قازاقستان • 03 شىلدە, 2018

Aستانا – بەيبىتشىلىك پەن دوستىق ورداسى

2511 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ ەلورداسى استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى – ەرەكشە تاريحي وقيعا. بۇل قالا قازاقستاننىڭ تاۋەل­سىزدىگى مەن ازاتتىعىنىڭ ءرامىزى, سونىمەن قاتار ساياسي جىگەردىڭ, شەشىمدىلىك پەن كوشباسشىلىقتىڭ ايقىن ۇلگىسى. وتە قىسقا ۋاقىتتا شاعىن قالادان ءوز ءوڭىرى­نىڭ ەڭ ماڭىزدى ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالىپ, بەيبىتشىلىك پەن دانە­كەر­لىك ميسسياسىمەن كوزگە تۇسكەن استانا قالاسى – جاھاندىق تۇرعىدان تۇراق­تى­لىق پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ نەگىزگى مەكەن­جايى­­نىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى بارشا قازاق حالقىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاپ, قازاق­ستان­نىڭ, استانا قالاسىنىڭ ودان ءارى دامىپ, وركەن­دەۋىنە تىلەكتەستىگىمدى بىلدىرەمىن. 

Aستانا – بەيبىتشىلىك پەن دوستىق ورداسى

جالپىۇلتتىق ليدەر گەيدار اليەۆ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەلوردانى الماتىدان استاناعا كوشىرۋگە بايلانىستى شەشىمىن جيىر­ما جىل بۇرىن جوعارى باعالاپ, ونى تاريحي قادام دەپ اتادى. Aستانا قالاسىنىڭ نەگىزى قالانعان سالتاناتتى راسىمگە قاتىسقان ۇلى ليدەر گەيدار اليەۆ قازاقستاننىڭ جاڭا ەلورداسى استانا قالاسىنىڭ ىرگەسى قالانۋىن قازاق حالقىنىڭ, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىنىڭ جانە ۇلتتىق تاۋەلسىزدىكتىڭ ناتيجەسى ەكەندىگىن ايتقان بولاتىن. گ.اليەۆ «بۇل جەڭىس تاريحتا قالادى جانە كەلەشەك بۋىندار تاراپىنان لايىقتى باعاسىن الادى» دەدى.

بۇل شىنىمەن دە ماڭىزدى تاريxي-ساياسي قادام بولدى. استانانىڭ كوشىرىلۋى باسقا قالالاردىڭ جانە وبلىستاردىڭ دا دامۋىنا مۇمكىندىك بەردى. قازىر استانا قارقىندى وزگەرىستەر ورىن العان مەگاپوليسكە اينالىپ, ساياسي ورتا­لىق رولىنە يە. Aلماتى بولسا ماڭى­ز­دى قارجى جانە ساۋدا ورتالىعى مار­تەبەسىن ساقتاپ قالدى. اقتاۋ مەن اتىراۋدا مۇناي ونەركاسىبى, قاراعاندى مەن وسكەمەندە اۋىر ونەركاسىپ پەن مەتاللۋرگيا, شىمكەنت, سەمەي ءتارىزدى قالالاردا اۋىل شارۋاشىلىعى دامۋدا.

قازىرگى تاڭدا استانا جاڭا ماقساتتار بەلگىلەپ الدى. «قازاقستان – 2050 ستراتەگياسىندا» بەلگىلەنگەن ماقساتتار وسىلاردىڭ نەگىزگىلەرى.

بىلتىر استانادا وتكەن «EXPO-2017 – بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىنداعى xالىقارالىق كورمە بالاما ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ دامىتىلۋى ءۇشىن ۇلكەن پلاتفورما بولدى. كورمە جوعارى دەڭگەيدە وتكىزىلىپ, مەملەكەتتىڭ جاڭارتىلا­تىن ەنەرگيا سالاسىنداعى جوسپارلارى كورسەتىلدى.

