22 جەلتوقسان, 2011

اتىڭنان اينالايىن, قارقارالى!

676 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى

جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە قاراعاندى وبلىسىنىڭ قارقارالى اۋدانىنان  فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.

اتىڭنان اينالايىن, قارقارالى!

قارقارالى اتى اتالعاندا الدىمەن تابي­عاتى كوركەم ولكە كوز الدىعا كەلە قالاتىنى ايان. سوندايلىق جەر سۇلۋلىعىنا ساي وتكەندەگى دە, بۇگىنگى دە تاريحى اسا ايشىقتى ايماق  سونداي-اق, حالقىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارىن دۇنيەگە اكەلۋشى كيەلى توپىراق  تۇرعىسىندا  دا ەلگە ورتاق ماقتانىش. قاز داۋىستى قازىبەك بيدەي اقىلمان, قاليبەكتەي قايتالانباس ونەر يەسى,  قاسىمداي اسقار اقىن كىندىك قانى تامعان, قارادان شىققان حانداي قۇنانباي قاجى, ۇلى اباي, ۇلت كوسەمى احمەت ءىزى قالعان ولكە شەجىرەسىنىڭ ءار پاراعى بەدەرلى  سىرعا تولى. ونىڭ جاڭا بەتتەرى تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقاننان بەرىدە  ودان سايىن جارقىن. كەڭەستىك  كەزەڭ باسىندا  قايتا قۇرىلعانىنا 80 جىلدان اسۋىن بىلاي قويعاندا اۋدان تاريحى تامىرى  الىس ۋاقىتتار  قويناۋىمەن جالعا­سىپ جاتىر. رەسەي يمپەرياسىنىڭ اسكەري بەكىنىسى رەتىندە ىرگەسى قالانعان قارقارالىنىڭ  شاھار  اتانعانىنا  ءبىر جارىم   عاسىردان  اسىپ,  ول اي­ماقتاعى العاشقى  ءارى قارت   قالا بولىپ قالۋىمەن  مارتەبەلى. ال اتاۋىنان اڭعارى­لا­تىن­­داي  كەنت تاۋىنىڭ باۋرايىندا ودان دا ارىدەگى  ەجەلگى كەنت ىزدەرى كوزگە تۇسەدى. قاسىم امانجولوۆ اۋلىنىڭ ماڭايىنان تابىلعان ەرتەدەگى ساق ءداۋىرى كوسەمدەرىنىڭ التىن زاتتارمەن اشەكەيلەنگەن قورىمى ولكە وتكەندەگىسىنىڭ جۇلدىزدى ءداۋىرىنىڭ ەلەسى. بۇل قازاق دالاسىنداعى نارىقتىق ەكونومي­كانىڭ ۇشقىنى قوياندى جارمەڭكەسى دۇبىرلەگەن, الاش ارىستارى ەل ازاتتىعى جولىندا تۋ كوتەرىپ, پاتشا وكىمەتىنەن ۇلتتىق تەڭدىك, ازاماتتىق بوستاندىق سۇراپ, 16 مىڭ ادام قول قويعان ايگىلى قارقارالى پەتيتسياسى قابىلدانعان جەر. بۇعان دەيىنگى ەگىندىبۇلاق, تالدى اۋداندارى قۇرامىنا قوسىلىپ, اۋماعى ۇلعايىپ, حالقى كوبەيگەن كورىكتى ءوڭىر ءومىرى  بۇل كۇندە وركەندى وزگەرىستەر مەن جاعىمدى جاڭارۋلارمەن  جا­راس­تى. قۇرامىنا 79 ەلدى-مەكەن, 23 اۋىلدىق وكرۋگ, 1 قالا جانە 1 كەنت بىرىككەن ايماقتا شارۋا­شىلىقتىڭ بارلىق سالاسى دامىپ وتىر. ەگىن مەن مال ءوسىرۋدىڭ قىر-سىرىنا ابدەن قانىق جەرگىلىكتى ەڭبەككەرلەر تابىسى جىلدان-جىلعا مول. بەرەكەلى ءىستىڭ بەل ورتاسىنداعى «ارقا», «اپپاز» سياقتى ىرگەلى شارۋا قوجالىق­تارى­نىڭ قايدار بۋراباەۆ, رازاق اليندەي ەل ىشىنە جاناشىر  بىلىكتى جەتەكشىلەرى از ەمەس. ورتاق يگىلىكتى ۇجىم مۇشەلەرىمەن قىلداي بولىسەتىن  بۇل جانداردىڭ جۇرتقا قامقورلىعى    ءىس باسىن­داعى ازاماتتارعا ۇلگى بولىپ كەلەدى. وسىن­داي ىزگى نيەت شۋاعى  بىرلىك پەن باۋىرمالداستىقتى نىعايتا تۇسۋدە.  «مەن ءۇشىن اۋىلداستارىم  كوڭىل-كۇيىنىڭ كوتەرىڭكى بولۋىنان ارتىق قۋانىش جوق» دەپ سانايتىن ەل اعاسى  قايدار بۋراباەۆ جولىن مۇرات تۇتۋشىلار كوپ. ءبىر-ءبىرىن قولداۋ, اعايىنشىلدىق  قازاقى قاسيەت قونعان  بۇل جاقتا. بوي كوتەرۋى كوبەيە تۇسكەن تۇرعىن ۇيلەر, مەكتەپتەر, مادەني وشاقتار, اۋرۋحانالار قازىر اۋداننىڭ قاي جەرىندەگى دە ۇيرەنشىكتى كورىنىس­تەر. قيان تۇكپىردەگى اياداي اۋىلدارعا دەيىن جول­دار تارتىلىپ, جارىق قوسىلىپ زامان تال­عا­مىنا ساي جايلى  تۇرمىس داعدىلى جاعدايعا اينالۋ ۇستىندە. ونەركاسىپتىڭ بىرگە جاڭعىرىپ, جاندانۋى اۋدان ءال-قۋاتى كۇشەيۋىنە قوسىمشا مىقتى تىرەك.  يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا  ءوندىرىستى ورلەتكەن  قاراعايلىداعى, ەگىندىبۇلاقتاعى كاسىپورىندار ءوڭىر تىنىسىنا تىڭ لەپ ەستىرۋدە. ولار جەرگىلىكتى تۇرعىندار تىلەگىنە وراي الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋدان, جول, بايلانىس ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستى­رۋ­دان سىرت قالمايدى. ءسوز كەزەگىندە ايتا كەتكەندە, قارقارالى­لىق­تاردىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى, سونىڭ ىشىندە مەرەيلى مەرەكە تۇسىنداعى جەتىستىكتەرى مەن جەڭىستەرىنە مىنا فوتوسۋرەتتەر ايعاق. ءيا, بۇگىنگى قارقارالى وسىنداي. اتالارىمىز «اتىڭ­نان اينالايىن»  دەپ قاستەرلەگەن قاسيەتتى  ولكە قازىر دە سوندايلىق سۇيىسپەنشىلىكتە. ۇلى پەرزەنتى قاسىم اقىن «سەن قانداي باقىتتى ەدىڭ, كەلەر ۇرپاق. قارايمىن كەلبەتىڭە مەن تاڭىرقاپ» دەپ  جىرلاعانداي, تۋعان جەرلەرىن جايناتىپ, تۇلەتۋشى بۋىن ءىس-قىزمەتى قىزىعارلىق مۇندا. ________________________________ ارنايى بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي.  
سوڭعى جاڭالىقتار