28 ءساۋىر, 2012

مەن بىلەتىن بولات

6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەن بىلەتىن بولات

سەنبى, 28 ءساۋىر 2012 1:20

«الىپ انادان تۋادى», دەگەن جاقسى ءبىر ناقىل ءسوز بار. قازاق حالقى اقىنعا دا, باتىرعا دا, داناعا دا, كوسەمگە دە كەندە ەمەس. تۋعان ەلىنىڭ باعىنا تۋىپ, بۇكىل ءومىرىن سول جولعا ارناعان اتاقتى ادامدار قانشاما؟! ولار تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. حالىق جۇرەگىنەن ورىن العان مۇنداي جاندار قاشاندا قۇرمەتكە لايىق. مەنىڭ ايتپاعىم, قاراپايىم قازاقتىڭ قارا شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلىپ, جاستايىنان كوپتىڭ اۋزىنا ىلىككەن, قاتارداعى جاۋىنگەردەن گەنەرال-لەيتەنانت دارەجەسىنە دەيىن جەتكەن اسكەري ارىپتەسىمىز ءارى دوسىمىز بولات باقىتجان ۇلى جاناساەۆ تۋرالى بولىپ وتىر.

 

سەنبى, 28 ءساۋىر 2012 1:20

«الىپ انادان تۋادى», دەگەن جاقسى ءبىر ناقىل ءسوز بار. قازاق حالقى اقىنعا دا, باتىرعا دا, داناعا دا, كوسەمگە دە كەندە ەمەس. تۋعان ەلىنىڭ باعىنا تۋىپ, بۇكىل ءومىرىن سول جولعا ارناعان اتاقتى ادامدار قانشاما؟! ولار تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. حالىق جۇرەگىنەن ورىن العان مۇنداي جاندار قاشاندا قۇرمەتكە لايىق. مەنىڭ ايتپاعىم, قاراپايىم قازاقتىڭ قارا شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلىپ, جاستايىنان كوپتىڭ اۋزىنا ىلىككەن, قاتارداعى جاۋىنگەردەن گەنەرال-لەيتەنانت دارەجەسىنە دەيىن جەتكەن اسكەري ارىپتەسىمىز ءارى دوسىمىز بولات باقىتجان ۇلى جاناساەۆ تۋرالى بولىپ وتىر.

جاستىقتىڭ وتىن جالىنداتىپ, ۇنەمى ىزدەنىس پەن العا ۇمتىلعان گەنەرالدىڭ ءومىر جولى كىمگە دە بولسىن ۇلگى-ونەگە. ول الدىنا قويعان ماق­ساتىنا جەتۋ ءۇشىن پوليتەح­نيكالىق ينس­تيتۋتتىڭ ءىىى كۋرسىندا ءجۇر­گەن كەزىندە وقۋدى تاستاپ, قي­ىن­شىلىقتارعا قا­راماستان, ءاس­كەري ۋچيليششەگە ءتۇسىپ, اسكەري سالاعا بەت بۇر­دى. بۇل – سول كەز­دەگى ءاربىر جاستىڭ تاۋەكەلگە بەل بۋىپ بارا بەرمەيتىن ەرەك­شەلىكتەرىنىڭ ءبىرى. ول كەزدە ءاس­كەر اتانۋ, اسكەري سالانى باتىل مەڭگەرۋ – كوپتەگەن جاستاردىڭ ارمانى ەدى. ءسويتىپ, بويداعى ەرىك-جىگەر جاس جىگىتتى وسىنداي اسۋ-بەلەستەردى باعىندىرۋ ءۇشىن ال­عا ۇمتىلدىردى. اقى­رى مۇنداي جىگەرلىلىك ونىڭ بويىندا كومانديرلىك قاسيەتتى قالىپتاستىردى. ۋاقىت وتە كەلە ەڭ جاس باسشىلاردىڭ ءبىرى اتانىپ ەل اۋزىنا ىلىكتى, كوپ ۇزاماي گەنەرال دارەجەسىنە جەتتى.

ءالى ەسىمدە جاسىنداي جار­قىل­داعان بولاتتىڭ بويىندا­عى ەلدى سوڭىنا ەرتە بىلەتىن كو­مان­ديرلىك قاسيەتتى سوناۋ 70-جىلداردا ءبىلدىم. كەڭەس وكى­مەتىنىڭ دۇركىرەپ تۇرعان كەزەڭ­دەرىندە ءبىز وقىعان ۋچيليششەگە سول كەزدەگى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبى­رىنشى حاتشىسى دىنمۇحاممەد احمەت­ ۇلى قوناەۆ كەلىپ, ۋچيليششە كۋرسانتتارىمەن كەزدەسىپ, جاۋىنگەر كۋرسانتتاردىڭ تۇر­مىس-ءتىرشى­لى­گى­­مەن جان-جاقتى تانىستى. پىكىر الماستى, قور­دا­لانعان ءما­سە­­­لەلەردى وزىنە ءتۇرتىپ الدى. ءسو­زىن قورىتىندىلاپ كەتۋگە وقتالا بەرە: «قانە, كىمدە قانداي سۇراق بار؟ – دەپ زالعا كوز جۇگىرتتى. ءدال سونى كۇت­كەن­دەي: «مەندە ساۋال بار ەدى», دەگەن اشىق داۋىس ساڭق ەتە قالدى. سويتكەن جاس كۋر­سانت جاناساەۆ اتى دارداي ۋچي­ليششەنىڭ مادە­نيەت سارايى جوق ەكەنىن جانە دە ۋچيليششەدە وقي­تىن تالانتتى جاس­تاردىڭ سا­باقتان بوس ۋا­قىتتا ءبىر باس قو­ساتىن ورىنعا ءزارۋ ەكەنىن ايتتى.

