ەلباسى قۇتتىقتاۋ حاتىندا ەلىمىزدە جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپوداقتار قوعامداستىعى قوزعالىسىنىڭ جوعارى بەدەلىنە ءمان بەرە وتىرىپ, قوعامداعى قازاقستاندىق كاسىپوداق قىزمەتىن ەرەكشە باعالادى. سونىمەن بىرگە ولاردىڭ جۇمىسشى قۇقىن قورعاپ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدا, جاعداي جاساۋعا بايلانىستى وڭ پىكىرىن جەتكىزدى.
قۇتتىقتاۋدا: «بۇگىندە كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى – 2 ميلليونداي ادامدى بىرىكتىرىپ وتىرعان ەلىمىزدەگى اسا ءىرى قوعامدىق ۇيىم. جۇمىس ىستەپ جاتقان 18 مىڭعا جۋىق باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارى ەڭبەك داۋىن شەشۋگە, ەڭبەكشىلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا, ەڭبەك شارتتارى مەن قاۋىپسىزدىگىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتىپ, جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جۇمىسكەرلەر اراسىنداعى باستى مەدياتور بولىپ وتىر.
ۇشجاقتى الەۋمەتتىك ارىپتەستىك مودەلى دە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى, ونىڭ اياسىندا جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ جونىندەگى 115 مىڭنان استام مەموراندۋمعا قول قويىلعان. كاسىپوداقتاردىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ 24 كونۆەنتسياسى راتيفيكاتسيالاندى. بۇل شارالاردىڭ ءبارى ەڭبەكشىلەردىڭ جۇمىس جاعدايىن جاقسارتىپ, ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى وزىنە ەڭبەك سالاسىن جاڭعىرتۋ جونىندە جاۋاپكەرشىلىك الا وتىرىپ, جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرگە قازاقستاندىقتاردىڭ ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيانىڭ جاڭا جاعدايلارىنا الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋىمەن شۇعىلداناتىن قوزعاۋشى كۇشكە اينالۋى ءتيىس», دەپ اتاپ وتىلگەن.
مەملەكەت باسشىسى قۇتتىقتاۋ سوزىندە قوعامداعى قىزمەت فورمالارى مەن ادىستەرىنىڭ قايتا قارالىپ, ەڭبەك نارىعىنىڭ جاھاندىق ترانسفورماتسياسىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان كاسىپوداقتارى قوزعالىسىن ودان ءارى دامىتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسى ازىرلەنەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
بۇگىندە قازاقستاننىڭ كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى 21 سالالىق كاسىپوداقتان جانە 17 اۋماقتىق بىرلەستىكتەن قۇرالادى. وسى ۇيىمداردىڭ باسىن قوسقان كەزەكتەن تىس جيىننىڭ تۇسكە دەيىنگى مەرزىمىندە سەزد دەلەگاتتارى مەن شاقىرىلعان قوناقتاردىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. ولاردىڭ قاتارىندا كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ب.ءابدىرايىم, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م.ابىلقاسىموۆا, حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ قازاقستانداعى ۇلتتىق ۇيلەستىرۋشىسى ت.ءومىرجانوۆ جانە باسقالار بار.
بۇدان وزگە شاراعا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندەگى سالالىق كاسىپوداقتاردان 200-دەن استام دەلەگات قاتىستى. ء«بىزدىڭ باستى ۇرانىمىز «تۇراقتى كاسىپورىن – تۇراقتى قوعام – تۇراقتى ەل» دەپ اتالادى. تۇراقتىلىق – كەز كەلگەن قوعامنىڭ باستى قۇندىلىعى. ەگەر قىزمەتكەر كاسىپورىننىڭ تۇراقتى دامۋىن, ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدا جانە زاڭ جۇزىندە قورعالعانىن سەزىنسە, دەمەك ونىڭ وتباسىندا دا بارلىعى جاقسى بولادى. بۇل ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى ۇدەرىس», دەدى باقىتجان ءابدىرايىم كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ كەزەكتەن تىس XXV سەزىندە. ونىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك سەرىكتەستەرمەن بىرگە, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى, كومپانيالار مەن كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى قازاقستاننىڭ ءاربىر كاسىپورنىنداعى الەۋمەتتىك تۇراقتىلىققا قولداۋ جاساۋدىڭ مەحانيزمدەرى مەن ستاندارتتارىن ازىرلەۋى ءتيىس. قركف توراعاسى ءوز بايانداماسىندا ۇيىمنىڭ الداعى جىلدارداعى ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنە, ونىڭ ىشىندە وندىرىستەگى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىقتى نىعايتۋ, جۇمىس ىستەيتىن ادامنىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋ سالاسىن جاڭارتۋ سەكىلدى ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىپ, كەڭىنەن توقتالدى.
جىل باسىنان باستاپ, قركف جۇمىس پەن باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ, ەڭبەك سالاسىنداعى داۋلى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە باسىمدىقتى كۇشەيتتى. ايماقتارداعى باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسى جانداندىرىلىپ, قوستاناي, استانا, شىمكەنت, پاۆلودار, تاراز, الاكول, مەركە كۋرورتتىق دەمالىس ايماقتارىندا فورۋمدار ۇيىمداستىرىلدى. وندا مۇددەلى سەرىكتەستەر ەڭبەك داۋلارىن شەشۋگە بايلانىستى ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋگە كۇش سالدى. بۇل شارالارعا كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ مىڭنان استام وكىلى قاتىستى.
بۇگىندە كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى مەن «نۇر وتان» پارتياسى, جوعارعى سوت اراسىندا ەڭبەك داۋىن شەشۋدىڭ بالامالى مەحانيزمدەرىن قولدانۋعا جانە ەڭبەك زاڭناماسىن ساقتاۋدا قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان ءوزارا ارىپتەستىك مەموراندۋمدارىنا قول قويىلدى. ايتا كەتەر جايت, جوعارعى سوتپەن اراداعى مەموراندۋم شەڭبەرىندە تاتۋلاسۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, وندا قركف-نىڭ كاسىبي مەدياتورلارى مەن سۋديالار اراسىندا ەڭبەك داۋى مەن الەۋمەتتىك جانە باسقا دا جانجالدار توڭىرەگىندە ورتاق جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى الداعى بەس جىل ىشىندە ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىگىنە وراي كادرلاردى قايتا دايارلىقتان وتكىزىپ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن قاراستىراتىن بولادى. سونىمەن قاتار جاس جۇمىسشىلاردىڭ ءبىلىمىن كوتەرۋ, ولاردىڭ قولجەتىمدى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ, بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەك ەمەس.
سەزد دەلەگاتتارى كۇن تارتىبىندەگى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا شەشىم قابىلدادى. وسىلايشا كەزەكتەن تىس وتكەن ححV سەزد قازاقستاننىڭ ءىرى الەۋمەتتىك-ەڭبەك ۇيىمىنىڭ مۇشەلەرىنىڭ بىرلىگىن, ءوز ۇستانىمدارىنىڭ بەرىكتىگىن پاش ەتكەن جيىن بولدى.
ۆەنەرا تۇگەلباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
