02 قازان, 2018

«استانا اسپانى» اتتى «Positive» قىسقامەترلى فيلمدەر فەستيۆالى ءوتتى

650 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا تۇڭعىش رەت مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «استانا اسپانى» اتتى «Positive» قىسقامەترلى فيلمدەر فەستيۆالى ءوتتى.

«استانا اسپانى» اتتى «Positive» قىسقامەترلى فيلمدەر فەستيۆالى ءوتتى

باس قالانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ارنايى ۇيىم­داس­تىرىلعان جاس كينوگەرلەر باي­قاۋىنا 10 رەجيسسەر تاڭدالىپ الى­نىپ, ۇزدىك جۇمىستار «قازى­عۇرتفيلم» كينوستۋديا­سىندا تاسپالاندى. جوبانىڭ باس پرو­ديۋسەرى – قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءسابيت ابدى­حالىقوۆ. كوركەمدىك تالاپ تۇر­عىسىنان باعالاپ, ساراپتاعان – كي­نورەجيسسەر, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى ساتىبالدى نارىم­بەتوۆ باستاعان كينەماتوگرافيا سالاسىنىڭ كاسىبي ماماندارى. 

«بۇل فەستيۆالدى ۇيىمداس­تىرۋداعى ەڭ باستى ماقسات – تا­قى­رىپ ءوز الدىنا, جاستاردىڭ جۇل­دىزىن جاعىپ, كينو الە­مىنە 10 جاڭا ەسىم اكەلگىمىز كەل­دى. كوپتەگەن جاستارىمىز حا­لىق­ارالىق بايقاۋلارعا قا­تىسىپ, جۇلدەلى ورالىپ ءجۇر. بىراق وكىنىشكە قاراي, ول جۇمىس­تاردىڭ بارلىعى اۆتورلىق كي­نو – ارتحاۋ­س باعىتىندا تۇسى­رىلگەندىكتەن, كينوتەاترلاردا كوپ كورسەتىلە بەرمەيدى. كو­رەرمەن مەن كينوگەرلەر اراسىندا كوپىر بولساق دەگەن ۇسى­نىسىمىزدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇ­حامەدي ۇلى قۋانا قولداپ, جاستاردىڭ شىعارماشىلىق تىنىسىن سەزىنىپ, قيال-قارىمىن ايقىنداۋعا تاماشا مۇمكىندىك الدىق», دەيدى فەستيۆالدىڭ باس ساراپشىسى, بەلگىلى كينورەجيسسەر ساتىبالدى نارىمبەتوۆ. 

10 رەجيسسەر استانا قالا­سىنا قاتىستى ءور­بيتىن ون ءتۇرلى تاقىرىپتى قوز­عاپ, سۋرەت­كەر­لىك قيال-قارىمى مەن كاسىبي شە­بەرلىكتەرىن ساراپ­شىلار تال­قىسىنا ۇسىندى. ولار­دىڭ قاتارىندا: ماقسات وسپا­نوۆتىڭ «استانا اسپانى», سامات ءالىم­نىڭ «سارباز», ەلەنا ليسا­سينا­نىڭ «قازىنا», ايدىن ساحا­ماننىڭ «باقىت ءبيى», ارداق تولەۋبايدىڭ «وزبەك قۇدا», بەكسۇلتان ءانۋاروۆ­تىڭ «التىن بالىق», ايگۇل اقسام­بيەۆانىڭ «يا تەبيا سلىشۋ», رۋستام ءوتار­شين­نىڭ «چەمودان», سافۋان شاي­­مەردەنوۆتىڭ «نۇرلى جولدا» جانە جاندوس قۇسايىنوۆتىڭ «قۇت­تى قوناق» قىسقامەترلى كار­تي­نالارى بار. «Positive» قىس­قا­مەترلى فيلمدەر فەستي­ۆالى باع­دارلاماسىنا ەنگەن 10 كار­تينانىڭ 6-اۋى كومەديا جانرىن­دا تۇسىرىلسە, 4 تۋىندى درا­­­مالىق سيۋ­جەتكە قۇرىلىپتى. اتال­عان فيلمدەردەگى باستى رول­دەر­­دى جال­عاس تولعانباي, سان­جار ما­ديەۆ, ەرنار جۇماتاەۆ, جا­نار ماقاشەۆا, ءابىلمانسۇر سە­رى­كوۆ, اقمارال تاناباەۆا باس­تا­عان وتاندىق اكتەرلەرمەن قاتار, وز­بەكس­تاننىڭ حالىق ءارتىسى مۇرات راد­جابوۆ, رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى, تەاتر جانە كينو اكتەرى يۋري كۋزنەتسوۆ, رەسەيلىك تانىمال كي­نو­اكتريسا ولگا كۋزمينا, تالانت­تى قى­رعىز اكتەرى ءازيز بەي­شەناليەۆ جانە تاعى باسقا ونەر مايتالماندارى كەيىپتەدى. 

«رەجيسسەرلەر جۇمىسى نەگى­زىنەن اس­تا­نانىڭ ەڭ ءبىر كورىك­تى, ءپوزيتيۆتى ساتتەرى سۋرەت­تەلەتىن كورىنىستەرى مەن ساۋلەتتى دە ءساندى ارحيتەكتۋراسىن, جالپى باس قالامىزدىڭ بۇگىنگى رۋحاني تىنىسىن كوركەم تىلدە, ياعني كينو تىلىندە بەينەلەۋگە باعىتتالدى. ادامدى ەرەكشە اسەرگە بولەپ, كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلايتىن ستسەناريلەرمەن جۇمىس جاسادىق. ءار ءفيلمنىڭ ايتار ويى مەن قامتيتىن سيۋجەتى بولەك بولعانىمەن, بارلىعىنا ورتاق ماقسات بىرەۋ. ول – ەلدى­گى­مىزدى, ەڭسەلى ەلوردامىزدىڭ جە­تىس­تىكتەرىن دارىپتەۋ», دەي­دى جوبا پروديۋسەرى ءسابيت ابدى­حالىقوۆ. 

راس, قىسقامەترلى فيلم – رەجيسسەر شەبەرلىگىنىڭ شىڭ­دالىپ, شىعارماشىلىق قيال مۇمكىندىگىنىڭ ناعىز سىنالار تۇ­سى. ۇزاقتىعى 2 ساعاتقا سوزىلاتىن فيلمدەردەگىدەي ەمەس, بۇل جەردە اينالدىرعان 15 مينۋت ۋاقىتتىڭ ىشىنە بارلىق ايت­قىڭ كەلگەن ويدى سىعىمداپ سىيدىرىپ, كينو تىلىن­دەگى ىقشام عانا, بىراق كور­كەمدىك قۋاتى تولىق­مەترلى كارتينالاردان تيتتەي دە كەم ەمەس دۇنيە تۋدىرۋ. 

باس شاھار تورىندەگى «قازاق­ستان» ور­تالىق كونتسەرت زالىندا كور­سەتىلگەن 10 ءتۇرلى تاقىرىپتا تۇ­سىرىلگەن ءدال سونشا ءفيلمدى كو­رىپ, الۋان ويدىڭ جەتەگىنە ەرىپ, كورەر­مەن زالىنان تۇسىنىكسىزدەۋ سەزىمدە شىققانىمىز سوندىقتان بولسا كەرەك. بۇل فەستيۆالدا دا ساۋاتتى, وقيعانى شىتىر­مان سيۋجەتكە قۇرا الاتىن ستسەناريس­تەر تاپشىلىعىمەن بەتپە-بەت كەلدىك. استانا دەگەندە سان­اۋ­­­لى عانا سيۋجەتتىڭ اينالاسى­نا تو­قايلاسقان فيلمدەردە وقيعا كوپ, بىراق ادامنىڭ كو­­ڭى­لىن قوزعاپ, جان دۇنيەسىن الەم­­­تاپىرىق كۇيگە بولەيتىن تە­رەڭدىك, ەستە قالارلىق ديالوگ از. ايتسە دە ءبىزدى قۋانت­قانى – قازاق كينوسىنداعى سونداي ءبىر ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالىپ «Positive» فەستيۆالى سەكىلدى اۋقىم­دى جوبا­لاردىڭ قولعا الىنۋى. اتال­عان كينو­بايقاۋ ارقىلى ونەر الەمى بولاشاقتا قازاق كينوسىنىڭ تۋىن كوككە كوتەرەتىن جاڭا ەسىم, تىڭ تالپىنىستارمەن تانىستى. ارينە العاش رەت ۇيىمداستىرىلىپ, تۇڭعىش رەت دوداعا ءتۇسىپ تۇرعاننان كەيىن دە كەيبىر تۇستا كەمشىلىكتىڭ كەتىپ جاتۋى زاڭدىلىق جانە ول قاۋىپ ەمەس. باستىسى – فيلم تۇ­­­سى­رۋگە, كەيىپكەرلەرىن كينو تى­لىن­دە سويلەتۋگە باعىتتالعان تال­­­پى­­نىستىڭ, العاشقى قادام­نىڭ جاسالعانى. «Positive» فەس­تيۆا­لىنىڭ باستى ءپوزيتيۆى دە وسىندا بولسا كەرەك, بىزدىڭشە. 

حوش, سونىمەن ءومىر شىن­دىعىن ونەر بيىگىندە بەدەرلەۋگە تالپىنعان ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جۇ­مىستاردى سارالاي كەلە, ماماندار قاتىسۋشىلاردى ارنايى اتالىمدار بويىنشا ماراپاتتادى. 

«ۇزدىك فيلم» جۇلدەسىنە اي­گۇل اقسامبيەۆانىڭ رەجيسسەر­لىك قولتاڭباسىندا كورەرمەنىنە جول تارتقان «يا تەبيا سلىشۋ» ءفيل­مىنىڭ ۇجىمى يە بولدى. «ۇز­دىك اكتەر» اتالىمىنداعى سىي­­لىق – وزبەكستاننىڭ حالىق ءار­تىسى مۇرات رادجابوۆقا بۇ­يىر­سا, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اكا­دەميالىق بالالار مەن جاس­وسپىرىمدەر تەاترىنىڭ اكتريساسى جانار ماقاشەۆا «ۇزدىك اكتريسا», «يا تەبيا سلىشۋ» ءفيلمىنىڭ اكتەرى ۆيللي پىلكوۆ-ۆايدمان «ەكىنشى پلانداعى ۇز­دىك اكتەر» اتاندى. سونىمەن قاتار ساراپشىلار القاسىنىڭ شە­شىمىمەن «ەڭ ۇزدىك رەجيسسەرلىك جۇمىس» – «سارباز» ءفيلمىنىڭ رەجيس­سەرى سامات الىمگە, «ەڭ ۇزدىك وپەراتورلىق جۇمىس» – «يا تەبيا سلى­شۋ» كارتيناسىنىڭ وپەراتورى رينات قوسانعا, «ەڭ ۇزدىك ستسەناري» – «استانا اسپانى» ءفيل­مىنىڭ ستسەناري اۆتورى نۇر­­جان تۇتوۆقا, «ەڭ ۇزدىك ءپو­زيتيۆتى فيلم» – بەكسۇلتان ءانۋا­روۆتىڭ «التىن بالىق» تۋىن­دىسىنا, «ەڭ ۇزدىك مونتاج» – رۋستام ءوتار­شيننىڭ «چەمودان» كارتينا­سىنا, «ەڭ ۇزدىك سۋرەتشى» اتالىمىنداعى جۇلدە – «قۇتتى قوناق» ءفيلمىنىڭ سۋرەتشىسى ەركەن سۇلەيمەنوۆكە, «ەڭ ۇزدىك گريم» اتالىمىنداعى سىيلىق «استانا اسپانى» ءفيلمىنىڭ گريم­دەۋشى مامانى دانيار سا­دىعۇلوۆقا تابىستالدى. بۇدان بولەك, «قازىلار القاسىنىڭ ارنايى سىيلىعى» – ايدىن سا­حاماننىڭ «باقىت ءبيى» كارتيناسىنا, ال دەبيۋتتىك جۇمىسى ءۇشىن «ارنايى سىيلىق» «نۇرلى جولدا» ءفيلمىنىڭ رەجيسسەرى سافۋان شايمەردەنوۆكە بەرىلدى. سونداي-اق شەتەلدىك قوناق اكتەرلەر يۋري كۋزنەتسوۆ, ۆلاديمير مويسەەنكو, ازيز بەيشەناليەۆ, ازامات نىعمانوۆقا ۇيىم­داس­تىرۋشىلار تاراپىنان ارنايى سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. ما­راپاتتاۋ ءراسىمىنىڭ سوڭىندا فەس­­تيۆالدىڭ قۇرمەتتى قوناعى بول­عان قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ جاس كي­نوگەر­لەرگە ساتتىلىك تىلەپ, اق باتا­سىن بەردى. 

نازەركە جۇماباي, 

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار