بىرلىكتىڭ بەرەكەلى بەسىگى
بەيسەنبى, 3 مامىر 2012 8:22
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءحىح سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزى قازاقستاندىقتار تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ وتىر. ۇلتارالىق بىرلىك وتانداستارىمىزدىڭ باستى بايلىعى ەكەنى بەلگىلى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەلىمىزدەگى بىرلىك ۇدەرىستەرىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ – ورتاق پارىزىمىز.
بەيسەنبى, 3 مامىر 2012 8:22
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءحىح سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزى قازاقستاندىقتار تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ وتىر. ۇلتارالىق بىرلىك وتانداستارىمىزدىڭ باستى بايلىعى ەكەنى بەلگىلى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەلىمىزدەگى بىرلىك ۇدەرىستەرىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ – ورتاق پارىزىمىز.
گازەت رەداكتسياسىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قحا-نىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىنە وراي ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن ۇنقاتۋلار كەلىپ تۇسۋدە. تومەندە سولاردىڭ العاشقىلارى جاريالانىپ وتىر.
ەلباسىنىڭ ءسوزى – دانالىقتىڭ كوزى
جۋىردا عانا ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XIX سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزىن, ونىڭ ىشىندە جاستار تۋرالى ورامدى ويلارى مەن پايىمدى پىكىرلەرىن جۇرەگىمىزگە, كوڭىلىمىزگە قوندىرا وتىرىپ, قۋانىشتى تۇردە قابىلدادىق. قازاقستاندى ءوز وتانىم دەپ ءسۇيىپ, قاي سالادا بولسا دا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ, تۇعىرلى مەملەكەتىمىزدىڭ مەرەيىن وسىرە ءجۇرىپ جەڭىسپەن كورىنە بىلگەن جالىندى جاستاردىڭ اسقار بيىكتەرى مەن اسقاق اسۋلارعا جەتۋى ەلباسىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىز.
ءبىزدىڭ قۇرمەتتى ەلباسىمىزدىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان سارابدال ساياساتى مەن جاستار ساناسىنا سالعان سارا جولىن «ءتىلى باسقا, تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باسقا جۇرەگى ءبىر» ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ تاتۋ تىرلىكتە, بەرەكە بىرلىكتە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان 140-تان استام ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرى, سونىڭ ىشىندە جاستار دا جوعارى باعالايدى.
«ەلدىڭ ەرتەڭى – ونەگەلى, ءبىلىمدى ۇرپاقتىڭ قولىندا», دەپ جاستارعا زور سەنىم مەن ۇكىلەگەن ءۇمىت ارتىپ, جاستاردىڭ زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋىنا, بىلىمىنە ساي قىزمەت ەتۋى مەن ەلدىڭ ازاماتى اتانۋىنا جاعداي جاساپ, تالاي تەر توگىپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ ەسەلى ەڭبەگىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. اسىرەسە, ەلدەگى جەتەكشى پارتيانىڭ «جاس وتان» جاستار قاناتىنا ارتقان زور سەنىمى مەن مول ءمۇمكىندىكتەرى تۋراسىندا كەشەگى سوزىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى شەگەلەپ ايتقان بولاتىن. ءبىزدىڭ, جاستاردىڭ ەل ءۇشىن جاساپ جاتقان قوعامدىق-مادەني ءىس-شارالارىن جوعارى باعالاعانى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا ماڭعىستاۋ اۋداندىق «جاس وتان» جاستار قاناتى مۇشەلەرىنىڭ اتىنان ۇلكەن العىسىمىزدى بىلدىرەمىز.
ءبىز بولاشاقتا دا ەلباسى ارتقان زور سەنىمدى سەيىلتپەۋگە, ۇكىلەگەن ءۇمىتىن ورتايتپاۋعا, سونداي اق ەل ەرتەڭى ءۇشىن جاساعان جۇيەلى جۇمىستارىن ودان ءارى ماقتانىشپەن, ابىرويمەن ارقالاپ, كەمەلدى كەلەشەكتىڭ كىرپىشىن قالاۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوساتىندىعىمىزدى ايتقىمىز كەلەدى.
