بايتەرەكتىڭ ءبىر بۇتاعىمىز
بەيسەنبى, 26 ءساۋىر 2012 7:23
قاناتىنىڭ اياسىنا قانشاما ۇلت پەن ۇلىس ۇيىسقان, ءبارى قاسيەتتى شاڭىراق تۇتاتىن تاۋەلسىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇشاعى كىم-كىمگە دە ايقارا اشىقتىعىمەن ايان. سوندىقتان دا بولار, قازاقستاندى وتانىم دەپ بىلەتىن قازاقستاندىق ۇيعىرلاردىڭ الدىڭعى ۇلكەن ءبىر شوعىرى جەتىسۋ وڭىرىنە XVIII عاسىردىڭ ورتاسىندا كەلىپ, قۇتتى مەكەنگە ايلاندىرسا, سودان جايىلعان تامىر قازىر جاسارىپ, جايقالىپ وسۋدە. تۇرعىلىقتى حالىق – تامىرى دا, ءدىنى دە, ءدىلى دە, ءتىلى دە ءبىر باۋىرلاس قازاق حالقىمەن ماقسات-مۇددەسى بىرگە تۇتاسىپ, بەرەكەلى جەتىسۋ ءوڭىرىن ودان ءارى گۇلدەندىرۋگە بار كۇش-قۋاتىن جۇمساپ كەلەدى.
بەيسەنبى, 26 ءساۋىر 2012 7:23
قاناتىنىڭ اياسىنا قانشاما ۇلت پەن ۇلىس ۇيىسقان, ءبارى قاسيەتتى شاڭىراق تۇتاتىن تاۋەلسىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇشاعى كىم-كىمگە دە ايقارا اشىقتىعىمەن ايان. سوندىقتان دا بولار, قازاقستاندى وتانىم دەپ بىلەتىن قازاقستاندىق ۇيعىرلاردىڭ الدىڭعى ۇلكەن ءبىر شوعىرى جەتىسۋ وڭىرىنە XVIII عاسىردىڭ ورتاسىندا كەلىپ, قۇتتى مەكەنگە ايلاندىرسا, سودان جايىلعان تامىر قازىر جاسارىپ, جايقالىپ وسۋدە. تۇرعىلىقتى حالىق – تامىرى دا, ءدىنى دە, ءدىلى دە, ءتىلى دە ءبىر باۋىرلاس قازاق حالقىمەن ماقسات-مۇددەسى بىرگە تۇتاسىپ, بەرەكەلى جەتىسۋ ءوڭىرىن ودان ءارى گۇلدەندىرۋگە بار كۇش-قۋاتىن جۇمساپ كەلەدى.
سانى كوپ بولسىن, از بولسىن, قاي ەتنوستىڭ دا وزىندىك ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, سالت-ءداستۇردى ساقتاپ, انا ءتىلىن قاستەرلەپ, وركەندەپ دامۋىنا مۇمكىندىگى كەڭەيىپ, جولى داڭعىلدانا تۇسۋدە دەسەك, بۇعان ايعاق-دايەكتەر جەتىپ-ارتىلار ەدى. سولاردىڭ ءبىرى – ءبىز, ۇيعىرلاردىڭ دا قوعامدىق ورتاداعى بەلسەندى ءومىرىن, ەلىمىزدىڭ مەرەيى مەن بەدەلىن اسىرۋداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ءىس-قىزمەتىن, ورتاق جەتىستىكتەرگە قوسۋداعى سۇبەلى ۇلەستەرىن اتاپ ايتۋعا جاراسادى. بۇگىندە قازاقستاندىقتار قاتارىندا ەلىمىزدەگى 260 مىڭنان اسا ۇيعىردىڭ 80 پايىزى الماتى وبلىسىندا تۇراتىندىعىن ەسكە الساق, وبلىستىڭ وركەندەۋىنە قوسىلىپ جاتقان ۇلەستىڭ قوماقتى ەكەندىگىن, ەلدىڭ ىنتىماعى مەن دوستىعىنا, مەملەكەتىمىزدىڭ ودان ءارى ءوسىپ-وركەندەۋىنە ادال قىزمەت ەتكەندىگىن بىردەن بىلەمىز.
قازاقستاندا از ساندى ۇلتتارعا جاسالعان جاعداي الەمنىڭ ەش ەلىندە جوق. قازاقستانعا عانا ءتان دەموكراتيالىق جاڭاشىلدىق – تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدە عانا مەملەكەت اۋماعىندا تۇرىپ جاتقان ەتنوستار جوعارى زاڭ شىعارۋ ورگانىنا – پارلامەنتكە ءوز دەپۋتاتتارىن سايلاي الادى. وسىناۋ جىلداردا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانە ونىڭ ايماقتارداعى فيليالدارى دا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن ءىس ءجۇزىندە كورسەتىپ, حالقىمىزدىڭ بىرلىگىنىڭ نىعايۋىنا تيگىزەر پايداسى مول ەكەنىن ءومىر كورسەتۋدە.
ءبىز بۇگىن قارىمدى قاداممەن قارىشتاي باسىپ, 20 جىلدىق تاۋەلسىز تاريحتى ارتقا قالدىرىپ, جاڭا ونجىلدىقتىڭ پەردەسىن اشىپ وتىرمىز. حالقىمىزدا وتكەنگە تاعزىم ەت دەگەن ءسوز بار. ەلىمىزدى الەمگە تانىتقان ەلباسىنىڭ ەڭسەلى ەڭبەگى ارقىلى جەمىستى بولعان 20 جىلعا راحمەت ايتىپ, العا بەلگىلەنگەن ىستەن تايماي, ۇلى ماقساتتارىمىزعا قول جەتكىزۋگە جول باستالدى.
