كوزلوۆ جالعان ايتىپ, مۇنايشىلاردى ارانداتتى
سەنبى, 8 جەلتوقسان 2012 7:07
كوپشىلىككە قازاقستاندىق بيلىكتىڭ جاعىمسىز بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۆ.كوزلوۆتىڭ ىستەمەگەنى جوق كورىنەدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, ول وكىمەتتى كۇشتەپ باسىپ الۋ, مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋ, ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋ سەكىلدى ساياسي ويىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «العا» حالىقتىق پارتياسى جانە «حالىق مايدانى» قوعامدىق قوزعالىسى ۇيىمدارىنىڭ اتىن بۇركەمەلەگەن ەكسترەميستىك پيعىلداعى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا دا باسشىلىق ەتىپتى. ءسويتىپ, وسى توپتىڭ مۇشەلەرى ارقىلى 2011 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي نەگىزدەرىنە نۇقسان كەلتىرۋگە باعىتتالعان قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردى جۇرگىزە باستايدى. بۇل اسا قاۋىپتى قادام ەدى.
سەنبى, 8 جەلتوقسان 2012 7:07
كوپشىلىككە قازاقستاندىق بيلىكتىڭ جاعىمسىز بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۆ.كوزلوۆتىڭ ىستەمەگەنى جوق كورىنەدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, ول وكىمەتتى كۇشتەپ باسىپ الۋ, مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋ, ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋ سەكىلدى ساياسي ويىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «العا» حالىقتىق پارتياسى جانە «حالىق مايدانى» قوعامدىق قوزعالىسى ۇيىمدارىنىڭ اتىن بۇركەمەلەگەن ەكسترەميستىك پيعىلداعى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا دا باسشىلىق ەتىپتى. ءسويتىپ, وسى توپتىڭ مۇشەلەرى ارقىلى 2011 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي نەگىزدەرىنە نۇقسان كەلتىرۋگە باعىتتالعان قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردى جۇرگىزە باستايدى. بۇل اسا قاۋىپتى قادام ەدى.
اسا قاۋىپتى قادام بولاتىن سەبەبى, ەل تىنىشتىعىن بۇزىپ, مەملەكەتتە تونكەرىس جاساۋ دەگەن, قۇداي باسقا بەرمەسىن, ەسى بار ادامنىڭ ەسىنە المايتىن ءىس ەكەنى بەلگىلى. ال وسىنى كوكسەگەن كوزلوۆتىڭ تۇپكى ماقساتى قانداي ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. دەمەك, بيلىكتىڭ جاعىمسىز بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا كوزلوۆ «العا» حالىقتىق پارتياسىن جانە ونىڭ قامقورلىعىمەن قۇرىلعان «حالىق مايدانى» ساياسي قۇرىلىمنىڭ اتىن پايدالانىپ, الەۋمەتتىك ارازدىقتى جانە الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا كۇش سالعان. ول بۇل ويىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا زاڭسىز اكتسياعا قاتىسۋشىلاردى بيلىككە قارسى پىكىرلەر ايتۋعا ايداپ سالماق نيەتپەن «ارداقتى اعايىن! قاسيەتتى ماڭعىستاۋ ەلىنىڭ كۇرەسكەرلەرى!», «كوتەر باسىڭدى!» دەگەن تاقىرىپتاعى ۇنپاراقتارىن پايدالانعان. بۇعان قوسا «ك+» تەلەارناسى, «رەسپۋبليكا», «ۆزگلياد», «دات» لوگوتيپتەرىن پايدالانىپ جاسالعان باسپا باسىلىمدارىنىڭ نۇسقالارىن, سونداي-اق راديكالدى مازمۇنداعى باسقا دا باسىلىمداردى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ مۇشەلەرى ارقىلى جاڭاوزەن قالاسىنا جەتكىزۋدى جانە تاراتۋدى ۇيىمداستىرعان. بىراق بۇلاردىڭ ءبارىن ەشكىم دە تەگىن ىستەمەيتىنىن ءبىلىپ, ولاردى تولىقتاي قارجىلاي قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان. ال وعان جۇمسالىپ جاتقان قىرۋار قارجىنىڭ قايدان كەلىپ جاتقانى بەلگىلى ەدى.
