اكە – جاۋاپتى لاۋازىم

قوستانايدا سوڭعى جىلدارى پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ا.باي­تۇر­سىنوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سي­تەتتىڭ پروفەسسورى ليليا ساركيسيان جەتەكشىلىك ەتەتىن «مۇگەدەك ستۋدەنتتەرگە ارنالعان قولجەتىمدى ءبىلىم» قوعامدىق ۇيى­مى وتباسىنىڭ بەرىكتىگى, وتباسىنداعى جانە بالا تاربيەسىندەگى اكەنىڭ ءرولى جونىندە كوپتەگەن شارالار جۇرگىزىپ كەلەدى. ۇستىمىزدەگى جىلى وسى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «مەنىڭ اكەم وتە جاقسى» جانە «اكە – جاۋاپتى لاۋا­زىم» جوبالارى قولعا الىنعان بولاتىن. العاشقى جوبا بويىنشا قوستاناي قا­لا­سىنداعى مەكتەپتەردەگى 7 جانە 17 جاس ارا­لى­عىنداعى بالالار اراسىندا بەس اتا­لىم بويىنشا بايقاۋ ۇيىمداس­تىرىلدى. بالالار ادەبي جانە مۋزىكالىق شىعار­ما­لاردا, سال­عان سۋرەتتەرىندە, فوتوسۋرەتتەردە اكە تۋ­را­لى ءوز ويلارىن جەتكىزدى. مۇن­داي بايقاۋ «مەن – اكەمىن» دەگەن تاقى­رىپ­پەن اكەلەردىڭ اراسىندا دا ءوتتى. سو­نى­مەن قاتار, وتبا­سىن­داعى اكەنىڭ ءرولى جانە شاڭىراقتىڭ بيىك, بوساعانىڭ بەرىكتىگىن ساقتاۋدىڭ وزەكتىلىگى جونىندەگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان, كور­سە­تىلگەن ماتەريالدارى ءۇشىن جۋرناليستەر دە بايقاۋدان تىس قالمادى. بايقاۋلارعا بارلىعى 279 جۇمىس ءتۇستى. جەڭىمپازدار انىقتالدى. – وسى جوبا شەڭبەرىندەگى بايقاۋعا قا­تىس­قان بالا دا, اكە دە جەڭىسكە جەتتى دەپ وي­لاي­مىن. ولار قوعامداعى وزەكتى بولىپ وتىر­عان ءما­سەلەگە ءوز كوزقاراستارىن ءبىلدىرىپ عانا قوي­عان جوق, سونىمەن قاتار اركىم ونىڭ شەشىمىن تابار جول ىزدەدى, – دەيدى ليليا ۆاگانوۆنا. ال «اكە – جاۋاپتى لاۋازىم» جوباسى شەڭ­بەرىندە وتكەن شارالارعا وبلىستاعى عا­لىمدار, كوپكە تانىمال شىعارماشىلىق ادام­دارى, مەكتەپتەردەگى الەۋمەتتىك پەداگوگتار, پسيحولوگتار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار, ءدىن وكىلدەرى تارتىلدى. كونفەرەن­تسيا­نىڭ «اكە – جاۋاپتى لاۋازىم» دەگەن سەك­تسيالىق ماجىلىستەرى قوستاناي قالا­سىن­داعى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن مەكتەپتەردە, كىتاپحانالاردا ءوتتى. مىسالى, قوس­تاناي پەداگوگيكا كوللەدجىندە پەداگوگيكا عىلىمدارى­نىڭ كانديداتى ي.پارحومەنكو جۇرگىزگەن «وتبا­سىنداعى ادامگەرشىلىك قا­رىم-قاتى­ناس­تىڭ دامۋىنداعى اكەنىڭ ءرولى» دەگەن سۇ­راق-جاۋاپ فورماسىنداعى لەكتسياعا 96 ستۋدەنت قاتىس­قان بولسا, ونىڭ 70-ءى ۇلدار, ياعني بولاشاق اكەلەر. مەكتەپتەردە وتكەن وسى تەكتەس تا­قى­رىپتاعى اڭگىمەلەرگە وقۋشىلار قاتىس­تى­رىلدى. ال ل.تولستوي اتىنداعى ورتالىق كىتاپحانادا وتىزدان اسا جاس شا­ڭى­راق يەلەرى – اكەلەر باس قوسىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزى تەرەڭ اڭگىمە قوزعادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتباسى ينستيتۋتىن دامىتۋدى مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىنە كوتەردى, ەلىمىزدە 2015 جىلعا ار­نالعان گەندەرلىك تەپە-تەڭدىك سترا­تەگياسى جاسالدى. ۇلتتىق ءداستۇردىڭ, حالىقتىق پەدا­گوگيكانىڭ, ءتىلىمىز بەن ءدىلىمىزدىڭ تۇما باستاۋى – وتباسىنىڭ, بالا باقىتىنىڭ ءتۇ­گەل بولۋى ءۇشىن دە اكەنىڭ ورنى ورتاي­ماۋى ءتيىس. سوندىقتان «مۇگەدەك ستۋدەنتتەرگە ارنالعان قولجەتىمدى ءبىلىم» قوعام­دىق ۇيىمى كوتەرگەن ماسەلە قوستاناي جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىن اۋدارىپ وتىر. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.