ەل تاتۋلىعىنا ەنجار قاراۋعا بولمايدى!

ماڭعىستاۋ ماڭى ماعان جاق­سى تانىس. قاشاندا جاۋاپكەرشىلىكتى جوعارى سەزىنگەن ايماق. تاتۋلىعى­مەن, ەڭبەكقورلىعىمەن ەرەكشەلەنىپ, گەوگرافيالىق جا­عى­نان دا, الەۋمەتتىك جاعىنان دا الدىڭعى قاتاردان كورىنىپ ءجۇر­گەن ەلدى-مەكەن. بىراق, جاڭا­وزەن­نەن ءتۇسىرىل­گەن بەينەتاسپانى كو­رىپ, وتە كۇيىنىشتى اسەردە قال­دىم. مۇنداي كۇيرەتۋ, قيراتۋ, ءبۇلدىرۋ سياقتى ارەكەتتەرگە ەش­تەڭەگە جانى اشى­مايتىندار عا­نا بارا السا كەرەك. ءوز قولىڭمەن جاسالعان عاجايىپ ەل يگىلىگىن ءوزىڭنىڭ ءبۇلدىرۋىڭ ەش­قا­شان جانە ەشكىم دە كەشىرمەيتىن كۇنا ءارى وكىنىشى بىتپەيتىن قاسىرەت. بۇل وقيعانىڭ مەرەكەگە ءساي­كەس كەلۋىنە, مەنىڭ ويىمشا, وزگە كۇش­تەردىڭ ىقپالى بار سياقتى. جاستار سولاقاي كۇشتىڭ قۇربا­نى­نا اينالىپ وتىر. مۇنداي جاع­دايدا جاستارعا ايتاتىن ورىن­دى ءسوز تا­بىلۋى كەرەك. ولاردىڭ ءومىرى ءالى الدا, سوندىقتان اران­داتۋ­شىلىق­قا بوي الدىرماي, ءوز-وزدەرىنە بەرىك بولعانى دۇرىس. مۇن­داي اقىل­شى­لارعا ەلىڭنىڭ دە, جە­رىڭ­نىڭ دە, ءتىپتى ءوزىڭ­نىڭ دە قۇ­نىڭ كوك تيىن. ولار­عا ارام ويىن ىسكە اسىر­سا بول­عا­نى. «اشۋ – دۇشپان, اقىل – دوس» – دەگەن دانا­گوي با­بالارىمىز. ءوز  جە­رىڭ مەن ءوز ەلىڭە ءجا­نە حال­قى­ڭا شى­نىمەن جا­نىڭ اشى­سا, ونىڭ كوگەرىپ-كوركەيۋىنە ۇلەس قوس. اشۋعا ەمەس, اقىل­عا بەيىم تۇر, اقىلدىڭ ايتقانىن ىستە. سوندا ءبارى دە تۇزەلەدى. ەل تاتۋلىعىنا ەشقاشان ەنجار قاراۋعا بولمايدى! تاۋەلسىزدىك حال­قى­مىزدىڭ جالعىز پەرزەنتىندەي باۋىرىنا باسىپ, ايالاپ وتىرعان باس­تى قۇندىلىعى. اسىلىمىزدى ارداق­تاي بىلەيىك! «بۇكىل حالىق قۋانىپ, تويلاپ جاتقان مەرەكەنىڭ شىرقىن بۇزۋ – ەل ەستىپ-كورمەگەن سۇم­دىق» دەپ وسى گازەتتە ابەكەڭ – ءابىش كەكىل­باي­ ۇلى ءدال ايتقان. قا­زاق – اركەز ەلىن سىي­لا­عان, ەل-جۇر­تى­نىڭ ابى­رويىنا ءۇل­كەن كوڭىل ءبول­گەن حالىق. كەمشىلىكسىز جۇمىس بول­ماي­دى. كەمشىلىك بولعان شى­عار... سوندىقتان جاڭا­وزەن جۇرتشىلىعىن  كەشىرىمدى بولۋعا, ءتۇسىنىس­تىك­پەن قاراۋ­عا شاقىرامىن. قازىر بىلەكتىڭ ەمەس, ءبىلىمنىڭ زامانى. بىلەك ەش­قاشان بىرلىككە اپارمايدى. بىرلىك­تىڭ جولى – ءبىلىم مەن اقىل. بىرلىك بولسا, ەلدە بەرەكە ورنايدى. مەنى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى­نىڭ قامسىزدىعى دا قىنجىلتتى. قو­عام تىنىسىن سەزىنىپ, سەرگەك بو­لىپ, ماسەلەنىڭ الدىن الۋعا دا, ۋا­قى­تىندا تۇزەۋگە دە بولاتىن ەدى عوي. جان-جاقتا بولىپ جاتقان وقي­عالاردان ساباق العان ءجون ەدى. بۇل, ارينە, سونداعى ازاماتتارعا دا سىن. كىنالىلەردى ءتيىستى ورىن­دار انىق­تار, ب ۇلىكشىلەر جاۋاپقا دا تارتى­لار, بىراق جازىقسىز وپات بولعان­دار­دى قايدا قويماقپىز؟ «ءتارتىپ بۇزۋشىلار شەتىنەن ەسىرتكى شەككەندەر, ىشىمدىك ىشكەندەر ەكەن» دەگەندەي قاۋەسەت تە ايتىلىپ جاتىر. انىق-قانىعىن بىلمەي تۇرىپ,  بۇ­لاي دەۋگە ءوز باسىم قارسىمىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ جولىندا باسقا باسقا, قازاق حالقىنىڭ تارتپاعان تاۋقىمەتى, كورمەگەن قاسىرەتى جوق. «مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن» دەگەن ءسوز تەگىن ايتىلىپ جۇرگەن جوق قوي. حال­قىمىزدىڭ سان عاسىرلىق ازابىنا بەرىلگەن انىق باعا. سوندىقتان تاۋەل­سىزدىگىمىز – باستى قۇندىلىعىمىز. ەل بەرەكەسى – بىرلىكتە. وسىعان كەپىلدىك بەرىپ وتىرعان ەلباسى­مىز بار. سونى ءار ازامات قاپەرى­نەن شىعارماسا ەكەن. ءاسانالى ءاشىموۆ, حالىق ءارتىسى.