ايماقتار • 20 ماۋسىم, 2018

ورالداعى جاڭا اۋدانداعى قۇرىلىس قارقىنى قالاي؟

466 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ورال قالاسىنىڭ ىرگەسىنەن «اقجايىق» اتتى جاڭا شاعىن اۋدان سالىناتىنى جونىندە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ جىل باسىندا تۇرعىندار الدىندا ەسەپ­تىك كەزدەسۋدە العاش جاريالاعان بولاتىن. ودان بەرى بىر­نەشە اي ىشىندە نە وزگەردى؟ قۇرىلىس قارقىنى قالاي؟ ءوڭىر باسشىسىمەن بىرگە جاڭا قۇرىلىس الاڭىن ارالاعان جۋر­ناليس­تەر بولاشاقتا بوي كوتەرەتىن نىساندار تۋرالى ءبىلىپ قايتتى.

ورالداعى جاڭا اۋدانداعى قۇرىلىس قارقىنى قالاي؟

بىردەن ايتا كەتەيىك, نەگىزگى قۇرىلىس جۇمىستارى كەلەر جى­لى باستالادى. اۋماعى 425 گەكتاردى قۇرايتىن «اق­جا­يىق» جاڭا شاعىن اۋدانىن ءوز الدىنا جەكە قالاشىق دە­سە بولعانداي. سەبەبى «گرا­­دو» جوبالاۋ فيرماسى جا­ساعان جوبا بويىنشا بۇل جەر­­­دە كوپ قاباتتى 150 تۇر­عىن ءۇي, سەگىز مەكتەپ, توعىز با­­لاباقشا, ەمحانالار, 78 ويىن الاڭى سالىنباق. جاڭا قالاشىق ورالدىڭ نەگىزگى ورتالىعىنان وقشاۋلاۋ, شا­عان وزەنىنىڭ سىرتىندا ور­نالاسقان. جوسپار بويىنشا وزەنگە كوپىر سالىنىپ, تۇر­عىنداردىڭ جول-كولىك قا­رىم-قاتىناسىن دا وڭتايلى شەشۋ قاراستىرىلعان. بۇل ماق­ساتقا بيۋدجەتتىك جانە شە­تەلدىك قارجىلار دا تارتىلادى. مىسالى, «قاراشىعاناق پەتروليۋم وپەرەيتينگ ب.ۆ.» كومپانياسىنىڭ ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك جوبالارىنا جىل سايىنعى بولەتىن قارجىسى 20 ملن اقش دوللارىنان 30 ملن اقش دوللارىنا دەيىن ۇلعايتىلدى.

– 2030 جىلى وبلىس ور­تالى­عىندا تۇرعىندار سانى 400 مىڭ ادامعا جەتەدى دەپ وتىرمىز. ولاردى قايدا ورنالاستىرامىز دەگەن سۇراق تۋىندايدى. «اقجايىق» شا­عىن اۋدانى وسى ماسەلەنى شە­شۋ ماقساتىندا سالىنادى. ينفراقۇرىلىمى جاڭا, جول­دارى كەڭ, «اقىلدى قالا» تالاپ­تارى ەسكەرىلگەن جاڭا شاعىن اۋداندا 50 مىڭداي تۇرعىن تۇراتىن بولادى, –دەيدى ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ.

بۇگىندە قۇرىلىس ورنىن­دا ينفراقۇرىلىم جەلىلەرى تارتىلىپ جاتىر ەكەن. ينجەنەر­لىك جەلىلەردىڭ جالپى ۇزىن­دىعى – 124,8 شاقىرىم بولسا, ونىڭ جالپى قۇنى – 3,92 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