دەمەك, ۆ.كوزلوۆتىڭ ەكسترەميستىك پيعىلداعى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا باسشىلىق ەتكەنى, جوعارىداعى ءدايەكتەرمەن تولىق دالەلدەنىپ وتىر. بۇعان تاعى ناقتى مىسال, ول وسى اتالعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا باسشىلىق ەتە ءجۇرىپ, 2011 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي نەگىزدەرىن بۇزۋ جانە وعان نۇقسان كەلتىرۋگە, ەڭبەك داۋىنا بايلانىستى ەرەۋىلگە شىققان مۇنايشىلاردى الداۋ, ارباۋ جولىمەن ايداپ سالۋ ارقىلى جاعدايدى ودان ءارى اسقىندىرا تۇسكەن. سونىمەن قاتار, ول وكىمەتتى كۇشتەپ باسىپ الۋعا, ۇندەپ شاقىرۋعا باعىتتالعان كەڭ كولەمدى ناسيحات جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزگەن.
بۇدان كەيىن ۆ.كوزلوۆ ەڭبەك داۋىنان تۋىنداعان زاڭسىز نارازىلىق اكتسيالارىن ساياسيلاندىرۋدى كوزدەيدى. بۇل جاعدايدى ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋ ءۇشىن باسقا دا فاكتورلار قاتارىندا پايدالانعىسى كەلەدى. ول ءۇشىن شەتەلدە قاشىپ جۇرگەن باسشىلارىنىڭ نۇسقاۋلارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ەكسترەميستىك ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى, ياعني راديكالدى كوزقاراستاعى ادامداردى قارجىلاي قولداپ, ولاردىڭ جاڭاوزەن قالاسىنا بارۋىن دا قامتاماسىز ەتكەن. ال راديكالدى كوزقاراستاعى ادامدار بولسا ءوز كەزەگىندە ۆ.كوزلوۆتىڭ نۇسقاۋىمەن جۇمىسشىلار اراسىندا قالىپتاسقان نارازىلىق كوزقاراستاردى ەل باسشىلىعىنىڭ جانە مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتىنە جاعىمسىز باعا بەرۋ, ساياسي جايعا اۋىستىرۋ ماقساتىنا پايدالانعان.
ءتىپتى, ول بارا-بارا ەڭبەك داۋىنان تۋىنداعان نارازىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلاردى «نۇر وتان» پارتياسى قاتارىنان شىعىپ, «حالىق مايدانى» قوزعالىسىنا وتۋگە اشىق ۇگىت جۇرگىزىپتى. نارازىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلاردى الاڭدا ۇزاعىراق تۇرعىزۋ, بولعىزۋ ماقساتىندا كوپشىلىك الدىندا ءسوز سويلەيدى. وندا اشىق تۇردە وكىمەتتى كۇشتەپ باسىپ الۋعا, مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋگە جانە ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋگە شاقىرادى.
ۆ.كوزلوۆتىڭ مۇنداي قىلمىستىق اركەتتەرگە بارعانىن كۋالار دا راستاپ وتىر. ماسەلەن, ا.اميروۆا «العا» پارتياسىنىڭ قىزمەتىن ۆ.كوزلوۆ تىكەلەي باسقارىپ, ءوزى جەكە قاداعالاپ وتىرعانىن ايتادى. 2011 جىلدىڭ مامىر ايىندا ۆ.كوزلوۆ اميروۆاعا «گراموتنايا ورگانيزاتسيا ماسسوۆىح بەسپوريادكوۆ» اتتى تاقىرىپتاعى باسپا ءونىمىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن جىبەرەدى. ال بۇدان كەيىن جوعارىدا ايتىلعان «قاسيەتتى ماڭعىستاۋ ەلىنىڭ كۇرەسكەرلەرى», «كوتەر باسىڭدى, قازاق!» دەگەن تاقىرىپتاعى ءۇنپاراقتاردى الماتىدان جولداعان جانە بۇلاردى جاڭاوزەن قالاسىندا ەرەۋىلگە شىققان مۇنايشىلارعا تاراتتىرعان. سونىمەن قاتار, وعان ايىنا, ءتىپتى, اپتا سايىن «ۆزگلياد», «گولوس رەسپۋبليكي», «پراۆدا كازاحستانا» گازەتتەرىن دە جەتكىزىپ وتىرعان. بۇل گازەتتەر مەن ءۇنپاراقتاردى اميروۆا اۆتوكولىكتەر جالداپ, جاڭاوزەن قالاسىندا تاراتقان.
