قازاقستان • 17 قىركۇيەك, 2018

تارازي تاعىلىمى

740 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
تارازي تاعىلىمى

ادەبي كەشكە اقىن وڭايگۇل تۇرجان, كي­نو­­ت­انۋشى, ونەرتانۋ كاندي­دا­تى ءنازي­را راحمانقىزى, قا­زاق­­­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى روزا مۇقا­نوۆا جانە «ەگەمەن قا­زاقستان» گازە­تى­نىڭ جۋرناليستەرى مەن ادەبيەت الە­مىندە جۇرگەن شى­عارماشىل جاس­تار قاتىستى. اي­تۋلى كەزدەسۋدى «ەگە­مەن قازاق­ستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باس­قارما توراعاسى دار­حان قى­دىر­الى اقپارات جانە كوممۋ­­ني­كاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشىپ بەردى.

كەزدەسۋ بارىسىندا قادىرلى قو­ناقتار ءسوز الىپ, مەرەيتوي يەسىنىڭ شى­عار­ماشىلىق الەمىنەن جان-جاقتى سىر قوزعاسا, جاستار جاعى وسى ءساتتى پايدالانىپ سۇيىكتى قا­لامگەرىنە كوكەيىندە جۇرگەن قى­زىق­تى ساۋالدارىن قويىپ, تۇشىم­دى جاۋاپ الدى. سىرلاسۋ ستيلىندە وتكەن جۇزدەسۋدىڭ ەرەكشەلىگى دە سول – مۇندا جازۋشى بۇعان دەيىن ەشبىر جەردە ايتىلماعان تىڭ دەرەك, قىزىقتى ساتتەرىمەن بۇكپەسىز ءبولىستى. وقىرماندارىنا جان سىرىن اقتاردى.

«كۇلدىرۋ ءۇشىن ايتايىن: مەن كى­تاپ­تى شالقامنان جاتىپ وقي­مىن. سوسىن اسىقپايمىن. ەكى-ءۇش بەت­تەن كەيىن جاۋىپ قويامىن. سودان اراعا ءبىرشاما ۋاقىت سالىپ ءارى قاراي جالعاستىرىپ وقيمىن. ءبىر وقىعانىمدى كەيىن قايتادان قايتا­لاپ وقۋ – جاس كۇنىمنەن كەلە جاتقان جاقسى ادەتتەرىمنىڭ ءبىرى دەپ سانايمىن. سەبەبى سىرىلداتىپ وقىپ, سيۋجەتتى عانا قۋىپ كەتسەڭ, ول وقۋ ەمەس. مەن كىتاپتىڭ, ون­داعى وقيعانىڭ ىشىنەن وزىمە ۇستاز ادامنىڭ مىنەزىن ىزدەيمىن. كىتاپ – ۇستاز.

شەبەرلىك دەگەننىڭ ءوزى بىلىمگە بايلانىستى. كوپ وقۋ ارقىلى ءوز ءستيلىڭدى قالىپتاستىراسىڭ. ءومىر­دى كوشەدەن عانا ءبىلىپ قالماڭدار, ءومىردى ادەبيەتتەن قابىلداۋ, سودان ۇيرەنۋ كەرەك. ودان كەيىن تا­عى ءبىر اي­تارىم – جازۋشىعا ءومىر­بايان قاجەت. ەگەر بولماسا, قولدان جا­ساۋ كە­رەك. قيىندىقتان, وزگە­رۋدەن قورىق­پاعان, اعىسقا قارسى جۇ­زۋدەن جۇرەك­سىنبەيتىن ادامنان جاقسى جازۋشى شىعادى» دەگەن قالامگەر كەزدەسۋگە جي­نالعان جاس­تارعا اقىلىن ايتىپ, شى­عار­­ماشىلىق تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.

اكىم تارازي – ادەبيەت الەمى­نىڭ عانا الىبى ەمەس, كينو مەن تەاتر دراماتۋرگياسىندا دا سۋرەت­كەر سالعان سارا جول سايراپ جاتىر. قالامگەر ستسەناريى بويىنشا كورەرمەنگە جول تارتقان «تۇل­پار­دىڭ ءىزى», «قاراش-قاراش وقيعاسى», «مۇس­تافا شوقاي» فيلمدەرىنىڭ قاي-قاي­سىسى دا مازمۇن تەرەڭدىگى, تاريحي دەرەكتەردى كوركەمدىك تۇرعى­دان شەبەر سويلەتۋىمەن جانە دە ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن تىڭ دا كۇردەلى بەينەلەردى شىنايى جەتكىزۋىمەن قۇندى. اكىم تارازي بويىنداعى شى­عار­ماشىلىق تىڭ قۋات پەن شىنايى شەبەرلىكتەن بولەك, جازۋشىنىڭ ازاماتتىق بولمىسىنداعى باتىلدىق پەن بىربەتكەيلىك, وجەتتىك تە ءاربىر تۋىن­دىسىنىڭ تابيعاتىنا بەرىك ورنىعىپ, سونىسىمەن دە قا­لام­گەردىڭ وزىنە عانا ءتان دارا­لىق تۇزگەن. سول مىنەزىمەن, ءوز كو­ز­قا­راسىنان اينىماس ادالدىعىمەن كەزىندەگى قىلىشىنان قان تامعان قيىن كەزەڭدەردىڭ وزىندە تاس جارعان تارازي تالانتى, تارازي شەبەرلىگى وقىرمانىنا سونىسىمەن ىستىق, سونىسىمەن اياۋلى.

 «بۇل كىسى – ادەبيەت الەمىنىڭ اكىمى! اكىم اعامىز اۋليەاتا ءالى «دجام­بۋل» اتالىپ جۇرگەندە تا­راز اتاۋىن تىرىلتكەن تۇلعا! داموللا ءاشىم­نىڭ ءۇمىتىن ار­قا­لاعان ول كىسىنىڭ ازان شاقىرىپ قويعان اتى – حاكيم. دالى­رەك ايتقاندا, حاكىم! حاكىم – دۇ­نيە­نىڭ تۇپكى ءمانىن تەرەڭ ۇققان عۇلاما, xيكمەت-سىردىڭ يەسى دە­گەن ماعىنا بەرەدى. ابايدى xاكىم دەي­تىنىمىز سوندىقتان. اكىم اعامىز – را­سىندا, ابايشا ايت­قاندا, «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باساتىن, قالىبى وزگەر­مەيتىن, مىنەزى ءمىنسىز, اينىماي­تىن اسىل ادام» دەپ قۇتتىقتاۋ لەبىزىن جەتكىزگەن باسىلىم باسشىسى دارحان قۋاندىق ۇلى تاعىلىمدى كەش سوڭىندا مەرەيتوي يەسىنە بارشا ۇجىم اتىنان شاپان جاۋىپ, قۇرمەت كورسەتتى. شىنايى وربىگەن ادەبي اڭگىمەدەن رۋحاني ءلاززات العان وقىرمان قاۋىم دا كەزدەسۋدەن مارقايىپ تارقاستى.

نازەركە جۇماباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

 

سوڭعى جاڭالىقتار