كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن جاڭاوزەندەگى جاعدايعا ارنالعان ۇكىمەت وتىرىسى ءوتتى. وتىرىس بارىسىندا جاڭاوزەندەگى جاعدايدى جەدەل شەشۋ ءۇشىن قۇرىلعان كوميسسيانىڭ ەسەبى تىكەلەي بايلانىس ارقىلى تىڭدالدى.
الدىمەن پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ جاڭاوزەن وقيعاسى كەزىندە قايتىس بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا ۇكىمەت جانە ءوز اتىنان كوڭىل ايتتى. سونىمەن قاتار, ەلباسى تاپسىرماسىنا ءسايكەس, ۇكىمەت قايتىس بولعاندار مەن زارداپ شەككەندەردىڭ وتباسىلارىنا كومەك كورسەتەتىندىگىن جەتكىزدى.
قازىر ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەت – ءتارتىپسىزدىكتىڭ سالدارىنان ورىن العان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, گۋمانيتارلىق پروبلەمالاردى تەز ارادا شەشۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ. ەڭ الدىمەن, قالانىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىن قالپىنا كەلتىرۋ, ب ۇلىنگەن جانە قيراعان نىسانداردى تەز ارادا جوندەپ, ىسكە قوسۋ, كوپشىلىك تۇتىناتىن تاۋارلار مەن ازىق-ت ۇلىكتىڭ, ءدارى-دارمەكتىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋىمىز كەرەك. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جۇيەسىن, جارىق, جىلۋ, تەلەفون بايلانىسى قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋىمىز كەرەك. مەديتسينالىق مەكەمەلەردە قۇرالدار مەن ءدارى-ءدارمەك جەتكىلىكتى بولۋى كەرەك. مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار ايرىقشا باقىلاۋعا الىنۋى ءتيىس, دەپ تاپسىرما بەردى ۇكىمەت باسشىسى.
ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلعان ۇكىمەتتىك كوميسسيا كەلتىرىلگەن شىعىننىڭ كولەمىن انىقتاپ, جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ءىس-شارالار قابىلداپ جاتىر. ونى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق ءشوكەەۆ باسقارۋدا. ونىڭ جۇمىسى كەشەندى, اشىق جانە جاريالى بولادى, دەدى كارىم ءماسىموۆ. جاڭاوزەندە جۇمىس ىستەپ جاتقان كوميسسيا استانامەن تىكەلەي بايلانىسقا شىعىپ, وزدەرى جۇرگىزىپ جاتقان ءىس-شارالاردىڭ ەسەبىن بەردى.
ەلباسى جانە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن 17 جەلتوقساننان بەرى ۇكىمەتتىك كوميسسيا جۇمىس ىستەۋدە. ءۇش كۇن ىشىندە ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلدى. كوميسسيا 7 توپ بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, وندا توتەنشە جاعدايلار, نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ, الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ, ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ, حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ, قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى توپتار بار. بۇگىنگى كۇنى جاڭاوزەندەگى احۋال بىرتىندەپ قالپىنا كەلىپ جاتىر دەي الامىن. قالادا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ, العاشقى جاردەم كورسەتۋ ءدارى-دارمەكتەرى ماسەلەسى شەشىلگەن. ماڭىزدى الەۋمەتتىك