18 جەلتوقسان, 2011

ەلباسىمەن – ەرتەڭگە!

587 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاندىقتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان

سالتاناتتى جينالىستا سويلەگەن سوزىنە ءۇن قوسادى

جۇرت تىلەگىنە  ساي مەرەيلى مىندەت ەلباسىنىڭ  ەرەن ەڭبەگى ارقا­سىن­دا  قازاقستانىمىز بۇگىندە الەمگە تانىلعان مەملەكەتكە اينالعاندىعى ارقايسىمىزدىڭ مەرەيىمىزدى تا­سى­تاتىن زور ماقتانىش. تاۋەل­سىز­دىكتىڭ 20 جىلىنداعى  تاماشا جەتىستىكتەر مەن  عاجايىپ وزگەرىستەرگە تىكەلەي كۋاگەر جاننىڭ  ءبىرى رەتىندە  كەۋدەمدى   ءار­داي­ىم ۇلكەن قۋا­نىش سەزىمى كەرنەيدى. وسى كەزەڭ جارقىن بولا­شاق­قا باستاپ, دامۋدىڭ جاڭا سا­تى­سىنا  بەرىك نەگىز قالاۋىمەن ەرەكشەلەنسە, قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نا­زارباەۆ  تورقالى تويعا ار­نال­عان سال­تاناتتى جينالىستا  سويلەگەن ءسو­زىن­دە تاياۋداعى مىندەتتەردىڭ بۇعان دەيىنگىدەن دە بيىكتىگىن اتاپ ايت­قانداي, جاسامپازدىقتىڭ قۇلاشى سەرپىلە بەرمەكتىگى ءاربىر ازاماتتىڭ جىگەرى مەن سەنىمىن ورلەتە ءتۇسۋى ءتيىس. مەن قۇرىلىسشى رەتىندە  وسى سا­لاداعى  ىستەردىڭ بەل ورتاسىنان تا­بىلىپ جۇرگەنىمدى كوڭىلىمە مەرەي تۇتامىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا اتقارىلۋداعى جۇمىستاردىڭ   اسا اۋقىمدىلىعىنا قانىقپىن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى  ءوز سوزىندە  العا تارتقانداي,  2005-2007 جىلداردا عانا ەلىمىزدە 17 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىنعان ەكەن. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ وبلىس الدىڭ­عى ساپتاعىلاردىڭ  ءبىرى بولىپ تابى­لاتىندىعىن ايتا الامىن. قاراعان­دىنىڭ «كوگىلدىر توعان» اتالاتىن جانە وڭتۇستىك-شىعىس بولىگى بۇگىندە مىڭداعان قونىستانۋشىلاردىڭ   قۇت­تى مەكەنى. تۇرعىنداردىڭ ءۇي جاع­دايلارىن جاقسارتۋى اۋداندار ور­تالىقتارى مەن اۋىلداردا  دا قارقىندى دەۋگە بولادى. سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا 40 مىڭنان استام وتباسىنىڭ باسپانالى بولۋى سوعان ايعاق. ەڭ ءبىر ءسۇيىنىشتىسى, بۇلاردىڭ باسىم بولىگى جاس وتاۋلار. ولار  مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى شاڭىراق تىكسە, سونداي-اق  جالعا الۋ, نەسيەلىك جولمەن يەلەنۋشىلەر دە از  ەمەس. بۇعان دەيىن تۇرعىن ۇيمەن قام­تاماسىز ەتىلۋ قيىندىعىمەن بىرگە بالاباقشانىڭ جەتىمسىزدىگى  كۇردەلى ماسەلە سانالىپ كەلگەندىگىن ايت­پاس­قا بولمايدى. قازىر بۇلدىرشىندەردىڭ اتالعان مەكەمەلەرگە  قامتىلۋى 80 پايىزدان اسىپ وتىر. ال الداعى ەكى جىلدا اتا-انالاردىڭ جەتكىنشەكتەرىن قالاعان بالاباقشاعا ەش قيىن­دىقسىز ورنالاستىرۋعا مۇمكىندىگى بار. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.­ا.نا­­زار­­باەۆ ءار ادامنىڭ 5, 10 جانە 20 جىل­دان كەيىن قول جەتكىزەتىن ءال-اۋقا­تى­نىڭ ناقتى كورسەتكىشتەرى بەلگىلەنۋى قاجەتتىگىن, سونىڭ ىشىندە, تۇرعىن ءۇي ساياساتى قازاقستاندىق دامۋدىڭ جاڭا كۇن ءتارتىبىنىڭ ءما­سەلەلەرى قاتارىندا ەكەنىن اتادى. مۇنىڭ ءوزى حالىقتىڭ ەڭ كوكەيكەستى تىلەگىنىڭ ورىندالۋىنا كەڭ جول اشادى دەگەن ءسوز. قۇرىلىستى ورىستەتۋ ازاماتتا­رى­نىڭ مۇددەسىن باستى مۇرات ەتكەن ەلى­مىزدىڭ دامۋ باعىتىن كورسەتەدى. تۇر­مىسقا قولايلى ءۇي, ەسىگى اشىق با­لا­باقشا جۇرت كوڭىلىن  وسىرەرلىك قۋا­نىش. سونداي جاعدايلار  جاساۋعا    مەم­لەكەتتىك ايالى  قامقورلىقتىڭ  كە­ڭەيىپ, كۇشەيمەكتىگى  بارشامىزدىڭ ريزالىعىمىزدى تۋدىرادى. تولەگەن ءاشىموۆ, «اسپاپ» جشس  ديرەكتورى. قاراعاندى.   دامۋ سالتاناتى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا ار­نال­عان مەرەكە رەسپۋبليكامىزدىڭ بار­لىق وڭىرىندە دۇرىلدەپ ءوتتى. ەلىمىزدىڭ باس قا­لاسى – استانادا 3 مىڭ ادامنىڭ با­سىن قوسقان كەلەلى كەڭەستىڭ سالتاناتى تىم ەرەكشە بولدى. وندا ەلىمىزدىڭ جيىر­ما جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە جانە الداعى مىندەتتەرگە توقتالعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءسوزىن تەلەديداردان مۇقيات تىڭدادىم. جاس تاۋەلسىز ەلدى ەكونوميكالىق داعدارىس­تان شىعارىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا سالۋداعى عالامات ىستەردىڭ كوش باسىندا بولعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تاريح ءۇشىن قاس-قاعىمداي ۋاقىتتا جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى تالداپ ايتىپ بەردى. راسىندا, جيىرما جىل ءبىر ەلدىڭ با­سى­نان وتكەن وسىنشا وزگەرىستەر ءۇشىن تىم ازدىق ەتەر ەدى. قازاقستان قام­شى­نىڭ سابىنداي قىسقا ۋاقىتتا بۇكىل الەم­گە تانىلدى. ەلىمىزدە ءومىردىڭ بار­لىق سالاسى دا تاڭقالارلىقتاي جىل­دام­دىقپەن دامىدى. ءوزىم دارىگەر بول­عان­دىقتان پرەزيدەنتتىڭ دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسى تۋرالى ايتقانىنا كوبى­رەك زەيىن قويدىم. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەرەكەلىك سالتاناتتا سويلەگەن ءسو­زىن­دە ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساق­تاۋ جۇيەسى تۇبەگەيلى وزگەردى دەدى. 1991 جىلمەن سالىستىر­عان­دا وسى ءبىر الەۋمەتتىك شەشۋشى سالانى قارجىلاندىرۋ كولەمى 107 ەسە ءوسىپ, ول ءۇستى­مىزدەگى جىلى 640 ميلليارد تەڭگەدەن استى. وسى قارجى­نىڭ قالاي يگەرىلىپ, قالاي ەل يگىلىگىنە اسىپ وتىر­عانىنا ءوزىمىز كۋامىز. ماماندىعىم دارىگەر بولعاندىقتان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزگەرىستەر مەن جەتىستىك­تەر­دىڭ بارلىعى دا كوز الدىمدا. بۇرىن جۇرەگى اۋىراتىن جاندارعا كۇردەلى وپەراتسيالار تەك شەتەلدەردە جاسالاتىن. قازىر ولار وبلىستىق اۋرۋحانالاردا جاسالا بەرەدى. شالعاي اۋىلدارداعى, شەت اۋداندارداعى اۋرۋحانالار مەن ەمحا­نا­لار­عا دەيىن تەگىس جوندەۋ جۇمىس­تا­رى­نان ءوتتى جانە ولار زاماناۋي وزىق مە­ديتسينالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالدى. مىسالى قوستاناي وبلىسىنىڭ وزىندە وسى سالاعا ارناپ بىرنەشە جاڭا عيما­راتتار سالىندى. اۋدانداعى دارىگەرلەر مەديتسينالىق كاسىپتىك كەڭەستەر الۋ ءۇشىن بۇرىنعىداي وبلىستىق اۋرۋحاناعا ات سابىلتىپ كەلمەيدى. ءبىراز اۋدانداردا وبلىستىق اۋرۋحاناعا تىكەلەي بايلا­نىس­قا شىعاراتىن بەينەقوندىرعىلار بار. زاماناۋي شەتەلدىك اپپاراتتار مەن قۇرالداردىڭ ار­قا­سىندا ناۋقاس جاندار شى­بىن جانى شىرقىراپ, كەۋدەسىن سۇيرەتىپ الىسقا بار­ماي­دى. ولارعا جەرگىلىكتى جەرلەردە انىق دياگنوز قويۋعا ءمۇم­كىندىك جەتەدى. عاجاپ ەمەس پە؟ وسى جۇمىستاردىڭ بار­لى­عى دا ماماندارسىز شەشىمىن تاپپاق ەمەس. سوندىقتان مەديتسينا ماماندارىن دايىنداۋعا اسا زور كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. جيىرما جىلدان بۇرىنعى كورىنىستى ءبىز دە ۇمىتقانىمىز جوق. مەديتسي­نا­نىڭ عاجايىپ مۇمكىندىكتەرىنەن كەيىن قالعان ەدىك. بۇل كۇندە اۋداندارداعى, اۋىلدارداعى فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەردە «جەدەل جاردەم» كولىكتەرى بار. اۋىل ادامدارى اۋىرىپ-سىرقا­عان­دا وسى كولىكتىڭ ارقاسىندا ولارعا ال­عاشقى مەديتسينالىق جاردەم كورسە­تى­لە­دى, قاجەت بولعاندا ناۋقاس اۋرۋحاناعا جەتكىزىلەدى. قازىر نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قولعا الىنعان «دەن­ساۋلىق» پويىزى ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتتى الىس اۋىلدار ءۇشىن دە قول­جەتىمدى ەتۋگە كوپ ۇلەس قوستى. ءبىزدىڭ قوستاناي تەمىر جول اۋرۋحاناسى وسى يگىلىكتى ىسكە اتسالىسىپ كەلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ جالپى جەتكەن جەتىستىكتەرىنە دە كەڭى­نەن توقتالدى. ءوندىرىس, ەكونوميكا دا­مىماي الەۋمەتتىك سالا دا كەنجە قالاتىنى راس. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ جان-جاقتى دامۋىن قازىر ءاربىر قازاق­ستاندىق تىلەپ وتىرادى. بۇرىن ءتاۋىر زات بولسا ول ەلىمىزدە ەمەس, تەك شەتەلدە وندىرىلەدى دەپ ءبىلۋشى ەدىك. ال قازىر قازاقستان كاسىپورىندارىنىڭ ونىمدەرى الەمنىڭ 126 ەلىنە بەلگىلى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى پرەزيدەنت. سالتاناتتى جينالىستا پرەزيدەنتىمىز ەسكەرتكەندەي, جاس تاۋەلسىز ەلدىڭ الدىندا شەشىمىن كۇتكەن تالاي ىستەر بار. حالىقتىڭ دەنساۋلىعى – ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ بولاشاعى. تازا سۋ, قۇنار­لى توپىراق ادام دەنساۋلىعىنىڭ قاي­نار كوزى. پرەزيدەنت وسى ماسەلەلەردىڭ جاھاندىق وزەكتىلىككە اينالعانىن ەسكەرتتى. مۇنىڭ بارلىعى تاۋەلسىزدىگىن وسىدان جيىرما جىل عانا بۇرىن الىپ, كەمەسىن تولقىنعا تۇزەگەن جاس مەملەكەتكە دە سالماق تۇسىرەرى حاق. ادامدار دەنساۋلىعىن ساقتاۋ تەك مەديتسينانىڭ عانا شارۋاسى ەمەس, ول جۇمىلا كىرىسەر ورتاق ماسەلە. سالتاناتتى مىنبەردەن سويلەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزى مەنى وسىنداي ويلارعا جەتەلەدى. ەلىمىز تىنىش, جۇرتىمىز امان بولسا, ەلباسىمىز باستاعان ايدىندى بولاشاققا دامۋدىڭ داڭعىل جولىمەن جىلجي بەرەمىز. ءمارزيا ەسقازينا, قوستاناي تەمىر جولى اۋرۋحاناسى  باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى. قوستاناي.   