ءبىلىم مەن دەنساۋلىق, ادامي قۇندىلىق, قوعامدىق ماسەلەلە, ۇلت پەن ۇرپاقتىڭ كەلەشەگىنە قاتىستى بولعان كەلەلى قۇجاتتان اركىم ءوزىنىڭ ساناسىندا سابىلىسقان سان ءتۇرلى ساۋالدىڭ جاۋابىن تاپقانداي بولدى. تىكەلەي ەفير اياقتاعان سوڭ ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى جانە تالىمگەر جاستارىن اڭگىمەگە تارتىپ, پايىمدى پىكىرلەرى مەن ورامدى ويلارىن بىلگەن ەدىك.
قايرات ساق, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت:
بيىلعى جولداۋدىڭ جىلداعى داستۇردەن بولەك ءبىر ەرەكشەلىگى, ياعني 3 اي بۇرىن ۇسىنىلۋى, بۇل دەگەنىمىز تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا بيۋدجەت وسى باستان قارالىپ, كەلەسى جاڭا جىلدان باستاپ ىسكە كىرىسۋگە مول مۇمكىندىك بەرەدى دەگەن ءسوز. جولداۋدىڭ نەگىزگى باعىتى – حالىقتىڭ تۇرمىستىق, الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋ بولدى. ونىڭ ىشىنە جۇمىسپەن قامتۋ, جالاقىنىڭ ءوسۋى, ءبىلىم, دەنساۋلىق سىندى ماڭىزدى سالالاردىڭ ءبارى كىرەدى. جولداۋداعى مىندەتتەلگەن ماسەلەلەردىڭ باستى باعىتتارىنا كەلسەك, الدىمەن ەلباسىنىڭ ازاماتتاردىڭ ءومىر قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى باستى نازاردا ۇستاۋدى تالاپ ەتۋى. ياعني حالىقتىڭ قامىن ويلاپ, جاعدايىن جاساۋعا باعىتتالعان پرەزيدەنتتىڭ اكىمدىكتەر مەن قۇزىرلى ورگان باسشىلارىنا بەرگەن ناقتى تاپسىرمالارى كوپشىلىكتىڭ كوكەيىنەن شىقتى.
ءوزىم قىزمەت ەتەتىن جوعارى ءبىلىم سالاسى تۋرالى ايتسام, جولداۋدا ايتىلعانداي ماماننىڭ سانىنا ەمەس, ساپاسىنا ءمان بەرۋ جانە بۇگىنگى نارىقتىڭ سۇرانىسىنا قاراي ماماندار دايارلاۋعا باسا ءمان بەرىلمەك. سونىمەن قاتار, جوعارى بىلىمگە قاتىستى ەلباسى ايتقان تاعى ءبىر سىن, ول – جوو باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋى مەن تۇلەكتەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلۋى. بۇل تۇرعىدا ءبىزدىڭ ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ارنايى باعدارلاما بار جانە جىل سايىن تۇلەكتەرىمىزدىڭ جۇمىسقا تۇرۋ جاعدايىنا مونيتورينگ جاساپ وتىرامىز. اتاپ ايتساق ءبىز جۋرناليستيكانىڭ 1 كۋرس ستۋدەنتتەرىن بولاشاقتا باق سالاسىنىڭ قاي باعىتى بويىنشا جۇمىس ىستەگىسى كەلەتىنىن انىقتاپ, سونىڭ نەگىزىندە باق قۇرالدارىمەن بايلانىس جاساپ ءتيىستى مامانداردى ۇسىنىپ وتىرمىز. بۇگىنگى جولداۋداعى ۇستازداردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ باعىتىنداعى تاپسىرمالار ءبىزدى ەرەكشە قۋانتتى.
تالال اۆۆاد, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-نە داماسك ۋنيۆەرسيتەتىنەن شاقىرتىلعان توپ-مەنەدجەر, PhD دوكتور:
مەن قازاقستاننىڭ جوعارى ءبىلىم سالاسىندا, ونىڭ ىشىندە توپ-مەنەدجەر قىزمەتى بويىنشا 2 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيمىن. ايتپاعىم الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ماڭدايالدى توپ-مەنەدجەرلەرى مەن وقىتۋشى, پروفەسسورلارىن ءبىر جەرگە جيناقتاپ ولاردىڭ وزىق تاجىريبەلەرىن قولدانۋ بۇل الەمدىك قولدانىستا بار ءتيىمدى ءادىس. مەن جۇمىس ىستەيتىن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە الىس-جاقىن شەتەلدەن كەلگەن ءتۇرلى ماماندار بار. بۇل جەردە ءبىز قازاقستان جاستارىنا ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي ءوزارا تاجىريبە الماسامىز. قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ بۇگىن جوعارى بىلىمگە قاتىستى ءوزىمىزدىڭ مامانداردى دايارلاۋ باعىتىن ايتتى. مەن ءوز تاجىريبەمنەن ايتار بولسام قازاقستاندا عالىمدار جەتكىلىكتى, تەك ەلباسى اتاپ وتكەندەي عىلىمعا قولداۋ مەن كوڭىل ءبولۋ جاعىن ناقتىلاۋ كەرەك. وسى تۇرعىدا پرەزيدەنت ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترىنە ناقتى تاپسىرما بەردى. ودان بولەك قازاقستاندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيەتىنەن بولەك تاعى ءبىر بەدەلدى جوو قۇرۋ يدەياسى ەرەكشە ۇنادى, سەبەبى پرەزيدەنتتىڭ ءوزى ايتقانداي ۋنيۆەرسيتەتتەر باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءتيىس. بۇل كۇندە ءبىلىم ساپاسى سۇرانىسقا ساي بولماسا ول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بولاشاعى جوق. وعان دالەلدەر دە از ەمەس.
باۋبەك سومجۇرەك, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءنىڭ حالىقارالىق بايلانىستار جانە يننوۆاتسيا جونىندەگى پرورەكتورى:
ەلباسىنىڭ ءاربىر جولداۋى ەلدەگى ءارتۇرلى سالالار بويىنشا كۇردەلى پروبلەمالاردى شەشۋ مەن بار جاعدايدى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالادى. ءوزىم ءۇشىن ءتۇرتىپ العان جانە كوڭىلىمە قونعان تۇسى ول – الەۋمەتتىڭ ءال-اۋقاتتى كوتەرۋگە باسىمدىق بەرىلۋى. ياعني 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 1,5 ەسەگە ارتادى. ءبىز ءبارىمىز بىلەمىز كوپ شەتەلدەردە ۇستازدار, وقىتۋشىلار, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن دارىگەرلەر جوعارى دەڭگەيدە جالاقى الادى جانە ولارعا جاقسى جاعداي جاسالعان. مىنە, ءبىزدىڭ كوزدەگەن ماقساتىمىز وسى. اسىرەسە مۇعالىمدەر مەن وقىتۋشىلاردىڭ قوعامداعى مارتەبەسىن كوتەرۋ اسا ماڭىزدى. بۇل مەنىڭ ويىمشا, كەزەك كۇتتىرمەيتىن رەفورما. ودان بولەك عىلىم باسا نازارعا الىنىپ قاراجات كولەمىنىڭ ارتاتىنى جانە جاڭا عىلىمي ورتالىقتارۋ اشىلاتىنى قۋانتىپ وتىر. سول سياقتى پەداگوگتاردىڭ ستاتۋسىنا قاتىستى جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ ازىرلەنەتىنى ەرەكشە قۋانتتى.
باۋىرجان تولىسباەۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءنىڭ مەنەدجمەنت كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور:
بيىلعى جولداۋدىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ەلىمىزدىڭ ىشكى ساياساتى مەن تۇراقتىلىققا كوپ ءمان بەرىلۋى. ونىڭ ىشىندە ەكنونيكا بويىنشا ىشكى نارىقتى ۇلعايتۋ وتاندىق ءونىمنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ مەن ول ءونىمنىڭ قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنا ساي كەلۋىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وتاندىق ونىمدەردى قولداۋ مەن قولدانۋ. شەتەلدىك تاۋارلاردىڭ اعىمىن ازايىپ, تيىسىنشە ءبىزدىڭ ونىمدەردى شەتەلگە ەكسپورتتاۋعا باسىمدىق بەرىلمەك. بۇل ءبىزدىڭ ءونىمدى شەتەلدىكتەر پايدالانادى دەگەن ءسوز. مىسالى, پرەزيدەنت وسى سقو-داعى زەنچەنكو ءسۇت ونىمدەرى زاۋىتىن جاقسى ۇلگىگە كەلتىردى, وندا ءسۇت ءونىمىنىڭ بارلىق ءتۇرى بار جانە حالىقارالىق ستاندارتقا سايكەس كەلەدى. سونى نەگە ودان ءارى ىلگەرىلەتپەسكە. تاعى ءبىر ەرەكشە ۇناعان تۇسى ەلباسىنىڭ تاۋارلاردىڭ ساپاسى بويىنشا بىرىڭعاي كوميتەت قۇرۋ, بىزدە تاۋار ساپاسىن قاتىستى جاۋاپ بەرەتىن قۇزىرلى ۇيىمدار بار, دەگەنمەن ونى ءبىر ورتالىقتاندىرۋى قاجەت.
كەنجەبەك سەرجان ۇلى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 4 كۋرس ستۋدەنتى, جاس قالامگەر:
جىل سايىن ەلباسىمىزدىڭ كەزەكتى قازاقستان حالقىنا ءار جولداۋىندا جاستارعا كوپ كوڭىل ءبولىپ كەلە جاتقاندىعىنا ريزاشىلىعىمىز شەكسىز. ەلباسىمىز جاستارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ءوزىنىڭ باستى نازارىندا ۇستاپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا ءبىلىم مەن عىلىمعا, مادەنيەت مەن ادەبيەتكە, تەحنيكا سىندى سالالاردىڭ بارلىعىنا دا مۇمكىندىكتەر مەن جاعدايلار جاسالىنىپ كەلەدى.
وسى ورايدا, ەلباسىمىز كەزەكتى جولداۋدا وڭىرلىك دەڭگەيدەگى بۇقارالىق سپورت پەن دەنە شىنىقتىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋدى جانە كەمىندە 100 فيتنەس-ورتالىقتار سالۋ كەرەكتىگىن, سونداي-اق, سپورتتىق عيماراتتاردى, اسىرەسە مەكتەپتەردە, دەنە شىنىقتىرۋ ءۇشىن اۋلالاردى, ساياباقتاردى, الاڭداردى جابدىقتاۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. قازىردىڭ وزىندە ءار ايماقتاردا فيتنەس - ورتالىقتاردىڭ سانى ءوسىپ كەلەدى, ەلباسىمىز وسىنداي ورتالىقتاردىڭ مەيىلىنشە قاتارى تولىعۋ كەرەكتىگىن اتاپ ايتقان بولاتىن. سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ياكي دەنى ساۋ ۇرپاق ءوسىرۋ ۇلت الدىنداعى ابىرويلى مىندەت.
ۇلىقبەك ەرمەكباەۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءنىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى:
ستۋدەنت بولعاندىقتان جولداۋداعى مەن ءۇشىن ماڭىزدى تۇسى ول ەلباسىنىڭ عىلىم جانە ءبىلىم مينيسترلىگىنە جانە جوو باسەكەگە قابىلەتتى بولۋدى كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن نىقتاعانى.
پرەزيدەنت ەگەر 4-5 جىل ۋاقىت وتكىزىپ وقىعانىمەن بىتىرگەن سوڭ نارىق تالابىنا ساي كەلمەسە, باسەكەگە توتەپ بەرە الماسا ونداي ماماننىڭ نە كەرەگى بار دەدى. بۇل بىزگە دە وي سالدى. دەمەك مەن ءوز ماماندىعىم بويىنشا سۇرانىسقا يەل بولماسام جۇمىسسىز قالام جانە ەلگە پايدام جوق. وسىنى ءتۇيدىم. ودان بولەك جوو-نىڭ بىتىرگەن تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن قاداعالاۋدى تاپسىردى, بۇل دا ماڭىزدى. سەبەبى, ۋنيۆەرسيتەتتى ءبىتىرىپ الىپ جۇمىسسىز جۇرگەن جاستار قانشاما. ولاردىڭ كوبىسى ءوز ماماندىعىمەن جۇمىس ىستەمەيدى. ياعني قاي سالا مامانى بولساڭ دا باسەكەگە قابىلەتتى بول, بۇل جەردە بەرىلەتىن ءبىلىم ساپاسى دا ۇلكەن ءرول اتقارادى. جانە ءبىر وزىمە ءتۇرتىپ العانىم, جاساندى ينتەللەكت, بلوكچەين, بيوتەحنولوگيا مەن بيومەديتسينانى دامىتۋ وتە ماڭىزدى. سەبەبى بۇل قازىرگى ترەند, ال دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىندا بولامىز دەسەك ترەندتەن قالماۋىمىز كەرەك.
دايىنداعان, ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