«اقجايىق» شاعىن اۋدا­نىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى نى­سان­­­دارىن جۇرگىزۋگە بايلا­نىس­تى وتكىزىلگەن تەندەردى «پمك-117» جشس ۇتىپ الىپ­­­تى. قازىر ءۇش ەكسكاۆا­تور مەن ءۇش بۋلدوزەر تىڭ دالا­نىڭ ءتوسىن ءتىلىپ, بولاشاق قالانىڭ «قان تامىرلارىن» تارتىپ جاتىر. «بۇل جۇ­مىستى بيىلعى قازان ايىن­دا اياقتايمىز», دەيدى مەكە­مە باس­شىسى و.پوپوۆا. جا­ڭا­ قالاشىقتى سۋمەن قامتا­ماسىز ەتۋ جۇمىستارىنا 370,025 ملن تەڭگە بولىنگەن. 11,4 كم تۇربا توسەلمەك. قا­زىر­دىڭ وزىندە 30 ملن تەڭگە يگە­رىل­گەن.

بۇگىندە كەز كەلگەن نىسان­نىڭ جۇيكە جۇيەسى – ەلەكتر قۋا­تى. «اقجايىق» شاعىن اۋدا­نىن ەلەكترمەن قامتۋ ءۇشىن 2 330,045 ملن تەڭ­گە قا­راس­تىرىلعان. جاڭا اۋدان­داعى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ ۇزىن­­دىعى 91,9 شاقىرىمعا سوزىل­ماق. مەردىگەر – «ەلمو»­­ اكتسيونەرلىك قوعا­مى.­ سون­داي-اق جاڭا اۋداندى گاز­بەن قامتۋ ىسىنە – 329,225 ملن تەڭگە, كارىز جۇيەلەرىن سالۋعا – 887,225 تەڭگە ءبولىنىپ قويىلعان. مەردىگەرلەر دە انىق­تالعان.

– جاڭا قۇرىلىس الاڭىندا تەحنيكالىق باقىلاۋدى «ورال­­سترويگراد» جشس ماماندارى جۇرگىزىپ جاتىر. جوبا بويىنشا مۇندا 25,7 شاقىرىم سۋ قۇبىرلارى, 170 تەمىربەتون قۇدىق, 105 ءورت گيدرانتى, 6 سۋساقتاعىش سالىنادى, – دەيدى «ورالسترويگراد» مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى ە.باباەۆ.

– جاڭا شاعىن اۋداندا 70 مىڭعا دەيىن حالىق ورنالاساتىن بولادى. بۇگىندە ءبىزدىڭ مەردىگەرلەر قۇرىلىس الاڭىندا سۋ, ەلەكتر, گاز, كارىز جۇيەلەرىن سالىپ جاتقانىن كوردىڭىزدەر. بيىل قۇرىلىس جۇمىستارىنا بولىنگەن 1,7 ملرد تەڭگە قازان ايىنا دەيىن تولىق يگەرىلەتىن بولادى. قۇرىلىسقا, مىسالى ەلەكتر جەلىسىنە ءبىز ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى جەراستى سىمدارىن قولداندىق. جاڭا قالاشىقتا جارىق ديودتى ەلەكتر شامدارى ورناتىلادى, تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ءبىز مۇندا اي جارىعىمەن جۇمىس ىستەيتىن جۇيە ورناتپاقپىز. ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيا جەلىلەرى سالىنىپ بىتىسىمەن تۇرعىن ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسى قولعا الىنادى, – دەيدى ورال قالا­سىنىڭ اكىمى مۇرات مۇقاەۆ.

– ينفراقۇرىلىم جەلى­لەرى قۇرىلىسىن جاۋىن-شاشىن ماۋسىمى باستالعانعا دەيىن اياقتاۋ قاجەت. جاڭبىر مەن ەرىگەن قار سۋى اعاتىن ارىقتاردىڭ سالىنۋىن باستى نازاردا ۇستاعان ءجون. ەلەكتر جەلىلەرىن تارتۋ كەزىندە تسيفر­لاندىرۋ اياسىنداعى جۇ­مىستاردى دا بىردەن قولعا الۋ كەرەك, – دەپ تاپسىردى ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ.

قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار