بەلگىلى ءبىر عىلىمي ينستيتۋتتىڭ بەلگىلى ديرەكتورى, دالىرەك ايتساق, اتى-ءجونى ەلگە ءماشھۇر اكادەميك كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قول استىنداعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءبىرىن كابينەتىنە شاقىرىپ الىپ, بىلاي دەدى:
– ءبىزدىڭ ينستيتۋتقا الگى اپتاسىنا ءبىر رەت شىعاتىن گازەت ءبىر ماڭىزدى تاپسىرىس بەرىپ ەدى. سونى بۇگىن, قالقام, ساعان جۇكتەگەلى وتىرمىن. ويلانىپ, تولعانىپ, ىزدەنىپ وسى تاقىرىپقا قالايدا ءبىر عىلىمي ماقالا جازىپ شىعۋىڭ قاجەت. تەك ايتەۋىر, ايانىپ قالما. بويىڭداعى بار ءبىلىمىڭدى, كۇش-جىگەرىڭدى سال. سەنىڭ ەلگە تانىلىپ, كوزگە كورىنەتىن كەزىڭ مىنە, وسى!
حوش, سونىمەن, اپتا ءوتتى, اي ءوتتى. جاس عالىم ميىنداعى, بويىنداعى بار ءبىلىمى مەن كۇش-جىگەرىن جۇمساپ, كۇندىز-ءتۇنى ىزدەنىپ, ەڭبەكتەنىپ, كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە الگى عىلىمي ماقالانى ءبىتىرىپ, اكادەميككە الىپ كەلدى.
ول ونى وقىپ شىعىپ, ءارى ويلاندى, بەرى ويلاندى. باسىن شايقادى. قاسىن كەردى. ەرنىن جىمقىردى. كوزىن جۇمدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇناتتى. جانە جاي ۇناتىپ قانا قويعان جوق, ىشتەي قاتتى ءسۇيسىندى. قۋاندى. قىزىقتى. ءتىپتى, قىزعاندى دەۋگە دە بولادى.
– ءيا-ءا, – دەدى ءبىر كەزدە داۋسىن سوزىپ. – جالپى, جامان ەمەس. بىراق رەداكتسياداعىلار بۇل ماقالادا قالايدا مەنىڭ اتى-ءجونىمنىڭ تۇرعانىن قالايدى عوي. ويتكەنى مەن يدەيانىڭ اۆتورىمىن ءارى الەمگە ايگىلى اكادەميكپىن. سوندىقتان سواۆتور بولساق قايتەدى؟
– و-و, – دەدى اڭقاۋ ءارى البىرت جاس عالىم اكادەميككە تاڭدانا قاراپ. – مەنىڭ فاميليام ءسىزدىڭ فاميلياڭىزبەن بىرگە تۇرسا, ول مەن ءۇشىن باقىت ەمەس پە!
– ارينە, – دەدى اكادەميك اقىرىن عانا باسىن شۇلعىپ. – باقىت!
ءسويتتى دە, ماقالا اۆتورىنىڭ اتى-ءجونى جازىلعان تۇسقا مانەرلەپ تۇرىپ ءوز فاميلياسىن جازىپ قويدى.
ايتسە دە, الدەنەگە كوڭىلى تولماعانداي تاعى دا قاباعىن ءتۇيىپ, باسىن شايقاپ:
– ءاي, بىراق ونداعىلار مۇنى تۇسىنەدى عوي دەيمىسىڭ؟ جوق. تۇسىنبەيدى. سوندىقتان ءوز بەتتەرىنشە شيمايلاپ, قىسقارتىپ, ابدەن بەرەكەسىن كەتىرەدى... بىلەم عوي ولاردى. بىلەم. دەگەنمەن, جىبەرىپ كورەيىك وسىلاي...
ارادا كوپ وتپەي-اق الگى عىلىمي ماقالا گازەتكە جارق ەتىپ شىعا كەلدى. ونى اكادەميك كۇنى بۇرىن ءبىلىپ وتىردى. سەبەبى گازەتكە قول قوياتىن باس رەداكتوردىڭ ءوزى تەلەفون شالىپ, قۇتتىقتاپ, تاعى دا وسىلاي جازىپ تۇرساڭىزشى دەپ ءوتىنىش جاسادى.
ال ەرتەڭىنە اكادەميك ينستيتۋتقا كەلگەن پوشتانى ادەتتەگىسىنشە ەڭ ءبىرىنشى ءوزى قاراپ شىعاتىن داعدىسىمەن الگى گازەتكە ءبىر كوز جۇگىرتىپ ءوتتى دە, قاراماعىنداعى قىزمەتكەرىنە ىشكى قىزمەتتىك تەلەفون ارقىلى حابارلاستى.
– كوردىڭ بە؟ – دەدى سامارقاۋ عانا ءۇن قاتىپ.
– جوق.
– وتكەندەگى ماقالا بۇگىن شىعىپتى عوي, ايتەۋىر. بىراق مەن ايتقانداي ابدەن قىسقارتىپتى... باسقاسىن قويشى, ەڭ وكىنىشتىسى, مەنىڭ فاميليامنىڭ استىڭعى جاعىندا تۇرعان سەنىڭ فاميلياڭ دا قىسقارىپ كەتىپتى.
– ا-ا...
جاس عالىم اڭ-تاڭ بولدى. تۇسكى ءۇزىلىس كەزىندە جۇگىرىپ بارىپ كوشەدەگى دۇڭگىرشىكتەن الا سالىپ قاراپ ەدى, گازەت ۇستاعان قولى دىرىلدەپ كەتتى. سەبەبى ەكى بەتتى تۇتاس الىپ جاتقان ەتەكتەي ماقالاداعى قىسقارىپ كەتكەن جالعىز ءماتىن ونىڭ ءوزىنىڭ اتى-ءجونى عانا ەكەن.
بۇل قالاي بولعانى, ءا؟!
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»