نىساندار مەن ساۋدا نۇكتەلەرى قالىپتى جۇمىس ىستەۋدە. ازىق-ت ۇلىككە تاپشىلىق, باعا ءوسىمى بايقالمايدى. وبلىس اكىمدىگىنە كاسپي اكك-مەن, «قازمۇنايگاز» كومپانياسىمەن بىرىگە وتىرىپ, ءار اپتا سايىن ازىق-ت ۇلىك جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىرۋ تاپسىرىلدى. بۇل ىستەر كوميسسيانىڭ باقىلاۋىندا بولادى. ماڭعىستاۋ وبلىسى تۇرعىندارىن ازىق-ءتۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدى جەدەل شەشۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن «قازاگرودان» 570 ملن.تەڭگە ءبولىندى. وتكەن اپتادا قالادا تەلەفون بايلانىسى بولماعان ەدى, ەندى جەلى تولىقتاي قالپىنا كەلتىرىلدى. بانك جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى ايتاتىن بولساق, ەڭبەكاقى, ستيپەنديا جانە باسقا الەۋمەتتىك تولەمدەردى تولەۋگە بايلانىستى قولما-قول قارجى جەتكىلىكتى. تىركەلگەن 12 بانكتىڭ 10-ى قايتا جۇمىسىنا كىرىستى. بارلىق الەۋمەتتىك نىساندار قالىپتى جۇمىس جاعدايىندا. تۇرعىنداردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, گاز, جىلۋ جۇيەلەرى جۇمىس جاساپ تۇر. قوعامدىق كولىك, تاكسي دە بۇرىنعىشا قالپىنا ءتۇستى, دەدى ول. سونىمەن قاتار, جاڭاوزەن قالاسىندا جاعدايعا بايلانىستى مەكتەپ وقۋشىلارىنا دەمالىستى 5 كۇنگە سوزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ءبىز بۇل كۇندەرى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز. 5 كۇننەن كەيىن وقۋ قايتا جالعاسادى, دەدى ومىرزاق شوكەەۆ.
كوميسسيا ەسەبى بويىنشا ءبۇلىنگەن عيماراتتارعا الدىن-الا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپتى. قيراعان نىسانداردىڭ جالپى سانى – 41, ونىڭ 5-ءى اكىمشىلىك عيماراتى. ولاردىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋى ءۇشىن 770 ملن.تەڭگەدەي قاراجات قاجەت. ال «قازمۇنايگاز» ءبو» اق-تىڭ 3 نىسانىنا 1 ملرد.تەڭگەنىڭ شىعىنى كەلسە, 29 كوممەرتسيالىق نىسان مەن بانكتەرگە الدىن-الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا 250 ملن. تەڭگە, سونىمەن قاتار 2 تۇرعىن ۇيگە 3 ملن. تەڭگەدەن استام شىعىن كەلگەن. جالپى العاندا, اتالمىش نىسانداردىڭ تولىقتاي قالپىنا كەلۋى ءۇشىن 1,9 ملرد. تەڭگەدەي قاراجات كەرەك. الداعى اپتانىڭ ىشىندە قۇرىلىس ۇيىمدارى جۇمىستى باستاپ كەتە الادى. الايدا ۇكىمەتتىك كوميسسيا جەرگىلىكتى كومپانيالارمەن جانە مەردىگەرلەرمەن شىعىنعا بولىنەتىن قارجىنى كۇتپەي ءوز ەسەبىنەن جوندەۋ جۇمىستارىن باستاي بەرۋ جونىندە كەلىستى. سونىمەن قاتار «وزەنمۇنايگاز» ءوندىرىستىك فيليالىنىڭ جۇمىسى قايتا جاندانا باستادى. ءوندىرىستىك نىساندار مەن جۇمىسشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگى قامتاماسىز ەتىلۋدە. ناتيجەسىندە جۇمىسشىلاردىڭ 80 پايىزى جۇمىسقا شىقتى. ال كەشە بۇل كورسەتكىش 37 پايىزدى كورسەتكەن بولاتىن. كوميسسيا توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ەرەۋىلگە شىققان مۇنايشىلارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى بۇزاقىلىقتار مەن ادام ولىمىنە اپارىپ سوققانداردىڭ ءىسىن ايىپتايتىندىقتارىن جەتكىزگەن.
