قاراسام كوز جەتپەيتىن قيىرعا ءبىر,
باسىمنان وتكەن ەكەن قۇيىن ءجابىر.
الايدا ورنى بولەك ۇلتىم ءۇشىن,
وسىناۋ قايناپ-تاسقان جيىرما جىل.
قوزىداي وزگە ەنەگە سۇيرەپ-تەلىپ,
بايقادى تەرىدەيىن يلەپ كورىپ.
قۇتىلىپ شىلاۋىنان قۇرىق ءۇزىپ,
قوسىلدىق الامانعا تۇيدەكتەلىپ.
وزدىرماي بايگەلەرگە قوسقان بۇرىن,
تارتاتىن اۋىزدىقتاپ توسقان مىڭىن.
كوسىلدىك جيىرما جىل كومبەمىزگە,
تيگەندە قولىمىزعا بوستاندىعىم.
بىرىنە اينالىپ ءبىز ەرتىندىنىڭ,
كۇي كەشتىك توگىلەردەي ەڭ سۇمدىعى.
اسپانعا لاقتىردىق تاقيانى,
ەلىمنىڭ العان كەزدە ەركىندىگىن.
باسىمنان وتكەن ەكەن قۇيىن ءجابىر.
الايدا ورنى بولەك ۇلتىم ءۇشىن,
وسىناۋ قايناپ-تاسقان جيىرما جىل.
قوزىداي وزگە ەنەگە سۇيرەپ-تەلىپ,
بايقادى تەرىدەيىن يلەپ كورىپ.
قۇتىلىپ شىلاۋىنان قۇرىق ءۇزىپ,
قوسىلدىق الامانعا تۇيدەكتەلىپ.
وزدىرماي بايگەلەرگە قوسقان بۇرىن,
تارتاتىن اۋىزدىقتاپ توسقان مىڭىن.
كوسىلدىك جيىرما جىل كومبەمىزگە,
تيگەندە قولىمىزعا بوستاندىعىم.
بىرىنە اينالىپ ءبىز ەرتىندىنىڭ,
كۇي كەشتىك توگىلەردەي ەڭ سۇمدىعى.
اسپانعا لاقتىردىق تاقيانى,
ەلىمنىڭ العان كەزدە ەركىندىگىن.
* * *
جىرلايمىن سەنى ءسۇيىپ جيىرما جىل, جۇرەكپەن جارقىلدادى ميىمدا جىر. باقىتىم: قۋانعان ءبىر ساتتەرىمدە, باقىتىم: باتقان كەزىم قيىنعا ءبىر. اڭساعان شاقتارىمدا اياۋلى ارمان, كوڭىلدە كۇندەرىم كوپ قاياۋ قالعان. نان تاپپاي قارا شايعا قامىققانىم, ءبارى دە باقىتتى كەز جاياۋ قالعان... وتسە دە وكىنىش كۇن, الەكپەنەن, كەزىم جوق كەسىپ سويلەپ “نالەت” دەگەن. سانامدا سونىڭ ءبارى ساۋلەلەنىپ, كۇنى جوق ادەمى ءبىر ءان ەكپەگەن. ارپالىس اينالامدا تولعان بىلىق, كەيدە ءبىر اكەتەردەي جولدان بۇرىپ. ناپسىمەن ناق مايداندا كۇرەس اشىپ, ول ماعان جىر جازدىردى تولعاندىرىپ. قالپاقتاي تۇسىرەردەي جاسىن ج ۇلىپ, ميناسىز جەردى تاۋىپ باسىپ ءجۇرىپ. ادامدىق عۇمىرىنان اينىمادىم, ازاپ كەپ جۇرگەنىمەن اشىندىرىپ... ىركىلمەي اشتى قاقپا كومەي بۇگىن, ءتىلىمنىڭ تىرەگى بار ەگەي مىعىم. تايمادىم وزىمسىنگەن ورلىگىمنەن, تىرشىلىك كورسەتسە دە وگەيلىگىن. مارتەبەم كەتپەسە دە اسىپ بۇگىن, جابىرقاپ تۇرعانى جوق, جاسىپ ءتۇرىم. تامسانام تاۋەلسىزدىك تاعدىرىما, وتانعا سالقىنداماس عاشىقتىعىم. تارتىلىپ تۇرماسا دا رەلىسىم, وزىنشە ءوسىپ جاتىر جىر-ەگىسىم. تۇرسا دا سۋىق قاراپ نارىق شىركىن, ومىرگە بولعان ەمەس رەنىشىم. ىرىزىق ۇلەسىم بار سۋىم, ءدامىم, تاپجىلماي كوتەرەدى تۋىمدى ارىم. جانىمدى جۋعان كىردەي جايدىم كۇنگە, عاشىقتىق قۇشتارلىقتان سۋىنبادىم. بەرشى دەپ كەلمەس استە بەزىلدەگىم, وزگە ەمەس, بار بولسا ەگەر: وزىمدەمىن. تۇسپەدىم تاعالىنىڭ تابانىنا, ەڭىرەپ ەرتەلى-كەش ەزىلمەدىم. ال ەندى سونىڭ ءبارى نەگە دەسەڭ؟ تەز جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن ەلەڭ ەتەم. ۋدى دا اينالدىرعان بال شارباتقا, نە دەگەن تاۋەلسىزدىك كەرەمەت ەڭ!* * *
ەسەيگەن ءحالىمىز بار جاس بالادان, باتىلدىق بايقالادى باستامادان. الاۋى ازاتتىقتىڭ جارقىرادى, نۇر تاراپ الماتى مەن استانادان. كوردى الەم: دۇنيەنىڭ ءار تۇسىنان, تاۋ-دالا حابارلى بوپ اڭ-قۇسىنان. كوردى الەم; قازاق دەگەن حالىق بارىن, اسىعى تۇسكەندىگىن الشىسىنان... كوردى الەم: استانانى اسقاقتاعان, ويلاسا بويلارىنا اس باتپاعان. ءبىر كەلىپ كەتكەن ادام ءدامىن تاتىپ, ساعىنىپ جانارىنا جاس قاپتاعان. كوردى الەم: بايتەرەگىن, مونۋمەنتىن, ۇل-قىزى قىران مىنەز ءبارى دە ەركىن. كوكىرەگى كۇي سەكىلدى كۇمبىرلەيدى, اشاتىن اجار بەرىپ ءانى كوركىن. كوردى الەم: حان-ءتاڭىرى, كوكشەسىن دە, وردەندەي جارقىراعان كوك توسىندە. ۇزاققا جۇگىرەتىن سايگ ۇلىكتەي, ءومىرى داق تۇسپەگەن وكپەسىنە... كوردى الەم: كاسپيىمدى, ارالىمدى, ارقانىڭ ارناسىمەن ءدان اعىلدى. ايتادى تورەشىلەر توردەن بيلىك, جاراتىن جالعانى جوق قارا قىلدى. اتاساڭ ەرتىس, ىلە, سىر, جايىقتى, داڭقىنا دارياسى بار لايىقتى. تۇيەلەر قىزىل قۇمدا شەرۋ تارتتى, كادىمگى ەلەستەتىپ قۇم-قايىقتى. كوردى الەم: اقوردانى ايباتتانعان, ءتۇسىرىپ اق ساۋلەسىن اي ماقتانعان. دوستىقتىڭ, بەرەكەنىڭ باسى بولىپ, قولىنا “ادامزات” دەپ بايراقتى العان.* * *
وسىناۋ جيىرما جىل ءار باسقانىڭ, ءبىز كوردىك جاقسىلىققا جالعاسقانىن. بايىرعى باباسىنىڭ مەكەنىنە, ات باسىن بۇردى ناقتاپ قانداستارىم. وسەكتەر ارتتا قالىپ, الىپ قاشتى, جەتكىزدى مارتەبەگە عارىپ باستى. مال ءورىپ, وتار-وتار ءورىسىم دە, وتاندىق وندىرىستەر قالىپتاستى. باعباندار جەمىس الدى باقتا ماقتار, شاڭ جۇقپاس شاشاسىنا شاپقان اتتار. كوگىمنەن كوتەرىلدى ءار قۇرلىققا, الىسقا ساپار شەگىپ اق قاناتتار. كورىندى ەلدىگىمنىڭ ەرەندىگى, بايقالدى ءبىلىمىنىڭ تەرەڭدىگى. ەرتەڭگى اتار تاڭنىڭ تىنىشتىعىن, قورعاعان كوز نۇرىنداي ەل ەرلىگى. دوستىق پەن بەيبىتشىلىك قالاعانى, كۇزەتىپ ەل ىرگەسىن قاراعانى. باياندى تاۋەلسىزدىك بەرىكتەلىپ, قىمتالدى قۇس ۇشپاستاي بار الابى. بوگدەنىڭ داقپىرتىنا سىيىنبا قۇر, ات باسىن ارمان قۋىپ قيىرعا بۇر. تاڭباسىن باستىڭ تاعدىر تاڭعاجايىپ, تاريحتى تاڭعالدىرعان جيىرما جىل!داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى, قازاقستان جازۋشىلاروداعىنىڭ مۇشەسى.
الماتى.
