وزىنەن كەيىن جارقىن ءىز قالدىرىپ, جىلت ەتە وتە شىققان مەتەور سياقتى ادامدار بار. بۇگىندە كورنەكتى اسكەري قولباسشى رەتىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقان, ءوز وتانىنىڭ ۇلى گەنەرال مالىك مۇحامەدجان ۇلى ساپاروۆ تۋرالى ايتقىمىز كەلەدى.
2018 جىلعى 19 ماۋسىمدا ءوز ەلىنىڭ شىنايى پاتريوتى, اسكەري قولباسشى جانە جاي عانا جاقسى ادام, تالانتتى گەنەرال-لەيتەنانت مالىك مۇحامەدجان ۇلى ساپاروۆتىڭ ومىردەن وزعانىنا ون بەس جىل تولدى.
ءوزىنىڭ قىسقا قىزمەت اتقارۋ مەرزىمىندە مالىك مۇحامەدجان ۇلى ساپاروۆ ۆزۆود كومانديرىنەن باستاپ قارۋلى كۇشتەر باس شتابىنىڭ باستىعىنا دەيىنگى كاسىبي جولدان ءوتتى, ومىردە ارالاس-قۇرالاس بولعان, بىرگە وقىعان, قىزمەت اتقارعانداردىڭ اراسىندا ەرەكشە قادىرلى بولدى.
مالىك مۇحامەدجان ۇلى ساپاروۆ 1958 جىلى 15 قىركۇيەكتە الماتى وبلىسىنىڭ قىزىل تۋ كەنتىندە دۇنيەگە كەلدى. مالىك مۇحامەدجان ۇلى جاستايىنان كاسىبي اسكەري قىزمەتشى بولعىسى كەلدى. شاماسى ارداگەرلەردىڭ قازاقستاندىق باتىرلاردىڭ ەرلىكتەرى تۋرالى اڭگىمەلەرى جانە ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشى بولىپ تابىلاتىن اكەسىنىڭ بەدەلى ونىڭ ومىرلىك تاڭداۋىنا اسەر ەتتى. 1973 جىلى مالىك مۇحامەدجان ۇلى سۋۆوروۆ اسكەري ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇستى. كەيىنىرەك ول ءوزىنىڭ ومىرلىك جولىن دۇرىس تاڭداعانىنا كۇمانى بولمادى.
1975 جىلى سۋۆوروۆ اسكەري ۋچيليششەسىن اياقتاعاننان كەيىن مالىك ساپاروۆ كەڭەس وداعىنىڭ مارشالى ي.س.كونەۆ اتىنداعى الماتى جوعارى جالپىاسكەري كوماندالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا تۇسەدى. وقۋدىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ كۋرسانت مالىك ساپاروۆ بورىش پەن ار-نامىس ماسەلەلەرىندەگى ادالدىعىنىڭ, قويىلعان ماقساتقا جەتۋدەگى تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا كۋرستاستارىنىڭ جانە وقىتۋشىلارىنىڭ قۇرمەتى مەن سەنىمىنە يە بولدى.
ۋچيليششەدەگى وقۋ كەزەڭىندە كۋرسانت ساپاروۆ تاكتيكا جانە جەدەل ونەر, اسكەري تاريح, قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكا جونىندە كوپ كىتاپ وقىدى. ول كورنەكتى اسكەري قايراتكەرلەر مەن قولباسشىلاردىڭ باعا جەتپەس اسكەري تاجىريبەسى مەن اسكەري-تەوريالىق جۇمىستارىن قىزىعا زەرتتەدى. ساپاروۆتىڭ بولاشاق وفيتسەر رەتىندە قالىپتاسۋ جولىندا ونىڭ تالىمگەرلەرى مەن وفيتسەرلەر: ۆزۆود كومانديرلەرى اعا لەيتەنانت ۆيكتور ۆالەنتينوۆيچ كوزلوۆ پەن سەرگەي اركادەۆيچ زۋدكين, روتا كومانديرى كاپيتان اباي بولەكباي ۇلى تاسبولاتوۆ, باتالون كومانديرى پولكوۆنيك يۋري يۆانوۆيچ لۋحنوۆ ۇلكەن ءرول اتقاردى.