قازاق جەرى كەڭبايتاق, كوڭىلى دارحان, تالاي تار جول, تايعاق كەشۋلەردە تىعىرىقتان شىعىپ قانا قويماي, نەبىر قيلى زاماندا شەتتەن كەلگەن باسقا ۇلت وكىلدەرىن جاتسىنباي قارسى الىپ, باۋىرىنا باسىپ, ءتورىن بەرىپ, ءبىر جاپىراق نانىن ءبولىسىپ جەدى. 1995 جىلى ءتۇرلى ۇلت وكىلدىرىنىڭ باسىن قوسىپ, تاتۋلىق پەن بەيبىتشىلىكتىڭ ەلىمىزدە سالتانات قۇرۋىن ماقسات تۇتقان ەلباسى ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ جونىندە باستاما كوتەرىپ, ول جۇزەگە استى.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ 2010 جىلى وتكەن جانە جۇمىسىنا ءوزىم قاتىسقان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XVI سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە: «وسىدان 15 جىل بۇرىن ىرگەسى قالانعان اسسامبلەيا وركەنيەتتى الەمگە ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن دالەلدەپ بەردى. قوعامدىق كەلىسىمنىڭ كەپىلى بولعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەلىمىزدەگى تۇتاستىقتىڭ تۇتقاسىنا, بىرلىكتىڭ دىڭگەگىنە, دوستىقتىڭ دانەكەرىنە اينالدى. ەلىمىزدەگى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ بەرەكەلى بەكەتىنە اينالۋىنا اسسامبلەيا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ كەلەدى» دەگەن بولاتىن.
ەلىمىزدەگى حالىقتار دوستىعى مەن تاتۋلىققا ءوزىم باسشىلىق ەتەتىن «بىرلىك» قوعامدىق قورىنىڭ دا قوسىپ كەلە جاتقان ۇلەسى قوماقتى دەپ بىلەمىن. ۇيعىر جاستارىنىڭ باسىن قوسقان بۇل ۇيىم ءوز جۇمىسىن جىل سايىن جەتىلدىرىپ, جاستارىمىزدىڭ قوعامدىق بەلسەندىلىگىن قولدان كەلگەنشە قولداپ كەلەدى. ەندى «بىرلىك» قوعامدىق قورى جانىندا اشىلعان «اتيللا» اۋەسقوي سپورت كلۋبى مۇشەلەرىنىڭ سانى مىڭعا جاقىنداپ قالدى. جاستار سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا دا جاسوسپىرىمدەرگە ۇلگى بولىپ كەلەدى. سوندىقتان دا ولار بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋ ماقساتىندا سپورت كلۋبىنا كەلىپ, شىعىس جەكپە-جەك كۇرەستەرىنىڭ بىرنەشە تۇرىمەن شۇعىلدانادى. بىرنەشە ەتنوس وكىلدەرىن قامتىعان «اتيللادان» ەۋروپا, ازيا جانە الەم چەمپيوندارى دا شىقتى. ولار ەلىمىزدىڭ ءانۇرانى الەم تورىندە ورىندالۋى ءۇشىن ءارتۇرلى تۋرنيرلەر مەن چەمپيوناتتاردا نامىستى قولدان بەرمەيدى.
«بىرلىك» قورى بولسا, جاستاردىڭ ارقانداي باستاماسىن قولداي وتىرىپ, قارجىلاي كومەگىن دە ايامايدى. مىسالى, جۋىردا عانا 16-30 جاس ارالىعىنداعى قىز-جىگىتتەردىڭ «ءشاحزادا ءۆا ءشاھينا – 2012» ءان-بي بايقاۋىن, اتالمىش قوردىڭ قولداۋىمەن ۇيعىر جاستارىنىڭ بىرنەشە كۆن كلۋبتارى قۇرىلىپ, ولار 8 ءساۋىر كۇنى كتك (كۆن) فەستيۆالىن وتكىزدى. ەندىگى جەردە قور ۇيعىر اقىن-جازۋشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرىن باسپادان شىعارۋ ءۇشىن ولارعا دا جاردەم قولىن سوزىپ كەلەدى.
ءوزىم وتكەن جىلى قازاق تىلىندە شىعاتىن رەسپۋبليكالىق «مادەنيەت» جۋرنالىنا 1 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قولداۋ كورسەتتىم, مارقۇم جازۋشى جانە دراماتۋرگ ش.شاۆاەۆقا ەسكەرتكىش ورناتۋعا دا ءبىز دانەكەر بولدىق. ايتا بەرسەك, مۇنداي جۇمىستارىمىز وتە كوپ. بىراق ماسەلە بۇلاردا ەمەس, ماسەلە ءبىزدىڭ ءوسىپ-نىعايۋىمىزعا ەلىمىزدە بولعان بارلىق جاعدايدىڭ جاسالعانىندا. ءيا, ناتيجە دە ىرىستى, ىنتىماعى ۇيىعان جەردە بولادى. ونى قازاقستاندىق ۇيعىرلار جۇرەكتەرىمەن ۇعىپ, يگىلىكتى ىستەرىمەن دالەلدەپ كەلەدى.
اديلجان ءزايناۋدين, قحا مۇشەسى, «بىرلىك» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى.
الماتى.