وسىلايشا زالدا وتىرعان كۋرسانتتاردى وزىنە باۋراپ العان بولاتتىڭ ءوتىنىشى دەرەۋ قولعا الىنىپ, ۋچيليششەگە ءزاۋلىم ءما­دەنيەت سارايى تەز ارادا تۇر­عىزىلدى. ءوزىنىڭ تالاپشىلدىعى مەن ىسكەرلىگىن كورسەتە بىلگەن بولات دارالانا ءتۇستى.

اسكەري بورىشىن وتەۋ – ءار­بىر ازاماتتىڭ وتان الدىنداعى پارىزى. مۇنى جەتىك تۇسىنەتىن بولات جاناساەۆتىڭ ءومىر جولى ادام مەن تۇلعا قالىپتاسۋىنىڭ ونەگەلى كورىنىسى بولىپ تابىلادى. جاستايىنان اسكەري ءومىردىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن بولات ۋچيليششەدەن سوڭ جاس لەيتەنانت شەنىندە اسكەري ءومىرىن گەر­مانياداعى كەڭەس اسكەري توبىندا قىزمەت ەتۋدەن باستادى. ودان 1987 جىلى ماسكەۋدەگى م.­ۆ.فرۋن­زە اتىنداعى اسكەري اكادەميانى دا ويداعىداي ءبىتىرىپ شىق­تى. ءبىر ورىندا تۇراقتاپ قالماي ۇنەمى ءبىلىمىن جەتىلدىرۋدى اڭسايتىن جاس تالاپ 2008 جىلى ماسكەۋدەگى رەسەي فەدەراتسياسى قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى اسكەري اكادەمياسىن دا ۇزدىك ءبىتىردى. بۇل اسكەري سالادا قىز­مەت اتقاراتىن كەز كەلگەن وفي­تسەردىڭ اڭسايتىن ارمانى. دەمەك, بولات باقىتجان­ ۇلى­نىڭ اسكەري قىزمەتىن سارالاي كەلە, ۆزۆود كومانديرىنەن قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى قورعا­نىس مينيس­ترىنىڭ ورىنباسارىنا, لەيتەنانتتان – گەنەرال-لەيتە­نانتقا دەيىن ءوسۋ كىمگە دە بولسا ونەگە. وسىنىڭ بار­لىعى بولاتتىڭ تەمىردەي ءتار­تىپكە باس ءيىپ, اسكەري جارعى­لاردى بۇلجىتپاي ورىنداۋى جاقسى ازامات بولىپ قالىپ­تاسۋىنا كومەگىن تيگىزدى. كە­ڭەس وكىمەتى تۇسىنداعى قيىن كە­زەڭدە ىشكى اسكەر پولك شتابىن باسقارىپ, فەرعانا وبلىسىندا بولعان جاپپاي كەلەڭ­سىزدىك­تەردى بولدىرماۋدا قو­عامدىق ءتارتىپتى ورناتۋعا بارىنشا اتسالىستى. وسىنداي قىم-قۋىت اسكەري ءومىر­مەن عى­لىمدى شەبەر ۇيىم­داس­تىرعان بولات كان­ديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن قور­­عادى. بۇنىڭ ءبارى ونىڭ ءوزىن-ءوزى جەتىلدىرىپ, ۇنەمى ىزدە­نۋدە ءجۇ­رەتىندىگىن كورسەتتى.

اسكەري ءومىر ەر-جىگىتتى پاتريوتتىققا تاربيەلەپ, جاس كۇنىنەن باستاپ, حالىق الدىن­داعى مىندەتىن سەزىنۋگە ءمۇم­كىندىك بەردى. ول اتاق-داڭققا, باسقا دا ماراپاتقا دا كەندە ەمەس. بولاتتىڭ بارىنشا قا­را­پايىمدىلىعىمەن كورەگەن­دىلىگى, ادامي قاسيەتىمەن ءبىر­دەن ادامدى باۋراپ الۋى, پاراساتتى تۇلعاسىن بيىكتەتكەن ۇستىنە بيىكتەتە تۇسەدى.

اباي تاسبولاتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, گەنەرال-لەيتەنانت.

سوڭعى جاڭالىقتار