1979 جىلى الماتى ججكۋ-دى تابىستى اياقتاپ, لەيتەنانت اسكەري شەنىن العاننان كەيىن ونى زابايكالە اسكەري وكرۋگىنە قىزمەت اتقارۋعا جىبەرەدى, ول وندا ۆزۆود كومانديرىنەن باستاپ موتواتقىشتار پولكى روتاسىنىڭ كومانديرىنە دەيىنگى لاۋازىمداردا قىزمەت اتقارادى. ودان كەيىنگى جىلدارى مالىك ساپاروۆ موتواتقىشتار روتاسىنىڭ كومانديرى جانە موتواتقىشتار باتالونى شتابىنىڭ باستىعى لاۋازىمدارىندا ورتالىق اسكەرلەر توبىندا قىزمەت اتقارادى. ءوزىنىڭ قىزمەتتەن تىس بارلىق بوس ۋاقىتىن وقۋعا ارنايدى, اسكەري اكادەمياعا تۇسۋگە دايىندالا وتىرىپ, ءوزىنىڭ تەوريالىق بىلىمدەرى مەن پراكتيكالىق تاجىريبەسىن تولىقتىردى.
1985 جىلى مالىك مۇحامەدجان ۇلى م.ۆ.فرۋنزە اتىنداعى اسكەري اكادەميانىڭ تىڭداۋشىسى بولادى, ونى اياقتاعاننان كەيىن 1988 جىلى ورتا ازيا اسكەري وكرۋگىنە قىزمەت اتقارۋعا جىبەرىلەدى. 1992 جىلى مامىردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى قۇرىلۋىمەن ونىڭ ءومىربايانىنىڭ جاڭا پاراقتارى باستالادى. ول موتواتقىشتار پولكىنىڭ كومانديرى جانە باس شتابىنىڭ جەدەل باسقارماسى اعا وفيتسەرى لاۋازىمدارىندا قىزمەت اتقارادى. 1997 جىلى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ باس شتابى اسكەري اكادەمياسىن ۇزدىك اياقتاعاننان كەيىن ول قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى جەدەل جوسپارلاۋ دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىنا تاعايىندالادى. ەرەكشە ساۋاتتىلىعىنىڭ, ءوزىنىڭ مىقتى جىگەرلى مىنەزىنىڭ ارقاسىندا ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلىعىنا قىزمەت اتقارۋعا جىبەرىلەدى. مالىك مۇحامەدجان ۇلى 1997 – 2000 جىلدارى قولباسشىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى جالپى ماقساتتاعى كۇشتەر شتابىنىڭ باستىعى, ودان كەيىن باس شتاب باستىعى – جالپى ماقساتتاعى كۇشتەر قولباسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى لاۋازىمدارىندا قىزمەت اتقاردى. 1999 جىلعى جەلتوقساننان باستاپ 2001 جىلعى قازان ارالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولدى. 2001 جىلعى قازان مەن 2003 جىلعى مامىر ارالىعىندا مالىك ساپاروۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باس شتابىن باسقاردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باس شتابىندا ءوزىنىڭ جوعارى باسشىلىق قىزمەتى كەزەڭىندە مالىك مۇحامەدجان ۇلى اسكەرلەردى باسقارۋ ءۇشىن اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەر جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق قۇرالدار بازاسىندا اسكەرلەردى جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
سونىمەن بىرگە گەنەرال مالىك ساپاروۆ جىگەرلى مىنەزىمەن تانىلدى. شەشىمدى ۋاقتىلى قابىلداي ءبىلدى جانە ونىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ تالاپ ەتتى. مالىك مۇحامەدجان ۇلى ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن لەزدە تۇسىنە قوياتىن, تالداپ, دۇرىس نۇسقاۋلار بەرەتىن. جۇمىستا باستاما تانىتقاندى باعالايتىن جانە ۇسىنىس بەرۋ بەلسەندىلىگىن ۇنەمى قولدايتىن. مالىك مۇحامەدجان ۇلى كوپ ۋاقىتىن قارۋلى كۇشتەردەگى قىزمەتىنە جۇمساپ, ىستەردىڭ ءمان-جايىن جەتە تۇسىنۋگە ارەكەت جاسايتىن. كوپتەگەن جاعدايدا قاراپايىم, بىراق قاتال جانە تالاپشىل بولدى, بەيقامدىقتى, نەمقۇرايدىلىقتى جانە جاۋاپسىزدىقتى جەك كورەتىن.
