350 مىڭ اۋىل تۇرعىنىن قامتيدى
سارسەنبى, 23 مامىر 2012 7:36
ورال وڭىرىندەگى ساناۆياتسيا قىزمەتىنىڭ مۇمكىندىگى وسىنداي
رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنا كورسەتىلەتىن ەڭ قىمبات مەديتسينالىق قىزمەت ءتۇرىنىڭ ءبىرى – ساناۆياتسيا. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ باستى كاپيتالى مەن باستى بايلىعى – ادامدار. سوندىقتان ساناۆياتسيا قىزمەتى قانشاما قىمبات تۇرسا دا, ونىڭ ەسەبىنەن رەسپۋبليكادا قارجى ۇنەمدەپ قالۋ ماسەلەسى قويىلعان ەمەس. بۇل قىزمەتتى شۇعىل جانداندىرۋ, جان-جاقتى ورىستەتۋ ماسەلەسى ەلباسىنىڭ وتكەن جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا ارقاۋ بولدى.
سارسەنبى, 23 مامىر 2012 7:36
ورال وڭىرىندەگى ساناۆياتسيا قىزمەتىنىڭ مۇمكىندىگى وسىنداي
رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنا كورسەتىلەتىن ەڭ قىمبات مەديتسينالىق قىزمەت ءتۇرىنىڭ ءبىرى – ساناۆياتسيا. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ باستى كاپيتالى مەن باستى بايلىعى – ادامدار. سوندىقتان ساناۆياتسيا قىزمەتى قانشاما قىمبات تۇرسا دا, ونىڭ ەسەبىنەن رەسپۋبليكادا قارجى ۇنەمدەپ قالۋ ماسەلەسى قويىلعان ەمەس. بۇل قىزمەتتى شۇعىل جانداندىرۋ, جان-جاقتى ورىستەتۋ ماسەلەسى ەلباسىنىڭ وتكەن جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا ارقاۋ بولدى.
ارينە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل ءماسەلەنى تەكتەن تەك قويماعانى كامىل. بۇلاي بولاتىن سەبەبى كەشەگى وتپەلى كەزەڭدە ەلدىڭ كوپتەگەن ايماقتارىندا سانيتارلىق اۆياتسيا ءوز قىزمەتىن توقتاتتى. ويتكەنى, وعان سول جىلدارداعى بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تاپشىلىعى سالقىنىن تيگىزدى. وسىنداي كۇردەلى كەزەڭنىڭ وزىندە جايىقتىڭ بويىن جايلاعان قالىڭ ەل ساناۆياتسيا قىزمەتىن ۇزدىكسىز , ىركىلىسسىز پايدالانىپ كەلدى. ءتىپتى وعان وسىدان ءتورت جىل بۇرىنعى جاھاندىق قارجىلىق داعدارىس تا اسەر ەتە الماپتى.
باستاۋىن سوناۋ 1956 جىلدان الاتىن باتىس قازاقستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسى بازاسىندا قۇرىلعان ساناۆياتسيا قىزمەتى سودان بەرى شالعاي اۋداندارعا ۇشاقپەن جەتىپ شۇعىل جەدەل جاردەم كورسەتۋ جۇيەسىن ساقتاپ قالدى. سونىمەن بىرگە, وسى جۇيەنى ۇنەمى دامىتۋ, جەتىلدىرۋ جولدارى جالعاسىپ كەلەدى. بيۋدجەتتىڭ ءبۇيىرى قابىسقان كەشەگى كۇردەلى كەزەڭنىڭ وزىندە ونى ۇستاپ تۇرۋعا قاجەتتى قاراجات ۇدايى ءبولىنىپ كەلگەنى اتاپ ايتۋعا تۇرارلىق ماسەلە.
