سول قاتاردا ەرگەنەقوندى ەن جايلاعان تۇركى جۇرتى دا تاريحي ارەالىنان ۇزاپ, ەۋرازيا, سولتۇستىك امەريكا, اۋستراليا قۇرلىقتارىنا تارىداي شاشىلىپ, الدەنەشە ىرگەلى ەل, بوساعالى مەملەكەت قۇرىپ, زامان كوشىنەن قالماي كەلەدى. V عاسىردا شىعىستا قىتاي جازبالارىندا, باتىستا مەناندر مەن فەوفان سىندى ۆيزانتيالىق تاريحشىلاردىڭ ەڭبەكتەرىندە تۇركى جۇرتىنىڭ اتى اتالعان كەزدەن باستاپ, بۇگىنگە دەيىن تۋىستىق تامىرىن, باۋىرلىق قامىن ۇمىتپاعان التىن ءزاۋزات استانا تورىندە ون ءبىرىنشى مارتە باس قوسىپ, ءتۇبى بارىپ ءبىر ارناعا توعىساتىن مادەنيەتىن سارىارقا تورىندە كەزەكتى رەت قانات قاقتىردى. ەلوردامىزدىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان بيىلعى شارانىڭ – ءجونى دە, جولى دا بولەك. داۋلەتىنە ساۋلەتى جاراسقان, بىرلىگىنە بەرەكەسى جىمداسقان بايتاق ەلىمىزدىڭ التىن دىڭگەگى – استانانىڭ مەرەيلى كوركىنە الەم كوز تىكتى.
كونە زاماننان جەتكەن, بابادان قالعان اسىل مۇرانى ەكى كۇن بويى ەلوردا تورىندە قالىڭ جۇرتشىلىققا پاش ەتكەن ونەرپازدار بارشا تۇركى ەلدەرىنەن كەلدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2013 جىلى اشىلعان, الەمدىك ساۋلەت ونەرىنىڭ ەڭ ۇزدىك كلاسسيكالىق داستۇرلەرى ەسكەرىلىپ, ارحيتەكتۋراسىندا ۇلتتىق ناقىش ايقىن بايقالاتىن «استانا-وپەرانىڭ» كونتسەرت زالىندا قوبىزدىڭ قوڭىر ءۇنى, دومبىرا مەن قومۋزدىڭ كۇمبىرى, تۋىستاس جۇرتتىڭ اسەم ءانى مەن ۇلتتىق مۋزىكالارى سالتانات قۇردى. وتىزعا جۋىق ونەر مايتالماندارى كوسىلە شاپقان «استانا-ارقاۋ» فەستيۆالىنىڭ مۋزىكالىق رەداكتورى ءمۇسىلىم امزە: «وزبەكستان, قىرعىزستان, تۇركيا, ۋكراينا, يران, تاتارستان, قاراقالپاقستان, ازەربايجاننان كەلگەن قاتىسۋشىلار ەكى كۇن بويى جاندى داۋىستا ونەر كورسەتىپ, تىڭدارمانداردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرادى. ءبىز تۇركى جۇرتىنىڭ ءداستۇرلى ونەر شىن دارىپتەپ جۇرگەن ناعىز دۇلدۇلدەردى عانا شاقىرۋعا تىرىستىق», دەدى. بۇل فەستيۆال نەگىزىنەن بەلگىلى ءبىر تاقىرىپتى ارقاۋ ەتەدى. بىراق بۇگىنگى كۇنى كەڭگە قۇلاش جايعان كەلىستى شارانىڭ اۋقىمى دا ءوسىپ كەلەدى. جالپاق الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى باۋىرلاس حالىقتاردىڭ مۋزىكاسىن تىڭداعاندا, ءتۇبى بارىپ ءبىر اتاعا تىرەلەتىنى دە بايقالاتىنداي. داۋىلپاز كۇيشى قازانعاپتىڭ كۇي مۇراسىن وتىز جىلدان بەرى زەرتتەپ كەلە جاتقان ابدۋلحاميت رايىمبەرگەنوۆتىڭ پىكىرىنشە, شارا وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپتى. ء«بىز ءبىر كەزدە ءبۇتىن بولعان تۇتاس دەنەنىڭ بولشەكتەرىمىز. وسى شاراعا كەلگەن ارقايسىمىز سول وتكەنىمىزدەن ءبىر-ءبىر مۇراگەرى بولىپ كەلىپ وتىرمىز. بالكىم, وسى فەستيۆال تارىداي شاشىلعان تۇركى جۇرتىنىڭ قايتا تۇتاسىپ, بىرىگۋى بولار. ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى وتە جاقسى تۇسىنەمىز. تامىرىمىز, تاريحىمىز ورتاق», دەدى كۇيشى.
سونىمەن قاتار وسىنداي ءىرى مادەني باس قوسۋلاردىڭ ۇلتتىق ونەرىمىزگە, عىلىمىمىزعا دا زور ىقپالى بولاتىنى ايتىلدى. ءبىر زامانداردا قازاق دالاسىندا بولعان سىبىزعى ۇمىتىلىپ, تەك اتاۋى عانا قالعان كەزدە باشقۇرتتاردىڭ «قۋراي» اسپابى ارقىلى قالپىنا كەلتىرگەن بولاتىنبىز. سونداي-اق جەتىگەننىڭ دە اتى قالىپ, زاتى جوعالعان شاقتا, حاكاستاردىڭ چاتحان اسپابى سەپ بولىپ, جەتىگەننىڭ ۇنىمەن قايتا قاۋىشىپپىز.
باشقۇرتستان مەملەكەتتىك فيلورمونياسىنىڭ ءسوليسى ازات بەكچۋرين قۋراي اسپابىمەن باشقۇرتتاردىڭ «جاياۋ ماحمۇت» دەپ اتالاتىن ۇلتتىق كۇيىن ورىندادى. «قازاق ەلىنە سىي رەتىندە قازاق ۇلتتىق اۋەندەرىن قۋرايمەن ورىندايمىن. قۋراي – ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ سيمۆولى. بۇل وسىمدىكتىڭ گ ۇلى ءبىزدىڭ ەلتاڭبامىز بەن تۋىمىزدا بار. قازاق پەن باشقۇرت رۋحىمەن دە, تىلىمەن دە جاقىن. ءبىزدىڭ دە دومبىرامىز, قوبىزىمىز, قۋرايىمىز بار» دەپ ويىمەن ءبولىستى ازات بەكچۋرين.
حومۋستا وينايتىن يۆانيدا بۋگۋلوۆا استاناعا ساحا رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن, ول وزىمەن بىرگە ءانسامبلىن الا كەلمەگەنىنە وكىنەدى. «مەن استاناعا ءبىرىنشى رەت كەلىپ تۇرمىن, وسىنداي بىرەگەي فەستيۆالگە قاتىساتىنىما قۋانىشتىمىن, ونىڭ وتەتىنى تۋرالى قۇربىمنان ءبىلدىم. ول «استانا ارقاۋ» فەستيۆالىنە بىرنەشە رەت قاتىسقان. مەن حومۋستا جانە كۇپسىردە وينايمىن – بۇل بارابان جانە حالىق ءانىن ايتامىن. جالپى, ءبىزدىڭ ءانسامبلىمىز بار, بۇل جولى جالعىز كەلگەنىم وكىنىشتى. كەلەسى جولى انسامبلمەن تولىق قۇرامدا كەلەمىز دەپ ويلايمىن», دەيدى ياكۋتيالىق قوناق.
«استانا-ارقاۋ» فەستيۆالى تۇركى دۇنيەسىنىڭ باس قوساتىن ۇلكەن پلاتفورماسىنا اينالدى. ءداستۇرلى ونەردى ۇرپاقتان ۇرپاققا جەتكىزۋدى, ۇلتتىق ونەردى بايىتۋدى كوزدەگەن يگى باستامانىڭ باياندى بولۋىنا تىلەكشىمىز.
استانا تورىنە توركۇل دۇنيەنىڭ تۇركى جينالعان ەكى كۇندە ويانعان رۋحتى, باۋىرلاستىق سەزىمدى بارشا تۇركى بالاسىنا تەڭدەي عىپ ۇلەستىرىپ بەرەتىن عاجايىپ بولسا دەپ قيالعا شوماسىڭ. ساۋلەسىنە سىزات تۇسپەگەن, رۋح وتى وشپەگەن تۇركى دۇنيەسىنىڭ بىرلىگى مىعىم بولعاي.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