سول كەزدە الگى ۇنپاراقتار مازمۇنىنىڭ استارىن تۇسىنگەن كەيبىر قالا تۇرعىندارى وعان قارسى شىعىپ, ماسەلەن, ج.ساقتاعانوۆا اميروۆاعا: «مىناۋ ءبىزدى سوعىسقا شاقىرىپ جاتىر عوي, مۇنى توقتاتۋ كەرەك», دەگەن. باسقا دا كوپتەگەن جۇمىسشىلار الگى ۇنپاراقتاردى وقىعان سوڭ ولاردى ىزا كەرنەپ, اميروۆانى تاۋىپ الىپ: «مىناۋىڭ ءبىزدى سوعىسقا شاقىرىپ جاتىر عوي», دەپ اشۋلانعان قارسىلىقتارىن ءبىلدىرىپ بالاعاتتاپ كەتكەن. مۇنداي باسسىزدىقتى دەرەۋ توقتاتۋ قاجەتتىگىن ايتقان. الايدا, كوزلوۆ ءبىر امالى ءالسىرەپ بارا جاتسا, دەرەۋ باسقا ءىس-ارەكەتكە كوشىپ وتىرعان. ول بۇعان اقشانى دا ايامادى.
ال قاپشىق تولى كوك قاعازداردىڭ كوزلوۆقا قايدان كەلىپ جاتقانىن جوعارىدا ايتقانبىز. سوندىقتان ول وسى اقشا كۇشىمەن ءبارىن ساتىپ الۋعا بولادى دەپ ويلادى. وعان سولاي دەپ باسشىلارى سەندىردى. ول ءوزى وتىرعان كەڭسەنىڭ جۇمىسىن ودان ءارى جانداندىرۋ ءۇشىن دەرەۋ 10 000 اقش دوللارىن بەرگىزەدى. ودان باسقا «ك+» تەلەارناسى مەن «رەسپۋبليكا» گازەتىنىڭ جۋرناليستەرى ۇنەمى بىرجاقتى عانا ماتەريالدار جاريالاۋى ءۇشىن جانە جالپى, جاڭاوزەندە اتقارىلاتىن ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىستار ءۇشىن 4 ميلليون تەڭگە, 10 000 اقش دوللارىن جانە 4 000 ەۋرو بەرەدى. ماسەلەن, اميروۆا وسى اقشالاردىڭ بارلىعى وزىنە ۆ.كوزلوۆ ارقىلى جەتكىزىلگەنىن ايتادى.
ءيا, ۆ.كوزلوۆتىڭ ءىس-ارەكەتىنىڭ قانداي سيپاتتا وربىگەنىن بۇگىندە كوپتەگەن ادامدار اشىق ايتىپ وتىر. ولاردىڭ سوزدەرىنە سەنەسىڭ. ويتكەنى, ول ادامداردىڭ ءبارى ۆ.كوزلوۆتىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ قالعان, سودان ونىڭ قيتۇرقى سوزدەرىن ءوز قۇلاقتارىمەن ەستىگەن. ماسەلەن, سونىڭ ءبىرى ن.اجيگاليەۆا ۆ.كوزلوۆتىڭ 2011 جىلى جاڭاوزەنگە كەلگەندە ءوزىن ءابىلازوۆتىڭ وكىلى دەپ تانىستىرعانىن ايتادى. سوندا ول ەرەۋىلشىلەردىڭ ارەكەتتەرىن قولدايتىنىن, ولارعا بارلىق كومەك ءتۇرىن بەرۋگە ۋادە ەتكەن. سول سياقتى بۇدان بۇرىن دا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جازىلعانداي, ت.ساقتاعانوۆ ءوزىنىڭ دە, مۇنايشىلاردىڭ دا ۆ.كوزلوۆ باستاعان قىلمىستىق توپتىڭ ايتقاندارىنا الدانىپ قالعانىن جەتكىزەدى.