ەلباسىنىڭ ەسەلى ەڭبەگى مەن قالتقىسىز قىزمەتى تاتۋلىعى مەن بىرلىگى جاراسقان قازاقستاندىقتاردىڭ, كوكىرەگى وياۋ, كوزى اشىق, جۇرەكتەرى ەلىم, جەرىم دەپ سوققان پاتريوت جاستارىنىڭ قازىنالى جۇرەكتەرىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىنىنا ءبىز, ماڭعىستاۋ جاستارى, سەنىمدىمىز!
اللابەرگەن قونارباەۆ, ماڭعىستاۋ اۋداندىق «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
ورتاق مۇددە ءۇشىن ايانبايىق
قازاقستانداعى بارلىق ەتنوس وكىلدەرىنىڭ مۇددەسىن قامتاماسىز ەتەتىن بىردەن-ءبىر ۇيىم – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى. ەلىمىزدەگى وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ كەلىسىم مەن بىرلىكتە تۇرمىس كەشۋى, ەڭ الدىمەن, قازاق حالقىنىڭ اتا ءداستۇرى مەن تابيعي كەڭپەيىلدىگى, ۇلتتىق ءدىلىنىڭ كەڭدىگى ارقاسىندا ەكەندىگىنە داۋ جوق. حالىقتىڭ كەلىسىمىن ساقتاپ قالۋ, قوعامنىڭ بارلىق كۇش-الەۋەتىن ءبىر ماقساتقا جۇمىلدىرۋدى كوزدەگەن پرەزيدەنتىمىز تەڭدەسى جوق ۇيىم قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن دەر كەزىندە قۇرا ءبىلدى.
قازىرگى تاڭدا اسسامبلەيا ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرىپ, ەلىمىزدە تۇرمىس كەشىپ جاتقان بارلىق ەتنوستاردىڭ ءوزارا تەڭ قۇقىقتى قاتىناسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ون جەتى جىلدىڭ ىشىندە اتالعان قۇرىلىم قوعامداعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋشى قۇرالعا اينالعانىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەدى. ءاربىر قازاقستاندىق ازامات ءۇشىن ۇرپاقتار ساباقتاستىعى ارقىلى تاتۋلىقتى, سەنىم مەن بىرلىكتى ساقتاۋ وتە ماڭىزدى.
1 مامىر – قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا وتكەن اسسامبلەيا سەسسياسىنىڭ ءمانى ەرەكشە بولدى. «ءبىز بۇگىن تۇراقتىلىق, بىرلىك, جاڭارۋ ۇعىمدارىن باسقوسۋدىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىپ وتىرمىز. تۇراقتىلىق – ءبىزدىڭ تاتۋلىعىمىز بەرىك بولۋى ءۇشىن تابان تىرەيتىن تۇعىرىمىز. بىرلىك – باعا جەتپەس باستى بايلىعىمىز. جاڭعىرتۋ – كەلەر كۇنگى كەمەل كەلەشەككە جەتەلەيتىن جارقىن جولىمىز. وسى ءۇش ۇعىم ءبىزدىڭ مىزعىماس مەملەكەتىمىزدىڭ تۇتاستىعىنا تىرەك بولىپ تابىلادى. ۇندەستىگى مول ۇيلەسىمدى شارا, مەرەيلى مەملەكەتىمىزدىڭ قاسيەتتى قۇندىلىعى بولىپ تابىلادى», دەگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندىق تاتۋلىقتىڭ مىزعىماستىعىن قامتاماسىز ەتۋ, ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ باعىتىنداعى بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەردى ايقىنداپ بەردى.
سەسسيادا اسسامبلەيانىڭ وڭىرلەردەگى كۇشىن نىعايتۋ قاجەتتىگى سىندى اۋقىمدى جاڭا مىندەتتەر مەن ماقساتتار قويىلدى. قازاقستان – ورتاق مەكەن. سوندىقتان ەلىمىزدەگى تاتۋلىقتى, بىرلىكتى, ىنتىماقتى ساقتاۋ بارشامىزدىڭ ازاماتتىق بورىشىمىز دەپ بىلەمىن. سەسسيا جۇمىسىنان قاناتتانىپ قايتتىم. ەلباسى مىندەتتەگەن, ايقىنداعان ىستەردى جۇزەگە اسىرۋدا جۇمىلا جۇمىس ىستەپ, ورتاق مۇددە ءۇشىن ايانبايىق دەگىم كەلەدى.
