– داۋرەن ساپارعالي ۇلى, 13 تامىزدا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق ارتىقشىلىقتى اكتسيالاردى كەرى ساتىپ الۋ تۋرالى حابارلادى. وسى جايىندا تولىعىراق ايتا كەتسەڭىز.
– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, 2017 جىلدىڭ سوڭىندا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق (قمگ ءبو) جاھاندىق دەپوزيتتىك قولحاتتار (جدق) مەن قاراپايىم اكتسيالارىن كەرى ساتىپ الۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان بولاتىن. ارتىقشىلىقتى اكتسيالار ول كەزدە باعدارلاماعا ەنگىزىلمەگەن ەدى. ويتكەنى جدق مەن قاراپايىم اكتسيالاردى كەرى ساتىپ الۋ ءساتتى جۇزەگە اساتىنىنا تولىق سەنىم بولعان جوق. الايدا قاراپايىم اكتسيالار مەن جدق-نى كەرى ساتىپ الۋ اكتسيونەرلەر اراسىندا قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. اكتسيا يەلەرىنىڭ باسىم بولىگى وزدەرىنە تيەسىلى جدق مەن اكتسيالاردى ساتىپ الۋعا ءوز ەرىكتەرىن ءبىلدىردى.
مەنىڭ ويىمشا, بۇل نارىقتىق جاعدايمەن, كومپانيانىڭ الداعى دامۋ مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ قابىلدانعان شەشىم. قاراپايىم اكتسيالار مەن جدق-لاردى ساتىپ الۋ ناتيجەسى بويىنشا «قازمۇنايگاز» ۇك اق-تىڭ قمگ ءبو-دەگى ۇلەسى 63%-تەن 95,4%-كە دەيىن ءوستى.
قاراپايىم اكتسيالار مەن جدق-نى ساتىپ الۋ ساتىمەن جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن كومپانيا ارتىقشىلىق بەرىلگەن اكتسيالاردى ساتىپ الۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان بولاتىن. مۇنداي اكتسيالارى بارلار ءۇشىن بۇل ءتيىمدى ۇسىنىس. ولار ءوز يەلىگىندەگى اكتسيالاردى ءتيىمدى باعامەن ساتۋعا جانە وسىلايشا ينۆەستيتسيالارىن اقشاعا اۋدارۋعا مۇمكىندىك الادى.
ساتىپ الۋ كومپانيا ءۇشىن بەلگىلى ءبىر ارتىق كاپيتالدىڭ قايتارىلۋى. ول كومپانيانىڭ كاپيتال قۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋعا جانە قمگ توبىنداعى كومپانيالاردى قايتا قۇرۋدىڭ بۇدان ارعى جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى قمگ ءبو وپەراتسيالىق قىزمەت اتقارمايدى, تەك قمگ توبىنداعى كومپانيالاردىڭ وندىرىستىك اكتيۆتەرىنە يەلىك ەتەدى. قمگ توبىنداعى كومپانيالاردىڭ اۋقىمدى وڭتايلاندىرىلۋىن ەسكەرە وتىرىپ, قمگ ءبو ءرولى قايتا قاراستىرىلدى. قازىرگى تاڭدا قمگ ءبو-ءنىڭ ودان ءارى قارايعى قىزمەتىنىڭ ءتۇرلى نۇسقاسى قاراستىرىلۋدا. وسىعان بايلانىستى بۇل كەزەڭدە ارتىقشىلىق بەرىلگەن اكتسيالاردى ساتىپ الۋ اكتسيا يەلەرى ءۇشىن دە, كومپانيا ءۇشىن دە تارتىمدى نۇسقا.
اتاپ ءوتۋ كەرەك, كەرى ساتىپ الۋعا قاتىسۋ اكتسيونەرلەردىڭ ەركىنە بايلانىستى. ارتىقشىلىقتى اكتسيالاردى ۇستاۋشىلار كوپتەگەن فاكتورلاردى – اعىمداعى نارىقتىق جاعدايدى, كومپانيا قىزمەتىنىڭ ودان ءارى پەرسپەكتيۆاسىن, تاۋەكەلدەردى جانە ەڭ سوڭىندا ءار اكتسيونەردىڭ جەكە وزىنە ءتان جاعدايىن ەسەپكە الا وتىرىپ ساتۋعا نە ساتپاۋعا شەشىم قابىلداۋى ءتيىس.