كوپ مادەنيەتتىلىكتى ءوزىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنىڭ باسىمدى­لىق­تارى اراسىندا جاريا ەتكەن ازەرباي­جان مەن قازاقستان بۇل تۇرعىدان ەكى­جاق­تى كەلىسىم نەگىزىندەگى ءىس-شارا­لارىن ۇيلەستىرىپ, xالىقارالىق ۇيىم­داردا ورتاق كوزقاراسقا يە. قوس ەل بەي­­بىت­شىلىككە ۇندەيتىن گۋمانيتارلىق جانە ەكونوميكالىق فورۋمدارعا قولداۋ كور­سەتىپ, وتكىزىپ كەلەدى. باكۋ مەن استانا جاھاندىق گۋمانيتارلىق, ەكونوميكالىق فورۋمداردى وتكىزۋدى يگى داستۇرگە اينالدىردى.

بۇگىنگى كۇنى ازەربايجان مەن قازاق­­ستان اراسىنداعى دوستىق نەگىزدى كوپ­جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامىپ جاتقاندىعىن زور قۋانىشپەن اتاپ وتكىم كەلەدى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ جوعارى ساياسي جىگەرلەرى مەن سەنىمدەرى نەگىزىندە قوس ەل اراسىندا ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى جاقىن ىنتىماقتاس­تىق ورنادى. بايلانىستارىمىزدىڭ كەڭ ءنورماتيۆتى قۇقىقتىق بازاسى بار. ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ ىستەرى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ودان ءارى كەڭەيۋى ءۇشىن ماڭىزدى مەxا­نيزم ءرولىن اتقارۋدا. ەكى ەلدىڭ ىسكەر­لەرى اراسىندا بايلانىستاردىڭ ودان ءارى ارتتىرىلۋىنا ۇمتىلۋدامىز. پارلامەنت­ارالىق بايلانىستار مەن پارلامەنت ديپلوماتياسى دوستىعىمىزدىڭ – دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن ماڭىزدى باعىت. 

تاريحي جىبەك جولى بويىندا ماڭىزدى ورىنعا يە ازەربايجان مەن قازاقستان بىرلەستىرۋشى كۇشى بار كاسپي تەڭىزى ارقىلى باتىس پەن شىعىس اراسىندا بايلانىس ءدالىزىن ورناتاتىن جانە وسى تۇرعىدان باكۋ مەن استانانى ءبىر-بىرىمەن ءجيى بايلانىستىراتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرادى. باكۋ مەن استانا اراسىندا جۇزەگە اسىرىلعان تىكەلەي رەيستەر حالىقتارىمىز اراسىندا بايلانىستاردىڭ نىعايۋىنا قىزمەت ەتىپ, قازاق تۋريستەرىنىڭ باكۋ, ازەربايجاندىق تۋريستەردىڭ استانانىڭ اسەمدىگىن كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. 

قازاقستان مەن ازەربايجان – حالىق­ارالىق كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردىڭ تالقىلانۋىندا, جاھاندىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىندە بەلسەندى رولگە يە مەملەكەتتەر. باكۋ مەن استانانىڭ بەلسەندى ديپلوماتيالىق باستامالارىنىڭ ناتيجەسىندە 2012-2013 جىلدارعا ازەربايجان, ال 2018-2019 جىلدارعا قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلاندى. ەلدەرىمىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە سايلانۋى حالىقارالىق قاۋىمداستىق تاراپىنان ازەربايجان مەن قازاقستانعا دەگەن جوعارى سەنىمىنىڭ كورسەتكىشى.

Oرتاق قۇندىلىعىمىز – تۇركى مۇرا­سىنىڭ دامىتىلۋى ءۇشىن ەلدەرى­مىز تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماق­تاس­تىق كەڭەسى مەن باسقا پلاتفورمالاردا دا ىنتىماقتاستىق قۇرۋدا.

جاستىق كۇش-قايراتى مەن دانالىق ۇيلەسىمدىلىگى بار 20 جاستاعى استانا الەمدىك ارەنادا ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن نىعايتۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. بارشا قازاقستاندى جانە قازاق حالقىن مەرەيتويمەن قۇتتىقتاپ, استانا قالاسى­نىڭ ارقاشان گۇلدەنىپ, كوركەيە بەرۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىرەمىن!

ەلمار ماممەدياروۆ, 
ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ 
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى

سوڭعى جاڭالىقتار

باكۋدە ءان سالعان امىرە

تاريح • بۇگىن, 08:00