باس شتابىنىڭ باستىعى رەتىندە ول قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭداردىڭ, جارلىقتاردىڭ, قاۋلىلاردىڭ, بۇيرىقتار مەن ديرەكتيۆالاردىڭ جوبالارىن ازىرلەۋگە جەكە ءوزى بەلسەندى قاتىساتىن.
اسكەري ادەپتىلىك جانە باعىنىستىلار تۋرالى قامقورلىق, سونىمەن قاتار تالاپشىلدىق پەن تاباندىلىق, ال كەيدە ىمىراسىزدىق – مالىك مۇحامەدجان ۇلىنا ءتان قاسيەتتەر. قارۋلى كۇشتەردىڭ باس شتاب باستىعىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە ونىڭ قاتىسۋىمەن باتىستا جانە وڭتۇستىكتە بولىمدەر قۇرىلدى.
باعىنىستىلارمەن ۇنەمى سىپايى سويلەسەتىن, ال باعىنىستىلار ونىڭ الدىندا «تىك» تۇرۋعا تالپىندى. ول – مىقتى ۇيىمداستىرۋشى جانە تالانتتى تۇلعا.
گەنەرال ساپاروۆ ءوزىنىڭ بەلسەندى قىزمەتىندە قازاقستاندىق ارميانى دامىتۋ جونىندە ەڭ كۇردەلى جوسپارلاردى ىسكە اسىرا الدى. گەنەرالدىڭ تالماس ەڭبەكشىلدىگى, ەرىك-جىگەرى, مول حاريزماسى جانە ايرىقشا تۇيسىگى مەملەكەتتىڭ اسكەري قۇرامىن دامىتۋ بولاشاعىن ناقتى بەلگىلەدى.
ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءبىرىنشى باسىمدىق بولىپ تابىلاتىنىن ۇنەمى ايتاتىن. ارميانى جاڭعىرتۋمەن قاتار گەنەرال ساپاروۆ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەتتىگىن ۇمىتقان جوق. ول ءوزىنىڭ جەكە ۇلگىسىمەن وفيتسەرلەر مەن ساربازدارعا ارميانىڭ, جالپى, ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا ءۇمىت پەن سەنىمدى ۇيالاتا وتىرىپ, اسكەرلەردىڭ پاتريوتتىق رۋحىن كوتەردى.
مالىك ساپاروۆتىڭ بۇكىل ءومىرى قارۋلى كۇشتەردەگى ادال كۇندەلىكتى قىزمەتكە ارنالعان. ونىڭ باسشىلىعىمەن قارۋلى كۇشتەردىڭ جەدەل جانە ستراتەگيالىق دايىندىعى بويىنشا وقۋ-جاتتىعۋدىڭ جاڭا ءىس-شارالارى ۇيىمداستىرىلدى.
گەنەرال مالىك ساپاروۆپەن قىزمەت اتقارعاندار ونى كاسىبيلىگى, پرينتسيپتىگى, ادالدىعى, ادامدارعا كوڭىل قويىپ, مۇقيات قاراعانى ءۇشىن قاتتى سىيلادى.
مالىك ساپاروۆتىڭ باستى ەرەكشە قاسيەتتەرى – ول ادامداردى جاقسى كوردى جانە ادامدار وعان قىزىقتى بولدى.
بۇگىندە ءبىز قارۋلى كۇشتەردىڭ قالىپتاسۋ مەن دامۋ يگى ىسىنە تاباندى ەڭبەك ەتكەن جارقىن تۇلعانى ەسكە الىپ وتىرمىز. گەنەرال-لەيتەنانت مالىك مۇحامەدجان ۇلى ساپاروۆ تالانتتى اسكەري باستىق جانە عاجاپ ادام, ونىڭ ءومىرى ءبىز ءۇشىن وتانعا قىزمەت ەتۋدىڭ جانە اسكەري بورىش پەن كاسىبيلىكتى ۇيلەستىرۋدىڭ ۇلگىسى بولىپ تابىلادى, تۋعان-تۋىستارى, جاقىندارى مەن دوستارى ءۇشىن ادالدىقتىڭ, سەنىمدىلىك پەن يگىلىكتىڭ شىڭى, اشىق جانە كەڭ پەيىلدى ادام بولىپ قالا بەرەدى.
مۇرات مايكەەۆ,
قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارۋلى كۇشتەر
باس شتابىنىڭ باستىعى, گەنەرال-لەيتەنانت