– ارتىقشىلىق بەرىلگەن اكتسيالاردىڭ باعاسى قانداي؟
– باسىمدىعى بار اكتسيانىڭ بىرەۋى 12 800 تەڭگەنى قۇرايدى. سوڭعى ايداعى ورتاشا باعا 10 292 تەڭگەنى قۇراپ وتىرعانىن ەسەپكە الا وتىرىپ, نارىق باعاسىنىڭ ۇستەماقىسى 24,4% بولىپ وتىر. اتاپ وتەرلىگى, 2017 جىلدىڭ جەلتوقسانى مەن 2018 جىلدىڭ ناۋرىزى ارالىعىندا قاراپايىم اكتسيا ساتىپ العانداعى ۇستەماقى 23,7% بولدى. ودان بولەك جۋىردا كەي اكتسيونەرلەر كومپانياعا ولارعا تيەسىلى ارتىقشىلىعى بار اكتسيالاردى ساتىپ الۋ تۋرالى وتىنىشپەن حابارلاستى. ولارداعى ارتىقشىلىعى بار اكتسيانى ساتىپ الۋ قۇنى 12 115 تەڭگەنى قۇرادى. كومپانيا ارتىقشىلىعى بار اكتسيا يەلەرى – جەكە تۇلعالاردىڭ ترانسفەر-اگەنت جانە بروكەر رەتىندەگى «قازپوشتا» اق قىزمەتىنە كەتەتىن شىعىندارىن وزىنە الادى.
– ارتىقشىلىعى بار اكتسيا يەلەرى كىمدەر؟
– اكتسيانىڭ 86% جەكە تۇلعالارعا تيەسىلى. بۇل 15 مىڭعا جۋىق ادام. نەگىزگى بولىگى «وزەنمۇنايگاز» اق مەن «ەمبىمۇنايگاز» اق بۇرىنعى جانە بۇگىنگى قىزمەتكەرلەرى. قالعان 14% ارتىقشىلىعى بار اكتسيا يەلەرى زاڭدى تۇلعالاردىڭ ەنشىسىندە.
– ارتىقشىلىعى بار اكتسيالاردى ساتۋ پروتسەدۋراسى قانداي؟
– قايتا ساتىپ الۋعا بروكەر نەمەسە ترانسفەر-اگەنت ارقىلى قاتىسۋعا بولادى. تولىق كەڭەستى call-ورتالىقتاردا, ايماقتارداعى ترانسفەر-اگەنتتەردىڭ كەڭسەلەرىندە, بروكەرلەر مەن كومپانيادا الۋعا بولادى. قايتا ساتىپ الۋ 2018 جىلدىڭ 16 قاراشاسىنا دەيىن سوزىلادى. بۇل ارتىقشىلىعى بار اكتسيا يەلەرىنە ءتيىستى شەشىم قابىلداپ, بارلىق قۇجاتتاردى راسىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىن.
– اكتسيالاردى قايتا ساتىپ الۋعا قاتىستى الدىن الا بولجام جاساي الاسىز با؟
– ءدال قازىر قانداي دا ءبىر بولجام جاساۋ قيىن. سەبەبى ۇسىنىس ەندى عانا جاسالدى. ءوز تاراپىمىزدان ءبىز اشىق ديالوگقا ءتۇسىپ, اكتسيونەرلەردى تولعاندىراتىن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋگە ءازىرمىز.
اتاپ وتكىم كەلەتىنى, قمگ ءبو مەن وعان قاراستى كومپانيانىڭ كەز كەلگەن قادامى الدىمەن مەملەكەتكە مەيلىنشە مول پايدا اكەلەتىن پارمەندى كومپانيا قۇرۋعا باعىتتالعان.
اڭگىمەلەسكەن
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