ءابدىماناپ بەكتۇرعانوۆ, ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جمۋ رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
الماتى وبلىسى.
ۇلتارالىق ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى
اقتوبە وڭىرىندە توقساننان استام ۇلت ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋدە. ءار جىلدارى تاعدىردىڭ جازۋىمەن وسىندا تابان تىرەگەن كوپتەگەن ۇلتتار تامىرىن تەرەڭگە جايىپ, قازاق حالقىمەن بىتە قايناسىپ, بىرلىگىن بەكىتىپ, دوستىعىن نىعايتتى. شىنى كەرەك, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەكە باستاماسىمەن دۇنيەگە كەلگەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءوزىن ۇلتارالىق ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى رەتىندە الدەقاشان دالەلدەپ ۇلگەردى. اقتوبە وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى 1995 جىلى قۇرىلىپ, ەتنوستار اراسىنداعى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى, بىرلىكتى قالىپتاستىرۋدا ەلەۋلى ىستەر تىندىرىپ كەلەدى.
– ونىڭ قۇرامى 150 ادامنان تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق قالا جانە اۋداندار اكىمدەرى, وبلىستىق جانە اۋداندىق ءماسليحات حاتشىلارى, بىرقاتار باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەر باسشىلارى, ءوڭىردىڭ قۇرمەتتى جانە بەدەلدى ادامدارى بار. اسسامبلەيا ايماقتا ۇلتارالىق قاتىناستاردى, تۇراقتىلىقتى جانە ءوزارا كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا ماقساتتى جۇمىستار جۇرگىزىپ وتىر, – دەدى اقتوبە وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعى مەڭگەرۋشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى زامزاگۇل بيماعامبەتوۆا.
اسسامبلەيا قۇرىلعاننان بەرگى 17 جىلداي ۋاقىتتا ەتنومادەني بىرلەستىكتەر سانى باستاپقىداعى بەستەن ون سەگىزگە دەيىن ءوستى. مۇنداي بىرلەستىكتەردى قۇرۋعا وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ وزىندىك مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرلەرىن ساقتاي وتىرىپ, ناتيجەسىندە جالپى قازاقستاندىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسۋعا دەگەن ىنتا-ىقىلاس نەگىز بولۋدا. اسسامبلەيا قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارى, ەلباسى ن.نازارباەۆ قحا سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە اتاپ كورسەتكەنىندەي, ۇلتارالىق بىرلىكتى, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋ, ەلىمىزدى مەكەندەگەن ەتنوستاردىڭ ءتىلىن, مادەني مۇرالارىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى.
– قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق حاتشىلىعى, «دوستىق» ءۇيى جانە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ كۇش بىرىكتىرۋىمەن حالىقتىق مەرەكەلەر مەن اتاۋلى كۇندەرگە ارنالعان سالتاناتتار كەڭ كولەمدە ۇيىمداستىرىلىپ, ورتاق ماقساتتا وتكىزىلۋدە. قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى, كونستيتۋتسيا كۇنى, جەڭىس كۇنى, رۋحاني كەلىسىم جانە «ناۋرىز», «سابانتوي», «ورازا ايت», «ماسلەنيتسا» سياقتى باسقا دا مەرەكەلەر بارشا حالىق قاتىساتىن مادەني-رۋحاني شارالار رەتىندە اتاپ وتىلەدى. مۇنداي مەرەكەلەر ەتنوستاردى ءبىر-بىرىنە جاقىنداتا تۇسەدى, ءوزارا بايلانىستارىن نىعايتادى, – دەدى ز.بيماعامبەتوۆا.
