اقساقالدىڭ ايتقانى
بۇل جايىندا ءبىرازدان بەرى ماسەلە كوتەرىپ كەلەمىن. ويتكەنى جاستايىمنان جانىما جاقىن بولىپ كەتكەن دۇنيەڭ – وسى ءبىر اپپاق الەم. الىستان جايقالعان التىن القاپتى ماقتا. سودان با, سول توڭىرەكتەگى ءاربىر شەتى شىققان شارۋا مەن ءۇشىن بەيتانىس بولىپ كورگەن ەمەس. ماقتاعا بايلانىستى جيناقتالعان مول دۇنيە ماعان تاجىريبەنىڭ ارقاسىندا كەلدى.
ەرتەرەكتە, ەل ىرگەسى بولىنبەي تۇرعان كەزدىڭ وزىندە ء«وز-اعالارىمدى» ءوزىمسىنىپ بارىپ, بانكىگە تولتىرىپ كوبەلەك جيناپ قايتاتىنمىن. ءيا, ول كەز جاستاۋ كۇنىم ەدى. كەيىننەن ولار دا ءوز كوبەلەگىن رۇقساتسىز شىعارماۋ تۋرالى قاتاڭ ەرەجە قابىلداپ, بارىس-كەلىستىڭ ازداپ بولسا دا باسەڭدەپ قالعانى راس ەدى. ەكىنشى جاعىنان كورشىنىڭ كوبەلەگىن قاشانعى دوربالاپ تاسيسىڭ؟! دەگەنمەن سونىڭ ارقاسىندا شىعار, قاتار جاتقان بىردەي القاپقا داقىل سالعان ەلدەگى ءوز كورشىلەرىمنەن بىرنەشە ەسە جوعارى ءونىم الىپ ءجۇردىم. ء«اي, سەنىڭ ءبىر قۋلىعىڭ ىشىڭدە» دەيتىن سوندا كورشىلەرىم. مەن «القاپتارىڭدا كوبەلەك كوبەيتسەڭدەر, سەندەر دە بىتىك ءونىم الاسىڭدار» دەۋشى ەدىم. ايتسە دە, مەنىڭ ايتقانىما قۇلاق اسقاندارى از. ال مەن سول جولدان ءالى تانباي كەلەمىن. جاسىم سەكسەننىڭ سەڭگىرىنەن اسسا دا ءبىر اللا قۋات بەرىپ تۇرعان سوڭ اياعىم جەتكەن جەرگە دەيىن بارىپ, ءسوزىم وتكەن جەرگە دەيىن وسى ماسەلەنى ايتۋدان ەش تانعان ەمەسپىن. ونىڭ ءوز سەبەبى دە بار.
ماقتانى ءوز كوبەلەگى ارقىلى ءوسىرۋ – وتە ومىرشەڭ ماسەلە. كۇندەردىڭ كۇنى بولعاندا التىن القاپتارعا زياندى حيميكاتتار شاشۋ ازايىپ, بيوتاسىلگە قاراي بەت بۇراتىن كەز كەلەدى. مەنىڭ شىرىلىم دا – سول شىرىل. «نەگە سونى بۇگىننەن باستاماسقا؟!»
ال كورشىلەس وزبەك اعايىندار مۇنداي حيميالىق دارىلەردەن الدەقاشان-اق باس تارتقان. نەگە دەرسىز؟ ايتايىن مۇنىڭ سەبەبىن. ماقتا ەكسپورتتالاتىن ەۋروپا ەلدەرى حيميالىق جولمەن وڭدەلگەن اق التىندى ساتىپ الۋعا اسا ق ۇلىقتى ەمەس. ولار بۇل تالاپتى بالتالاساڭ بۇزىلمايتىنداي ەتىپ زاڭمەن شەگەلەپ تاستاعان. ال الا شاپاندى اعايىندار سول ىڭعايعا دەرەۋ بەيىمدەلىپ, تابيعي كوبەلەكتەرگە تىكەلەي نازار اۋداردى. ەكىنشىدەن, بۇل تازا تابيعي ءونىم الۋدىڭ ەڭ ءبىر تاپتىرماس جولى ەدى.
بىلە بىلگەن جان ءۇشىن اللا تاعالا مىنا عالامدى ەشبىر قاتەلىكسىز ءوزارا ۇيلەسىمدى ەتىپ جاراتقان. بۇل دۇنيەدە باسى ارتىق ەشتەڭە جوق. ماسەلەن, ماقتا ەندى جەتىلە باستاعاندا وعان قۇرت-قۇمىرسقا ءتۇستى دەلىك. ال ول قۇرتپەن قورەكتەنەتىن سول ماقتانىڭ ءوز كوبەلەگى بار. سونى كوبەيتسەك, تابيعات ءوز جاۋىمەن ءوزى-اق كۇرەسەدى. ەشقانداي حيميكات ساتىپ الىپ قينالمايسىز. تەندەر وتكىزىپ «تەرلەپ-تەپشۋدىڭ» دە قاجەتى شامالى. مەنىڭ كورىنگەن بوساعانى كۇزەتىپ, كۇنى-ءتۇنى شىر-پىر بولىپ دالەلدەي الماي جۇرگەن دۇنيەم وسى ەدى...