«وزەنمۇنايگاز» بەن «قاراجامباسمۇنايدىڭ» جۇمىستان شىعارىلعان جۇمىسشىلارىنىڭ پروبلەماسى دا قاراستىرىلۋدا. جۇمىستان شىعارىلعان مۇنايشىلارعا رەسپۋبليكانىڭ ءىرى كاسىپورىندارىندا, نەگىزىنەن كەن ءوندىرۋ جانە مۇناي-گاز سالالارىندا جۇمىستار ۇسىنىلادى جانە جالاقىلارى ولاردىڭ بۇرىنعى جالاقىلارىنىڭ 80-90 پايىزىن قۇرايتىن بولادى, دەدى ءو.شوكەەۆ. سونداي-اق, ولار كەلىسىم بەرگەن جاعدايدا, ولاردىڭ قونىس اۋدارۋ شىعىندارىن وتەۋ جانە قاجەتتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ءماسەلەلەرى شەشىلەدى. بۇل باعىتتا «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» تەتىگىن قولدانۋعا بولادى. جوسپار بارىسىمەن تانىسقان پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ ۇكىمەتتىك كوميسسيا جەتەكشىسىنە جۇمىستان بوساعان مۇنايشىلاردىڭ اتى-جوندەرى جازىلعان ءتىزىمدى دايىنداۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. سونىمەن بىرگە, ك.ءماسىموۆ ەڭ الدىمەن جۇمىستان شىعىپ قالعان ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى نىعىزداي تاپسىردى.
ال توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆ.بوجكو جاڭاوزەندەگى ءبىرىنشى كەزەكتەگى قاجەتتىلىكتەرگە قارجى ءبولۋ كەرەكتىگى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. قارجى قالالىق اكىمدىككە, وبلىس اكىمدىگىنە, قالانى جيناستىرۋعا, كولىكتىك شىعىندارعا, جانار-جاعارماي ساتىپ الۋعا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردى قامتاماسىز ەتۋگە قاجەت, دەدى ول. ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ قالاعا كومەندانتتىق ساعات ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى قاۋىپسىزدىك جاعدايى تۇراقتى ەكەندىگىن جەتكىزدى. ال بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى ا.جۇماعاليەۆكە ۇكىمەت باسشىسى جاڭاوزەندە اتقارىلىپ جاتقان بارلىق جۇمىستاردىڭ اشىقتىعى مەن باق-قا قولجەتىمدىلىكتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس نەگىزگى ماسەلەلەر قاتارىنا جاتاتىندىعىن, سوندىقتان قوعامدا ءتۇرلى پىكىرلەر تۋماس ءۇشىن وسى ماسەلەدەگى اشىقتىق پەن مولدىرلىكتى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت وتىرىسى قورىتىندىسىندا جاڭاوزەندەگى ءتارتىپسىزدىكتىڭ سالدارىن جويۋ ماقساتىنداعى شارالار جوسپارىن قاراستىراتىن قاۋلى بەكىتىلدى. سونىمەن قاتار, باستاپقى قاجەتتىلىكتەرگە 1 ملرد. 200 ملن. تەڭگەدەن استام قارجى بولىنەتىن بولدى.
جاڭاوزەندەگى تارتىپسىزدىك سالدارىن جويۋ بويىنشا بارلىق شەشىمدەر بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اتقارىلۋى ءتيىس. بۇل ءبىرىنشى ماسەلە. قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى تۇراقتىلىق قامتاماسىز ەتىلۋ كەرەك. ءبىز بارلىق جەدەل شارالاردى شەشەتىن بولامىز. وقيعانىڭ نەگىزگى ءتۇپ-تامىرى نەدەن باستالعاندىعى ناقتى تەكسەرۋلەردى قاجەت ەتەدى. وسى تۇرعىداعى ءتيىستى جۇمىستار ءوز باسشىلىعىممەن جۇرگىزىلىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلادى. بۇل شارالار بولاشاقتا جاڭاوزەندە, ەلىمىزدىڭ باسقا دا وڭىرلەرىندە قايتالانباس ءۇشىن قابىلدانادى, دەدى پرەمەر-مينيستر. ءوز ءسوزىن قازاقستانداعى تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ كەرەكتىگى جونىندە ساباقتاي كەلىپ, جاڭاوزەندەگى جاعداي بارشامىز ءۇشىن ۇلكەن ساباق ەكەندىگىن, ودان ءتيىستى قورىتىندى شىعارۋ قاجەتتىگىن قاداي ايتتى.
ۆەنەرا تۇگەلباي.