بۇعان وبلىستاعى ون سەگىز ەتنومادەني بىرلەستىكتىڭ «دوستىق» ۇيىندە ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا بولۋى دا يگى ىقپال ەتۋدە. كەڭ دە جارىق ءارى ەڭسەلى «دوستىق» ۇيىنەن ولاردىڭ ارقايسىسىنا قاجەتتى قوندىرعىلارمەن جاراقتاندىرىلعان كەڭسە بولىنگەن. مۇندا 300 ورىندىق كونتسەرت, حورەوگرافيا جانە دايىندىق زالدارى, وقۋ سىنىپتارى, لينگافوندىق بولمە, ءماجىلىس زالى, مۇراجاي جانە كافە بار. دىبىس جازاتىن جانە بەينە ستۋديا قارالعان. اسسامبلەيا جانىنان اقساقالدار كەڭەسى قۇرىلعان, ولارعا بارلىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىسادى. ونىڭ توراعاسى – ۇزاق جىلدار وبلىستىق گازەتتىڭ رەداكتورى بولعان ارداگەر جۋرناليست نۇرقايىر تەلەۋوۆ. اقساقالدار كەڭەسىنىڭ باستى ماقساتى – جاستاردى پاتريوتتىق سەزىمگە تاربيەلەۋ, ۇلتتىق سالت-ءداستۇرلەردى قايتا جاڭعىرتۋعا ۇيىتقى بولۋ. بارلىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ كوركەمونەرپازدار انسامبلدەرى بار. بەس جاستار كلۋبى, ون جەكسەنبىلىك مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى.
– ءبىز بىرىڭعاي مادەني-كوپشىلىك شارالارمەن شەكتەلىپ قالمايمىز. ەتنومادەني ءبىرلەستىكتەر كوشباسشىلارىنىڭ وي-پىكىرىن ءبىلۋ ماقساتىندا ىشكى ساياسي ماسەلەلەر جانە ولاردى شەشۋ جولدارىن انىقتايتىن ۇسىنىستاردى ورتاق تالقىلاۋ ءۇشىن عىلىمي-ءتاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىپ تۇرامىز, – دەدى ز.بيماعامبەتوۆا.
ەتنومادەني بىرلەستىكتەر وكىلدەرى جوعارى جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ, مەكتەپتەردىڭ ۇجىمدارىمەن كەزدەسىپ, جاستار اراسىندا ۇلتارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا اتسالىسۋدا. مۇندا جىل سايىن ءداستۇرلى وتكىزىلەتىن «سابانتوي» مەرەكەسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيىپ, ماڭىزى ارتا تۇسۋدە. مىسالى, بىلتىرعى جىلى ۇيىمداستىرىلعان «سابانتوي» مەرەكەسىنە استانادان, ورالدان, اتىراۋدان, اقتاۋدان, تاتارستان مەن باشقۇرتستاننان وكىلدەر كەلدى. بۇل حالىقتار اراسىنداعى دوستىقتا شەكارا جوق ەكەنىنىڭ ءبىر دالەلى بولسا كەرەك. وسىلاي بارىس-كەلىس كوبەيگەن سايىن ۇلتتار ءبىرىن-ءبىرى بۇرىنعىدان دا تەرەڭىرەك تانىپ, تاتۋلىقتىڭ تۇڭعيىق تىلسىمىنا قانىعا تۇسەدى. سوندىقتان دا ۇلتارالىق ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى بولىپ وتىرعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق حاتشىلىعى ەلىمىزدى مەكەندەگەن وزگە ۇلتتارمەن بايلانىستى دامىتۋعا, ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق ۇستانىمىن شەت ەلدەرگە ناسيحاتتاۋعا ۇدايى اتسالىسىپ كەلەدى. ءبىر ءسوزبەن ايتقاندا, اقتوبە وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قوعامداعى بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتى, ءوزارا كەلىسىم مەن قوعامدىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ باعىتىندا جۇيەلى دە جەمىستى جۇمىس جۇرگىزۋدە. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار اۋقىمى 1 مامىر – قازاقستان حالقى بىرلىگى كۇنىنە جانە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 19-سەسسياسىنا وراي بۇرىنعىدان گورى كەڭ اۋقىمدا جۇرگىزىلىپ, جاڭاشا سيپات الدى. وسىنىڭ بارلىعى ورتاق وتانىمىز – قازاقستاندا قالىپتاسقان بەيبىتشىلىك پەن بىرلىكتىڭ, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسى ەكەنىن ءاربىر قازاقستاندىق جەتە سەزىنەدى جانە وسى باعىتتان استە دە اينىمايدى. بۇعان وسى باعىتتا اتقارىلعان جانە بولاشاققا بەلگىلەنگەن جۇمىستار كەپىلدىك بەرەدى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
اقتوبە وبلىسى.
