كومىر تاپشىلىعى جوق
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ وڭىردەگى جۇمىس ساپارى ەكىباستۇز قالاسىنان باستالدى. پرەمەر-مينيستر «ەۋروازياتتىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسيا» اق قۇرامىنا كىرەتىن «ۆوستوچنىي» كومىر رازرەزىن ارالاۋ بارىسىندا ءوڭىردىڭ الداعى جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىعىمەن تانىستى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۇ.جازىلبەك بيىلعى جەتى ايدىڭ قورتىندىسى بويىنشا كومىر ءوندىرۋ كولەمىنىڭ 3,5%-كە وسكەنىن ايتتى. وبلىس قاجەتىنە جۇمسالاتىن كومىر قورى شامامەن 120 مىڭ توننانى قۇرايدى. قازىر وتىن بازالارىندا حالىققا ارنالعان 18 مىڭ توننا كومىر بار. كومىر ەركىن ساتىلىمدا, تاپشىلىق بايقالمايدى. الەۋمەتتىك سالا نىساندارىنا 183,3 مىڭ توننا كولەمىندە قاتتى وتىندى ساتىپ الۋعا 1,376 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان. تۇتىنۋ ورىندارىنا 176 مىڭ توننا جەتكىزىلدى, بۇل جۇمىس كەستەگە سايكەس ورىندالىپ جاتىر. «ەۋروازياتتىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسيا» اق پرەزيدەنتى ۆ.گرينەنكو ەلىمىزدەگى ەنەرگەتيكالىق كومىردىڭ 20%-كە جۋىعى «ۆوستوچنىي» كومىر رازرەزىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى ەكەنىن جەتكىزدى. ب.ساعىنتاەۆ وندىرىستىك پروتسەستىڭ تەحنولوگيالىق جەلىسىمەن تانىسىپ, ەلىمىزدە تەڭدەسى جوق جاڭا ونەركاسىپتىك نىساندى – جىلىنا 10 ملن م3
ارشىما تاۋ جىنىستارى قۋاتىمەن تسيكلدى-تولاسسىز ارشىما تاۋ جىنىستارى كەشەنى جوباسىن ىسكە قوستى. «بيىل 18 ملن توننا قاتتى وتىن ءوندىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز, بۇل بىلتىرعى كولەمنەن 1 ملن تونناعا ارتىق. كومىر قازۋ ونىمدىلىگى جوعارى زاماناۋي ماشينالار ارقىلى ىسكە اسىرىلۋدا. ءوندىرىستى تەحنولوگيالىق جاراقتاندىرۋ دەڭگەيى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى, بۇل وندىرىلەتىن كومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى دەڭگەيىن جاقسارتۋعا جول اشادى», دەدى ۆ.گرينەنكو. ەكىنشى كەزەڭنىڭ قۇرىلىسىن الداعى بىرنەشە جىلدا جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر, قۇرىلىستىڭ سوڭعى ءۇشىنشى كەزەڭى جىلىنا 20 ملن م3 جىلدىق ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋمەن 2027 جىلعا اۋىستىرىلدى. ءىس جۇزىندە بارلىق جۇمىستاردى وتاندىق مەردىگەر ۇيىمدار جانە ەەك قىزمەتكەرلەرى ورىندادى. جوبا ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى, باسقارۋدى اۆتوماتتاندىرۋدى كەڭەيتۋدى, تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋدى جانە تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. ءوز كەزەگىندە «ەكىباستۇز ماەس-1» جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى م.ابىشەۆ بيىل قۋاتى 325 مۆت بولاتىن №5 ەنەرگەتيكالىق بلوك ىسكە قوسىلاتىنىن حابارلادى. بۇگىندە 5 ەنەرگەتيكالىق بلوك پەن جالپى قۋاتتىلىعى 2105 مۆت بولاتىن 2 تۋربينا جاڭعىرتىلعان. 2024 جىلى «ەكىباستۇز ماەس-1» بارلىق 8 ەنەرگەتيكالىق بلوگىن جوبالىق قۋاتىنا قوسپاق.