بۇقارالىق سپورتقا كەڭ ءورىس اشىلادى ەلباسىمىزدىڭ بايانداماسىن ىج­­داعاتپەن تىڭداعاندا وتانىمىز با­عىندىرعان بەلەستەر كوڭىل مار­قايت­تى. ءبىزدىڭ مەملەكەت, ءبىزدىڭ ەل الەم­دىك داعدارىستى كوپتەگەن وركەنيەتتى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا جەڭىل ءوت­كىزدى. داعدارىس جالعاسقان جاعدايدا دا قازاقستاننىڭ جەرگە قارايتىنداي جاعدايى جوق. ۇلتتىق قورى­مىز 80 ميلليارد دوللارعا جۋ­ىقتاپ قال­عان. 1993 جىل­دان بەرى جان باسىنا شاق­قان­داعى ىشكى جالپى ءونىم 16 ەسە ءوسىپتى. دۇنيە ءجۇ­زىندە وتانىمىز تابىس دەڭگەيى ورتاشادان جوعارى ەلدەر ساناتىنا ەندى. بۇنى ءبىز ءوز ومىرىمىزدەن كورىپ وتىرمىز. وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سىندا ازداعان جىلدار ىشىندە قى­رىق-ەلۋ جىلداردا عانا  مۇمكىن بولاتىنداي نىساندار سالىندى. ءۇش ميلليونعا جۋىق حالقى بار وبلىس ورتالىعىندا تسيرك سارايى بولماعان ەدى, تاۋەلسىزدىكتىڭ تويىندا وعان دا قول جەتكىزدىك. قازاقستان ازاماتتا­رىنىڭ ەشقايسىسى سىرتقا قاڭعىپ, جۇمىس ىزدەپ جۇرمەگەنىنىڭ ءوزى بىزدەگى جاعدايدىڭ قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان ەكەندىگىن اڭعارتسا كەرەك. ەلباسىعا سپورتشىلار قاۋى­مى­نىڭ العىسى مول. قازىر وبلىستا 4649 سپورت عيماراتى بار. بيىل شىمكەنتتە جابىق جەڭىل اتلە­تي­كا­لىق مانەج پايدالانۋعا بەرىلىپ, اشىلۋ سالتاناتىنا ەلباسىنىڭ ءوزى قاتىستى. بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا جۇگىرۋ جولىنىڭ ۇزاقتىعى 200 مەترلىك بىرىڭعاي جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج. قۇداي قالاسا, شىمكەنتتىك سپورت­شى­لار 720 ورىندىعى بار, ءىرى جارىستار وتكىزۋگە ارنالعان جابىق باسسەيندە جاتتىعاتىن بولادى. اباي ساياباعىن­دا حالىقارالىق تەننيس كورتى پاي­دا­لانۋعا بەرىلمەك. وبلىس اكىمى اس­قار مىرزاحمەتوۆتىڭ قولداۋىمەن تولە بي اۋدانىنىڭ تاۋ قىراتىندا ورنالاسقان “بايشەشەك” سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 153 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, ويىن جانە بوكس, كۇرەس زالدارى بار ۇلكەن كەشەن ىسكە قوسىلدى. وسىنىڭ ءبارى تەك شىمكەنتتىك سپورتشى­لار­دىڭ عانا يگىلىگى ەمەس, رەسپۋبلي­كا­مىزداعى بارلىق سپورتتىق قۇراما­لاردىڭ وقۋ-جاتتىعۋ وتكىزەتىن نى­ساندارى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ءبىز وسىنداي جەتىستىكتەرگە جەتتىك. ەل­باسىمىز بايانداماسىندا دەنساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تۇبەگەيلى ءوز­گەر­گەندىگىن ايتتى. باعدارلامادا ەلدە دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى جانە ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزدىڭ سالا­مات­تى ءومىر سالتىن دامىتۋىن ۇزاق مەرزىمدى شارالارى قاراستىرىلۋى ءتيىس دەپ اتاپ كورسەتتى. دەنساۋ­لىق­تىڭ ۇلكەن كەپىلى – سپورت. ەلىمىزدە بۇقارالىق سپورتتى جانداندىرۋعا با­رىنشا قولايلى جاعدايلار تۋعى­زى­لىپ جاتىر. ال, بۇل دەگەنىڭىز, ۇرپاعىمىز دەنى, ءتانى ساۋ, مىقتى بو­لىپ وسەدى دەگەندى بىلدىرەدى. بولات قىرىقباەۆ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى سپورت جانە تۋريزم, دەنە شىنىقتىرۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى. شىمكەنت.   ەلىمىزگە تىرەۋ بولامىز ازاتتىقتى اڭساعان قازاقستاندىقتار ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن ەل ەسىندە قالاتىنداي اتاپ ءوتتى. قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ۇلت كوشباسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جينالىستا سويلەگەن ءسوزىن ءبىز ىنتا قويا تىڭدادىق. بۇل – بايتاق ەلىمىز ءۇشىن تەڭدەسى جوق تاريحي كۇن. بابالار ارمانىن اقيقاتقا اينالدىرعان ەلىمىز ءۇشىن ۇلان-اسىر توي. ەندەشە بارشاڭىزدى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىمەن – تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن دەگەن ەلباسىنىڭ جۇرەكجاردى ءسوزىن ەستىگەندە ءوزىم دە قاتتى تەبىرەندىم. مەن وسىدان 25 جىل بۇرىن تارباعاتاي اۋدانىنىڭ تۇعىل كەنتىندە دۇنيەگە كەلدىم. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ ەلىمىزگە قۇرىلىسشى, ينجەنەر, تەحنيك قىزمەتكەرلەرىن ازىرلەيتىن شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساۋلەتشى-قۇرىلىس فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستىم. ەلباسىنىڭ قامقورلىعى ناتيجەسىندە تەگىن وقۋ, ياعني گرانت بويىنشا ءبىلىم الىپ شىقتىم. وقۋدى ۇزدىك بىتىرگەن سوڭ جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسشىلارى مەنى وسى قاسيەتتى شاڭىراققا قىزمەت ەتۋگە شاقىردى. ەلىمىزدىڭ 20 جىل ىشىندە قول جەتكىزگەن تابىستارى ءتىپتى وركەنيەتتى ەلدەردىڭ وزىنە ۇلگى بولارلىقتاي دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس شىعار. ءبىر عانا مىسال. ەلباسى ءوز بايانداماسىندا «ەگەر 1993 جىلى جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم 700 دوللار بولسا, بۇگىندە ءبىز 11 مىڭ دوللاردان استام كورسەتكىشكە جەتىپ وتىرمىز. بۇل كورسەتكىش ءوسىم 16 ەسە دەگەن ءسوز. 2010 جىلدان باستاپ ۇدەمەلى-يننوۆا­تسيالىق يندۋستريالاندىرۋدىڭ كەزەڭى باستالعانى بەلگىلى. تەك شىعىس قازاقستان وبلىسىندا سوڭعى ەكى جىلدا عانا 30-دان استام يننوۆاتسيالىق جوبالار جۇزەگە استى. وسكەمەندەگى ءتۇستى مەتاللۋرگيانىڭ الىپتارى – «كازتسينك», «تيتان-ماگني كومبيناتى», «ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتىندا» يندۋستريالىق-يننو­ۆاتسيالىق جوبالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ناتيجەسىندە جاڭادان مىڭعا تارتا جۇمىس ورنى اشىلدى. «كازتسينك» جشس ەكى جاڭا زاۋىتتى پايدالانۋعا بەردى». ەلباسىنىڭ «ەنشىمىزگە بۇيىرعان ەرەن باقىت» دەگەن بايانداماسىندا قازاقستاندا ۇزدىك ءبىلىم بەرۋ, ۇزدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ, ۇزدىك مەملەكەتتىك باسقارۋ قاجەتتىگى جونىندە دە ءوز ويلارىن ءبىلدىردى. ءبىزدىڭ تەح­نيكالىق ۋنيۆەرسيتەت جىلىنا ءوندىرىستىڭ ءار سالا­سىندا ەڭبەك ەتەتىن جۇزدەگەن مامانداردى ازىرلەپ شىعارادى. قازاقستاننىڭ 20 جىلداعى قول جەتكەن تابىستارى ەرەكشە. ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى, قىسقى ازيا ويىندارىن وتكىزىپ قانا قويماي, وندا قارىشتاپ العا باسىپ كەلە جاتقان قىتاي, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا سياقتى الىپ مەملەكەتتەردىڭ سپورتشىلارىن شاڭ قاپتىرىپ, ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الۋى شىنىندا دا زور باقىت. باس-اياعى ون شاقتى جىل ىشىندە ارقانىڭ توسىندە اسەم دە اسقاق استانانى تۇرعىزۋدىڭ ءوزى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەرلىگى مەن ورلىگى بولسا كەرەك. استانادا بوي كوتەرگەن «استانا-ارەنا» ستاديونى, اسپانمەن تىلدەسكەن ءزاۋلىم تۇرعىن ۇيلەر, ءساندى عيماراتتار كوزدىڭ جاۋىن الادى. تاۋەلسىزدىك العان جيىرما جىل ىشىندە سايىن دا­لانىڭ توسىنەن بوي كوتەرگەن ارۋ استانا ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاقستان بولاشاعى – جاستاردا. ەلىمىزدە ىن­تىماق پەن تاتۋلىق, بەيبىتشىلىك سالتانات قۇرا بەرسە, ەرتەڭگى كۇنىمىز دە مەرەيلى بولماق. قازاقستاندى مەكەندەپ جاتقان جۇزدەن اسقان ۇلت وكىلدەرىنىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعى جاراسا بەرسە, گۇلدەنگەن قازاق­ستاننىڭ الار اسۋى ەڭسەلەنە بەرمەك. دارحان عىلىمبەك ۇلى, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى وندىرىستىك-تەحنيكالىق ءبولىمنىڭ ينجەنەرى.   جاستارعا بىلىمدىلىك جاراسادى مەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ قۇر­داسى بولعانىمدى ماقتان ەتەمىن. قازاقستاننىڭ ازات ويلى ۇرپاعىنىڭ ءبىر وكىلى رەتىندە الاڭسىز ەسەيىپ, ەرجەتىپ كەلەمىن. شىنى كەرەك, باستاپقىدا اسكەري ماماندىقتى تاڭداماپ ەدىم. جەرگىلىكتى اۋىل مەكتەبىن بىتىرگەننەن كەيىن ەكونوميست بو­لۋدى ارمانداپ, وبلىس ورتا­لى­عىنداعى پەتروپاۆل قۇرىلىس-ەكونوميكالىق كوللەدجىنە وقۋعا ءتۇستىم. ونى تامامداعان سوڭ اڭسارىم «وفيتسەر اتانسام, ءومىر بويى ەلىمە, حالقىما قىزمەت ەتسەم» دەگەن ىشكى ۇمتىلىس پايدا بولدى. قيىندىعى دا, ەرەكشەلىگى دە مول ماماندىقتى ءتۇپ­كىلىكتى قالاۋىما ەلباسىمىز نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ جاس­تار­عا ارناپ سويلەگەن ءسوزى كەرەمەتتەي اسەر ەتتى. سەندەرگە قايدا وقي­مىن دەسەڭدەر دە جول اشىق. مەملەكەت ول ءۇشىن بارلىق جاع­دايدى جاساپ وتىر. مەن بۇگىن­گىنىڭ جاستارىنا سەنەمىن, دەگەن ەدى. وسىدان كەيىن وفيتسەرلەر ساپىندا تۇرۋعا بەل بۋدىم. قازىر ۇزدىك وقيمىن. «التىن بەلگىگە» ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرىمىن. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءار ءسوزىن ءۇل­كەن ىقىلاسپەن تىڭدايمىن. ءتاۋ­ەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا جا­ساعان بايانداماسىن بۇكىل كۋرسانتتار بولىپ تىڭداپ, ۇلكەن اسەر الدىق. ەلىمىزدىڭ ەكونومي­كا­سى­نىڭ جوعارى قارقىنمەن وركەن­دەپ, ءوز دامۋ جولىمىزدى نىق تاڭداپ الۋىمىز, نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلىنىڭ باستاۋىمەن ساياسي, ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ جۇزەگە اسۋى كەۋدەمىزگە ماقتا­نىش سەزىمىن ۇيالاتتى. جەتكەن جەتىستىكتەرىمىز, الەمدىك قوعام­داستىق الدىندا زور بەدەلگە يە بولۋىمىز – حالىقتار اراسىندا بەرىك دوستىقتى, تۇسىنىستىكتى قا­لىپتاستىرا ءبىلۋىمىزدىڭ ارقاسى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باس­شى­سى الداعى اتقارىلاتىن ۇلان-عايىر مىندەتتەردى دە بەلگىلەپ بەردى. ءبارىمىزدىڭ الدى­مىزدا ءبىر عانا مىندەت تۇر, ول – مەملەكەتتىلىگىمىزدى ودان ءارى بەرىكتەندىرە ءتۇسۋ, جۇرتشىلىق­تىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەپ, تۇر­مىس-داۋلەتىنىڭ ارتا ءتۇسۋىن قام­تاماسىز ەتۋ. بۇل ورايدا, ورتاق ىسكە جۇمىلۋداعى جاس­تاردىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ۋاقىت بىزگە – جاس ۇرپاققا وسىنداي امانات جۇكتەپ وتىر­عا­نىن ايقىن سەزىنەمىز. ازات­تىق­تىڭ, ەركىندىكتىڭ قانداي قيىن­دىق­تارمەن كەلگەنىن جەتە ءتۇسى­نە­مىز. ءبىز ەلباسىنىڭ ءار ءسوزىن بولاشاققا نۇسقاعان اماناتتاي قابىلدايمىز. قاي سالادا جۇرسەك تە, جۇرەگىمىز ەل, وتان دەپ سوعادى. قازاقتا «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەن تاماشا ءسوز بار. اۋىزبىرلىگىمىز, ىنتىماعىمىز مىق­تى بولسا, المايتىن اسۋى­مىز, جەڭبەيتىن قيىندىعىمىز بولمايدى. ويتكەنى, قازاقستان – ورتاق ءۇيىمىز. بولىسە المايتىن ەشتەڭەمىز جوق. اركىم وزىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمانى بار ىنتا-جىگەرىن سالىپ ساپالى ورىنداسا, تىرنەكتەپ جينالاتىن تابىس وسىلاي قۇرالادى. پرەزيدەنتتىڭ ءار ءسوزى مەنىڭ قۇلشىنىسىمدى ارتتىرىپ, جاق­سى وقۋعا, قوعامدىق جۇمىس­تارعا بەلسەنە ارالاسۋعا اركەز جىگەرلەندىرىپ وتىرادى. ءوزىم ينستيتۋت بويىنشا 2010-2011 جىلعى وقۋ ماۋسىمىنىڭ ۇزدىك كۋرسانتى اتاندىم. عىلىمي جۇمىستار بايقاۋىندا «جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنان قور­عانۋ» پانىنەن ءبىرىنشى ورىندى يەلەندىم. دەنە شىنىقتىرۋ, جاۋىن­گەرلىك دايىندىق جا­عىنان دا الدا ءجۇرۋدى مىندەت سانايمىن. ەركەبۇلان ەرسايىنوۆ, ءىىم ىشكى اسكەرلەرى پەتروپاۆل اسكەري ينستيتۋتىنىڭ كۋرسانتى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار