەن سۋىعىنا ابدەن قانىققان ادامدار دەپ بىلەمىن. اكادەميانىڭ قىزمەتكەرلەرى وزگە ەلدەرمەن قىزمەتتەرى بويىنشا تاجىريبە الماسۋ, بىلىكتىلىك كۋرستارىنان ءوتۋ, بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋ سىندى شارالاردى ۇزدىكسىز جۇرگىزىپ, وزدەرى دە شەتەلدەن كەلگەن ءارىپتەستەرىنىڭ كەڭەستەرىن مولىنان الىپ قالۋعا تىرىسادى. بىزدەگى جوو – كەيىنگى قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ينستيتۋتىندا ەلىمىز بويىنشا ەڭبەك ەتىپ جاتقان ءتارتىپ ساقشىلارى ارنايى جولدامامەن كەلىپ, كۋرستاردان ءوتىپ, سەرتيفيكاتتار الادى.
ءتارتىپ پەن ءبىلىمدى قاتار ۇشتاستىرىپ, جان-جاقتىلى ءبىلىم الىپ وتىرعان قازىرگى تىڭداۋشى, بولاشاق پوليتسيا قىزمەتكەرى الدىندا بەلگىلى ءبىر ماقسات قالىپتاسۋى كەرەك. حالقىنىڭ ءومىرى مەن تىنىشتىعىن تۇراقتى ساقتاپ وتىرعان ۇلان-بايتاق قازاق جەرىنىڭ اماناتىن ارقالايتىن ازاماتتاردىڭ ايبىنى جاسىماي, ەلى مەن جەرىنە ادال قىزمەت ەتۋ جولىندا ەلباسىمىزدىڭ بۇگىنگى ۇستانعان ساياساتىن قولداپ, جارقىن بولاشاققا دەگەن قادامدى بىرگە باسۋعا دايىن ۇرپاقتى ءتاربيەلەپ وتىرعان وقۋ ورنى قىزمەتكەرلەرى ەل بولاشاعىنىڭ ءالى دە كەمەلدەنە تۇسەتىنىنە شىنايى سەنىممەن قارايدى. قازاقستان دامۋ جولىنىڭ بەلەسىنە كوتەرىلىپ كەلە جاتقان جاس مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ ساياسي وركەندەۋىمىز بەن گۇلدەنۋىمىزدىڭ كەپىلى بەيبىت ءومىردىڭ جالعاستىعىندا. ەندەشە, وتانعا قىزمەت ەتۋدەن ەشقاشاندا باس تارتپايتىن ەلىمىزدىڭ ۇلدارى كوبەيە بەرسىن.
تالعات ق ۇلىباەۆ, ءىىم الماتى اكادەمياسىنىڭ باستىعى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى.