اقساقالدىڭ ارمانى
وبالى نەشىك, ويىمدى ۇعىپ, وڭ قاباق تانىتقاندار تابىلدى. مەنى قولداعان دەپۋتاتتار دا, مينيسترلەر دە, اكىمدەر دە جەتەرلىك. سودان دا شىعار, ءىس ءسال دە بولسىن ىلگەرى باستى. ەندى مىنە, سوڭعى ءبىر ساتىلارىنا كەلىپ تۇرعان سياقتى. اللا قالاپ, وبلىستىق باسقارما جانىنان وسىمدىك قورعاۋ بولىمشەسى دە اشىلدى. ونىڭ جانىنان تاعى دا قاجەتتى جۇمىس ورىندارى قۇرىلا جاتار. جۇرت جاپپاي جەڭ ءتۇرىپ «كوبەلەك كوبەيتۋگە كىرىسەدى» دەگەن ارمانىمنىڭ ورىندالۋىنا دا از قالعانداي. بىراق ءىس بىتۋگە تاياعان سايىن, ادىمى وگىزاياڭداپ ونەر ەمەس. كۇننىڭ جىلۋى دا كەمىپ كەلەدى. سوڭعى العان اقپارىم بويىنشا, قۇجاتتار الماتىداعى ساراپتاما ورتالىعىنان ءوتىپ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە تۇسكەن سياقتى. ەلگە جانى اشيتىن ازاماتتار وسى ماسەلەنى كەشەۋىلدەتپەي, ەرتەرەك بىتىرۋگە قولعابىس ەتسە دەگەن اعالىق اق تىلەگىمدى ەل گازەتى – «ەگەمەن قازاقستان» ارقىلى جەتكىزۋدى ءجون كوردىم.
ايتپەسە, بۇل كۇندە ماقتانىڭ ءۇشىنشى ۇرپاعى دا ءبىراز جەرگە بارىپ قالعانداي. بۇل دەگەنىڭىز – بيىلعى جىلدىڭ زيانكەستەرىمەن دە تولىقتاي ۋلى حيميكات شاشىپ كۇرەسەمىز دەگەن ءسوز شىعار. ال حيميالىق قوسپاعا ابدەن ەتى ۇيرەنگەن زيانكەس ۋاقىت وتە ەسىن جيناپ, وڭ-سولىن قايتادان وتاي باستايدى. پايەك پارازيتتەرىنە پەستيتسيد شاشۋ مەن ءۇشىن سولارعا «ەكپە سالىپ ەلىكتىرىپ جاتقانداي» اسەر قالدىرادى. سوندىقتان دا ەل تاعدىرىنا بەي-جاي قارامايتىندار مەن ۇسىنعان ۇسىنىستى قولداپ, ءتىپتى قاراجات بولۋگە دە قامدانىپ وتىرعانداي. تەك وسى ماسەلەنى بارىنشا ەرتەرەك زاڭداستىرساق دەپ ەلەمەس قاجى ءوز ويىن تۇيىندەدى.
P.S. سالا ماماندارىنىڭ سوزىنە سەنسەك, ءبىر عانا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اۋماعىندا وسىمدىك زيانكەستەرىنىڭ 200-گە تارتا ءتۇرى كەزدەسەدى ەكەن. بۇل تىزىمگە ءبىز ايتىپ وتكەن ماقتا «جەمىرلەرى» دە كىرەدى. مىنە, سولارعا «مىلتىقسىز مايدان» اشۋدىڭ تابيعي ءتاسىلىن ۇسىنۋدان تانباي كەلە جاتقان اقساقالدىڭ تىڭ باستاماسىنا قولداۋ بىلدىرەتىندەردىڭ قاتارى جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى. بالكىم, بولاشاقتا ماقتا شارۋاشىلىعىنىڭ باعىن اشاتىن باياندى جوبانىڭ بىرىنە اينالىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس. ەڭ باستىسى – باتىل ويعا بوگەت بولماساق جارادى.
قاي كەزدە دە ء«ىستى قالاي باستالعاندىعىمەن ەمەس, ونىڭ قالاي اياقتالعاندىعىمەن باعالايتىن» تالعامپازدىعىمىز ەل ەكونوميكاسىنا تەك وڭ سەرپىن بەرەتىندىگىن جانە ءبىر مارتە ەسكەرىپ قويساق ەش سوكەتتىگى بولا قويماس دەيمىز.
جازىپ العان
امانگەلدى قياس,
«ەگەمەن قازاقستان»
