دياگنوز ەكى ساعاتتا قويىلادى
جۇما, 24 تامىز 2012 7:39
الماتىدا تۋبەركۋلەز ماسەلەلەرى ۇلتتىق ورتالىعىندا تۋبەركۋلەزدى جەدەل انىقتايتىن GeneXpert قۇرىلعىسىن قازاقستانعا رەسمي تاپسىرىلۋ ءراسىمى ءوتتى. سالتاناتتى شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى اقش-تىڭ ەلشىسى كەننەت فەيرفاكس قاتىسىپ, مۇنداي اپپارات سونداي-اق الماتى قالاسى مەن اقمولا جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى ەمدەۋ ورىندارىنا تابىس ەتىلەتىنىن جەتكىزدى.
جۇما, 24 تامىز 2012 7:39
الماتىدا تۋبەركۋلەز ماسەلەلەرى ۇلتتىق ورتالىعىندا تۋبەركۋلەزدى جەدەل انىقتايتىن GeneXpert قۇرىلعىسىن قازاقستانعا رەسمي تاپسىرىلۋ ءراسىمى ءوتتى. سالتاناتتى شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى اقش-تىڭ ەلشىسى كەننەت فەيرفاكس قاتىسىپ, مۇنداي اپپارات سونداي-اق الماتى قالاسى مەن اقمولا جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى ەمدەۋ ورىندارىنا تابىس ەتىلەتىنىن جەتكىزدى.
قازاقستان تۋبەركۋلەز بويىنشا جالپى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرعان, سونداي-اق تۋبەركۋلەز ءجانە كوپ دارىگە ءتوزىمدى تۋبەركۋلەزدى انىقتاۋ جانە ەمدەۋ بويىنشا جاڭا تەحنولوگيالاردى بەلسەندى ەنگىزگەن ەلدەردىڭ قاتارىنا جاتقانمەن, ارقايسىسى 15 مىڭ اقش دوللارى تۇراتىن GeneXpert دياگنوستيكالىق زاماناۋي اپپاراتى قۇرت اۋرۋىن دەر كەزىندە انىقتاپ, دەرتتىڭ الدىن الۋعا نەگىز بولماق. ياعني, كىشكەنە عانا اپپارات ەكى ساعاتتىڭ اينالاسىندا قۇرت اۋرۋىنىڭ بار-جوعىن ءارى دارىگە قارسىلىعىن دا ناقتى انىقتاپ بەرمەك.
بۇگىندە قازاقستاندا تۋبەركۋلەز اۋرۋىنا شالدىققان 25 مىڭ 500 ادام ءتىركەلگەن. تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارالاردى كەشەندى ورىنداۋدىڭ ناتيجەسىندە سىرقاتتانۋ كورسەتكىشى تومەندەپ, 100 مىڭ ادامعا شاققاندا قايتىس بولۋ كورسەتكىشى 10,6-دان 8,4, ياعني 20,8 پايىزدى قۇراپ وتىر. مامانداردىڭ ءمالىمەتى بويىنشا, قازىر ەلىمىزدە ناۋقاستاردى ەمدەۋ كورسەتكىشى 83 پايىزدى قامتۋدا.
– بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا تۋبەركۋلەزدى انىقتاۋدىڭ جەدەلدەتىلگەن ءادىسىن ەنگىزگەلى وتىرمىز, – دەدى تۋبەركۋلەز ماسەلەلەرى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى تىلەۋحان ابىلداەۆ. – بۇل حالىقارالىق USAID ۇيىمىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. اپپاراتتىڭ ەرەكشەلىگى – تۋبەركۋلەزبەن اۋىرعان ادامنىڭ ەكى ساعاتتىڭ اينالاسىندا ءناتيجەلى ەم الىنۋىنا ىقپال ەتەتىن ءمۇمكىندىكتىڭ تۋىندا. جالپى, قازاقستاندا وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن تۋبەركۋلەزدى انىقتاۋدىڭ باسقا دا جەدەلدەتىلگەن ادىستەرى ەنگىزىلگەن بولاتىن. ولار ءبىر اپتادان 28 كۇنگە دەيىن جانە ەكى كۇندە انىقتايتىن. ال بۇل اپپارات بۇگىنگى تاڭدا ەكى ساعاتتىڭ ىشىندە دياگنوزدى انىقتاپ, ءتيىمدى, ناتيجەلى شەشىمدەر قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. سوندىقان اقش ۇكىمەتىنە, USAID حالىقارالىق ۇيىمىنا, KNCV وكىلدەرىنە ۇلكەن ريزاشىلىعىمىزدى ءبىلدىرەمىز.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان اقش-تىڭ ەلشىسى كەننەت فەيرفاكس مىرزا الدىمەن اقش ۇكىمەتى اقش-تىڭ حالىقارالىق دامۋ جونىندەگى اگەنتتىگى ارقىلى جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مەن KNCV سياقتى سەرىكتەستەرىنىڭ قاتىسۋىمەن 1997 جىلدان بەرى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جانە تۋبەركۋلەز اۋرۋىن باقىلاۋدى جاقسارتۋ جونىندەگى تۋبەركۋلەز ماسەلەلەرىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن العا تارتتى.
– سوڭعى ون جىلدا اقش ۇكىمەتى قازاقستانداعى تۋبەركۋلەزگە قارسى ۇلتتىق باعدارلامانى قولداۋ ماقساتىندا 20 ميلليون دوللاردان اسا قاراجات بەرىپ, كومەك قولىن سوزدى. بۇگىندە تۋبەركۋلەز اۋرۋىنا باقىلاۋ جاساۋدا قازاقستان ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋدە. ءبىزبەن سەرىكتەستىك باستالعالى بەرى تۋبەركۋلەزدەن قايتىس بولۋ اناعۇرلىم تومەندەدى. سوعان قاراماي, تۋبەركۋلەزدىڭ كوپ دارىگە ءتوزىمدىلىگى قازاقستاندا ءالى دە كۇردەلى پروبلەما بولىپ قالۋدا. اقش ۇكىمەتى الداعى ۋاقىتتا قازاقستانمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ارىپتەستىكتى تابىستى جالعاستىراتىن بولادى. سونىڭ ايعاعى – تۋبەركۋلەز اۋرۋىن جەدەل انىقتايتىن 4 GeneXpert قۇرىلعىنى سىيعا تارتۋى, – دەدى ەلشى مىرزا.
سونداي-اق جيىندا ءسوز العان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اجار تولەعاليەۆا تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس 2011-2015 جج. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, جىل سايىن وسى شاراعا 200 ملن. دوللاردان استام قاراجات ءبولىنەتىنىن, ءدارى-دارمەكپەن تولىق قامتىلعانىن جەتكىزدى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