ول ءوزىن ۆ.كوزلوۆتىڭ ۆارشاۆا, بريۋسسەل قالالارىنا ەرتىپ بارىپ, ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتتارىمەن كەزدەستىرىپ, جاڭاوزەندەگى ەرەۋىل تۋرالى باياندامانىڭ ءماتىنىن جازىپ بەرىپ, سونى وزىنە وقىتتىرعانىن ايتادى. ءامبەگە ايان, سول كەزدە ۆ.كوزلوۆتىڭ ءوزى دە قازاقستانداعى پرەزيدەنتتىك بيلىككە, وكىمەتكە قارسى ءسوز سويلەيدى. ءسويتىپ, الداۋ, ارباۋعا ءتۇسىپ ەرەۋىلگە شىققان مۇنايشىلاردى الاڭدا ۇزاق ۇستاۋ ءۇشىن ۆ. كوزلوۆ ولارعا جاعداي تۋعىزۋدى قولعا الادى. سوسىن شاتىرلار, ۇيىقتايتىن قاپشىقتار, كيىمدەر, ت.ب. جەتكىزەدى. ال بۇعان قوسىلعان «ك+», «ستان تۆ» تەلەارنالارى بىرجاقتى عانا حابارلار كورسەتۋمەن اينالىسادى. ۆ.كوزلوۆتىڭ جاقتاستارى ەرەۋىلگە شىققاندار الدىندا ءسوز سويلەگەندە ولارعا ناقتىلى ءمان-جايدى تۇسىندىرە المادى. تەك ولار وزدەرىنىڭ ارەكەتتەرى دۇرىس ەكەنىن, ال بيلىكتەگىلەردىكى بۇرىس ەكەنىن جالعان ايتۋمەن عانا بولدى. مۇنىڭ ءبارى تالاي ادامنىڭ الدانىپ, جازىقسىزداردىڭ جاپا شەگۋىنە اكەپ سوقتىردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, سۇمىراي ءابىلازوۆ باسقارعان ەكسترەميستىك ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ ۆ.كوزلوۆ سەكىلدى سۋايتتارىنىڭ ارانداتۋى جاقسىلىققا اپارمادى. بۇگىندە مۇنى جۇرتتىڭ ءبارى جاقسى بىلەدى. سوندىقتان دا تىنىش جاتقان ەل ىشىندە الەۋمەتتىك الاۋىزدىق ارازدىقتى قوزدىرعاندارعا قارسى لاعىنەت ايتادى.
دەمەك, قورىتىندىلاي كەلگەندە ايتارىمىز, ۆ. كوزلوۆ پەن ونىڭ جاقتاستارى مۇنايشىلاردى قولداعان بولىپ بەتپەردە جامىلىپ, ال شىن مانىندە وزدەرىنىڭ ساياسي مۇددەلەرىن كوزدەگەندىگى ناقتى دالەلدەندى. سوعان وراي ول جەتى جارىم جىلعا سوتتالدى. ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 19 قاراشاسىندا ماڭعىستاۋ وبلىستىق سوتى ۆ.كوزلوۆ پەن ونىڭ قورعاۋشىلارىنىڭ اقتاۋ قالالىق سوتىنىڭ ۇكىمىنە بەرگەن اپەللياتسيالىق ارىزىن قارادى. قىلمىستىق ءىس پەن ايىپتالۋشىلاردىڭ, ولاردىڭ قورعاۋشىلارىنىڭ ۋاجدەرىن تولىق قاراپ, تانىسىپ شىققان سوڭ ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ ۇكىمىن وزگەرىسسىز قالدىردى. ال اپەللياتسيالىق ارىزدى قاناعاتتاندىرعان جوق. وسىلايشا ۆ.كوزلوۆقا, س.ساپارعاليعا جانە ا.امينوۆقا قاتىستى ۇكىم ناقتى كۇشىنە ەندى.