ۇكىمەت باسشىسى «بنكا ەنەردجي» جشس-ءنىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىگىن باعالاپ, كاسىپورىننىڭ دامۋ جوسپارىمەن تانىستى. سەرىكتەستىكتىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى ج.الدەبەرگەنوۆ داتا-ورتالىقتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستى باياندادى. جوبا بىرنەشە كەزەڭدە جۇزەگە اسىرىلۋدا. العاشقىسى
6 تامىزدا جۇمىسىن باستاسا, قازىر كومپانيا 4 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنادى. جوسپار بويىنشا 20 قىركۇيەكتە قوسىلاتىن كەلەسى كومپانيادا بۇل كورسەتكىش 11 مۆت دەيىن ارتپاق. ودان كەيىنگى بەلەس 10 قاراشادا 18 مۆت كورسەتكىشىمەن باعىندىرىلادى. جىل سوڭىندا «بنكا ەنەردجي» جشس 33 مۆت تۇتىنۋدى جوسپارلاپ وتىر. كومپانيا ماينينگتىك فەرمالارعا حوستينگ قىزمەتىن ۇسىنۋمەن دە اينالىسادى. ورتالىقتىڭ وسى وڭىردە اشىلۋىنا ەلەكتر قۋاتىنىڭ ارتىلۋى مەن ءتاريفىنىڭ تومەندىگى, كاسىبي دەڭگەيى جوعارى مامانداردىڭ بولۋى سەبەپ بولىپ وتىر. ەندى ءىرى ماينينگتىك فەرمالار مەن كومپانيالار تارتىلسا, پاۆلودار ءوڭىرى ەلىمىزدەگى بلوكچەين-تەحنولوگيالاردى قولداناتىن الدىڭعى قاتارلى ورتالىققا اينالماق. بۇگىندە قۇنى 5,7 ملرد تەڭگە تۇراتىن ورتالىقتا 16 ادام جۇمىس ىستەيدى. جوبا اياقتالعاننان كەيىن 60-قا جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلادى. توقسان سايىن ماماندار قىتايعا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن ماينينگ-جابدىقتار شىعارىلاتىن زاۋىتقا جىبەرىلەدى.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر ەكىباستۇز قالاسىنداعى №36 ورتا مەكتەپتە جەرگىلىكتى مەكتەپتەردىڭ قامقورشىلار كەڭەسى, اتا-انالار كوميتەتى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋدىڭ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ماسەلەن, №18 مەكتەپتىڭ وكىلى ا.ارمانگۇل 1 سىنىپ وقۋشىلارىن مەملەكەتتىك تىلدەگى وقىتۋ ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋدى كوتەرسە, №17 مەكتەپ وكىلى س.اقنۇروۆا ارالاس مەكتەپتەردىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ جايىن قوزعادى. №35 مەكتەپتەن ۆ.كولوديۋك الەۋمەتتىك پەداگوگ, مەكتەپ پسيحولوگى مەن ادىسكەرلەردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى ايتتى. قاتىسۋشىلاردىڭ سۇراقتارىنا ب.ساعىنتاەۆ پەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە.ساعاديەۆ جاۋاپ بەردى.
سونداي-اق پرەمەر-مينيسترگە «قازاقتەلەكوم» اق پەن Hewlett-Packard كومپانياسىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى, تمد-داعى ەڭ ءىرى دەرەكتەر ورتالىعىنىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتى تانىستىرىلدى. مۇندا قاراپايىم تەلەفون بايلانىسىنان باستاپ تسيفرلى تەلەۆيزيا مەن كەڭ جولاقتى ينتەرنەت نارىعىنداعى سوڭعى ۇسىنىستارعا دەيىن ءارتۇرلى قىزمەت ۇسىنىلادى. «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى» يننوۆاتسيالىق جوباسى 2013 جىلى جۇمىسىن باستاعان بولاتىن. بۇل – ورتالىق ازياداعى Tier III ساناتىنداعى, ياعني نىساننىڭ جۇمىسىن پروفيلاكتيكالىق جوندەۋ كەزىندە توقتاتپاي جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سەنىمدى ءارى العاشقى جوبا. ورتالىقتىڭ جۇمىسى تۋرالى Genesis Mining كومپانياسىنىڭ جەرگىلىكتى وكىلى لۋكاس پفايففەر ايتىپ بەردى.
ماماندار رەزەرۆى دايىندالۋدا
ب.ساعىنتاەۆ وبلىستىق ءتۇستى مەتاللۋرگيا كوللەدجىندە مامانداردىڭ دايىندىعىن تەكسەرىپ, يندۋستريالاندىرۋدىڭ جاڭا مودەلىنە مامانداردى دايىنداۋ جونىندە جينالىس وتكىزدى. پاۆلودار ءىرى يندۋستريالىق ورتالىق بولعاندىقتان, جوعارى كاسىبي ماماندارعا ەرەكشە مۇقتاج. وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى د.بولاتحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلدان باستاپ مەتاللۋرگيا ماماندارىن دايىنداۋعا ارنالعان ارنايى باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلۋدا. مىسالى, اليۋميني زاۋىتى بازاسىندا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ جۇرگەن جۇمىسكەرلەر اراسىنان بولاشاق باسشىلار دايىندالادى. پرەمەر-مينيستر زەرتحانا مەن وقۋ سىنىپتارىن ارالاپ, تەحنيكالىق-وندىرىستىك بازامەن, ستۋدەنتتەر ءۇيىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن دە تانىستى.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ب.باقاۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, كوپسالالى يندۋستريالىق كەشەندە كەلەشەكتە 14 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان, بۇل 4 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وبلىستىڭ 45 كوللەدجىندە 46 ماماندىق بويىنشا قوسارلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعان. وبلىستىڭ كاسىپورىندارىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمشارتتارعا قول قويىلىپ جاتىر.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر وبلىستىق وقۋشىلار سارايىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ بارىسىمەن تانىستى. تاقىرىپتىق كابينەتتەردى تەكسەرۋ بارىسىندا وقۋشىلار سارايىنىڭ ديرەكتورى ا.ەرۋباەۆا مەكەمەنىڭ جۇمىسى, ونى تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ جانە ءىت-سىنىپتاردىڭ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى ايتىپ بەردى. سونىمەن قاتار ب.ساعىنتاەۆ مەديتسينالىق جەدەل جاردەم ستانساسىنا باردى. وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ بارىسىمەن تانىسىپ, جەدەل جاردەم بريگادالارىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋگە كومەكتەسەتىن مەديتسينالىق قۇرىلعىلاردى قارادى. بۇگىندە مەديتسينا ۇيىمىنا 12 جوبا ەنگىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە باسقارۋ مەن جۇمىس ورنىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى, ەلەكتروندى مەديتسينالىق كارتا, ناۆيگاتسيالىق جۇيە, ناۋقاسقا تەزىرەك جەتۋ ءۇشىن بريگادالاردى بارلاۋ, ەكگ-نى قاشىقتان ءوتۋ سىندى جاڭاشىلدىقتار بار. ارنايى تەلەمەديتسينا مەن ينتەراكتيۆتى وقۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. مەكەمە سەگىز اي ىشىندە 177 مىڭ شاقىرتۋعا شىققان.
بۇدان كەيىن ب.ساعىنتاەۆ وبلىستىڭ مەديتسينا سالاسى قىزمەتكەرلەرىمەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جايىندا كەڭەس وتكىزدى. اسىرەسە دارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, ونىڭ باعاسى مەن مەديتسينا ينفراقۇرىلىمى جانە ماماندار بىلىكتىلىگى قىزۋ تالقىلاندى, انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ تاقىرىبىنا كوڭىل ءبولىندى. ايتالىق, پاۆلودار قالاسىنىڭ №5 ەمحاناسىنىڭ دارىگەرى ا.نيزامۋتدينوۆا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقى ماسەلەسىن كوتەرسە, جەدەل جاردەم ستانساسىنىڭ دارىگەرى ا.ەرمەك تراسسالىق مەديتسينالىق-قۇتقارۋ پۋنكتىلەرىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ايتتى. سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلار كەزىندە ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن پاۆلودار وبلىستىق كارديو ورتالىعىنىڭ كارديولوگى گ.مۇقانوۆا قوزعادى. كەزدەسۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ب.ساعىنتاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ە.بىرتانوۆقا جانە وبلىس اكىمى ب.باقاۋوۆقا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن جوعارىلاتۋ جانە ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا بىرقاتار شارالار كەشەنىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
ال «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستا بيزنەستى دامىتۋ, ينۆەستيتسيالار تارتۋ جانە وتاندىق ونىمدەر مەن قىزمەتتەردىڭ ەكسپورتقا باعدارلانۋىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كاسىپكەرلەر وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعاپ, وڭىردە بيزنەس جۇرگىزۋگە توسقاۋىل بولاتىن اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ودان ءارى تومەندەتۋگە قاتىستى شارالار ۇسىندى. ماسەلەن, «Railways systems KZ» جشس باس ديرەكتورى ا.حاچاتۋريان قىزمەتتەر مەن تاۋارلار اقىسىن تولەۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى ايتسا, «Forwoll Group» كت ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆ.ليتۋەۆ ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اۋماعىندا سالىق رەجىمىن جەتىلدىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى. «قازەنەرگوكابەل» اق قۇرىلتايشىسى ۆ.بوبروۆ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا قولداۋ كورسەتۋ شارالارىن كەڭەيتۋدى سۇرادى. «گاليتسكوە» جشس اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى ا.كاسيتسىن ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن قوزعادى. ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ باسشىسى ا.پرەيمانيس ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ءۇشىن شوب دامىتۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