وسى ارقىلى وبلىستا ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيىن اجەپتاۋىر تومەندەتۋگە, قىسىلتاياڭ شاقتاردا انا مەن بالا ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىكتەر تۋدى. ورال ءوڭىرىنىڭ ەڭ شالعاي ەلدى مەكەندەرى وبلىس ورتالىعىنان 650 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان ساناۆياتسيانىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. قالا ماڭىن ەسەپكە الماعاندا وبلىستىڭ شالعاي اۋداندارىندا 350 مىڭنان استام ادام تۇرادى. ولاردىڭ ءبارى اتالعان ايرىقشا مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىمەن قامتىلىپ كەلەدى. وسى قىزمەت اياسىندا شۇعىل مەديتسينالىق كومەك سۇراعان شاقىرۋلار بويىنشا ۇشاقتار اسپانعا كوتەرىلەدى. وسى ارقىلى جىل سايىن اۋىر جاعدايداعى 500 ادامدى اجالدان اراشالاپ قالعان سانيتارلىق اۆياتسيا قۇرامىنداعى ءدارىگەرلەردىڭ ەڭبەگى ەرەن دەدى باتىس قازاقستان وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى حاميدوللا يرمەنوۆ.
اقجايىق اتىرابىنداعى ساناۆياتسيا قىزمەتىنىڭ ءوز تاريحى مەن ءداستۇرى جانە قالىپتاسۋ كەزەڭى بار. ايتالىق مۇندا 1956 جىلدان 1960 جىلعا دەيىن ءتيىستى شاقىرۋلارعا دەنساۋلىق ساقشىلارى تەپلوحوتپەن جانە پاروۆوزبەن جەتكىزىلگەن. كەيىننەن بۇعان ۋ-2 جانە ان-10 ۇشاقتارى قولدانىلا باستاعان. قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستىق اۋرۋحانا جانىنداعى ساناۆياتسيا بولىمشەسى «سكات» اۆياكومپانياسىمەن جاسالعان كەلىسىم-شارتتارعا سايكەس ان-2 ۇشاقتارىن پايدالانادى.
ساناۆياتسياعا كەشەندى مەديتسينالىق قىزمەت اۋقىمىنا ءتان. ياعني, مۇنىڭ ءوزى تەك ءبىر عانا ۇشاقتاردان تۇرمايدى. سونىمەن بىرگە, ونىڭ قۇرامىنداعى ۋاز اۆتوكولىكتەرى مەن «فولسۆاگەن» ماركاسىنداعى رەانوموبيلدەر جوعارى مامانداندىرىلعان جەدەل جاردەم ءمارتەبەسىن كوتەرە تۇسەدى. ونىڭ ءبىرى دۇنيەگە جاڭا كەلگەن سابيلەردى تاسىمالداۋعا ارنالعان. وسىندا ورناتىلعان جۇرەككە دەم بەرەتىن جانە تىنىس الۋدى رەتتەيتىن زاماناۋي قوندىرعىلار ارقىلى جول ۇستىندە كەلە جاتىپ تا ەم جاساي بەرۋگە بولادى. ۇشاقپەن شالعاي نۇكتەلەرگە جەتكەن اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ اۋداندىق اۋرۋحانالار جاعدايىندا جاسالعان وتالارى دا ءساتتى شىعىپ ءجۇر.
بۇگىنگى قازاقستاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – انا مەن بالا ءولىمىن بولدىرماۋ. مۇنداي جاعداي ورىن العاننىڭ وزىندە ونىڭ دەڭگەيىن مۇلدەم ءتومەندەتۋ بولىپ وتىر. بۇل اسا جاۋاپتى ماسەلەگە باتىسقازاقستاندىق ساناۆياتسيا قىزمەتكەرلەرى دە گيپپوكرات انتىن ۇستانا وتىرىپ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى.
ايتالىق وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحانا جانىنداعى ساناۆياتسيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عالىمجان مىرزاعاليەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە سوڭعى كۇندەرى ۇشاقپەن شالعايداعى بوكەي ورداسى اۋدانىنان اۋىر جاعدايداعى انالار ورال قالاسىنا جەتكىزىلگەن. ولاردىڭ بىرىنە تۇسىك تاستاۋ قاۋپى بار جانە ەكىنشىسىنە ەكلەمپسيا ياعني جۇكتىلىكتىڭ سوڭعى كەزەڭىندە اعزانىڭ كۇردەلى جاعدايعا تاپ بولۋى, السىرەۋى دەگەن دياگنوزدار قويىلعان. بۇگىندە ولاردىڭ قاي-قايسىنىڭ دا بەتى بەرى قاراعانى وبلىستاعى ساناۆياتسيا قىزمەتىنىڭ ساپالىق بيىك دەڭگەيىنەن حابار بەرە الادى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
باتىس قازاقستان وبلىسى.
