– ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان كۇندەردەن باستاپ, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ تۋرالى اڭگىمە ءباسپاسوز بەتتەرىندە دۇركىن-دۇركىن كوتەرىلىپ, ءتىل جاناشىرلارىنىڭ وسى توڭىرەكتە تۇجىرىمدى ويلارىمەن بولىسكەنىنە جۇرتشىلىق كۋا. ەلدىڭ كوپتەن كۇتكەن ءالىپبي رەفورماسى ورىندالاتىن كۇنگە دە جەتتىك. «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2017 جىلعى 26 قازانداعى № 569 جارلىعىن بارشامىز قۋانا قابىلدادىق. وسى جارلىقتىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى كەڭىرەك تارقاتساڭىز؟
– ءتول ءالىپبي ماسەلەسىن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ءوزى باستاماشى بولىپ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا بىرنەشە مارتە كوتەرگەنىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. اراداعى مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسۋ, ءوسۋ, وركەندەۋ, ورلەۋ كەزەڭدەرىندەگى ەلەۋلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەلەرىنەن كەيىن بۇل تاريحي ءىس ءوزىنىڭ ناقتى سۇرلەۋىن تاپتى. «تاڭ اتپايمىن دەگەنمەن, كۇن شىقپاي قويمايدى» دەمەكشى, حالىقتىڭ كوكەيىندە كوپتەن جۇرگەن ءۇمىتتىڭ شامىن مەملەكەت باسشىسى ءوز قولىمەن جاعىپ بەردى. ەستەرىڭىزدە بولسا ەل پرەزيدەنتى 2006 جىلى قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىنىڭ (قحا-نىڭ سول كەزدەگى اتاۋى) ءحىى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە: «قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا كوشىرۋ جونىندەگى ماسەلەگە قايتا ورالۋ كەرەك. ءبىر كەزدەرى ءبىز ونى كەيىنگە قالدىرعان ەدىك. ايتسە دە لاتىن قارپى كوممۋنيكاتسيالىق كەڭىستىكتە باسىمدىققا يە جانە كوپتەگەن ەلدەر, سونىڭ ىشىندە پوستكەڭەستىك ەلدەردىڭ لاتىن قارپىنە كوشۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. ماماندار جارتى جىلدىڭ ىشىندە ماسەلەنى زەرتتەپ, ناقتى ۇسىنىستارمەن شىعۋى ءتيىس. البەتتە, ءبىز بۇل جەردە اسىعىستىققا بوي الدىرماي, ونىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرىن زەردەلەپ الۋىمىز كەرەك» – دەگەن تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. 2012 جىلى ەل دامۋىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى باعدارلاماسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا قازاق جازۋىن لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى جاڭا الىپبيگە كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشىرىپ, 2025 جىلعا دەيىن تولىقتاي اۋىستىرۋ تۋرالى ايتىلسا, 2017 جىلعى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – تاياۋ جىلدارداعى مىندەتتەردىڭ الدىڭعى قاتارىنان ورىن الاتىنىن ايرىقشا اتاپ كورسەتتى.
ءالىپبي قاي زاماندا دا تۇتاستاي حالىقتىڭ رۋحاني بەت-بەينەسى, الداعى دامۋىنىڭ ساۋاتتىلىق ايناسى, وركەنيەت كوشىنە ىلەسۋدىڭ كەرۋەنباسى بولىپ كەلگەن. سوندىقتان وتكەن عاسىردىڭ باسىندا الاش قايراتكەرلەرى, ونىڭ ىشىندە ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى ء«الىپبي دەگەن – ءتىلدىڭ نەگىزگى دىبىستارىنا ارنالعان تاڭبالاردىڭ جۇماعى. نەعۇرلىم ءتىل دىبىستارىنا مول جەتسە, ارناعان دىبىسقا ءدال كەلسە, وقۋعا, جازۋعا جەڭىل بولسا, ۇيرەتۋگە وڭاي بولسا, زامانىنداعى ونەر قۇرالدارىنا ورناتۋعا قولايلى بولسا, سوعۇرلىم ءالىپبي جاقسى بولماق» دەپ ايتىپ كەتكەن. ياعني ءبىرتۋار تۇلعانىڭ سول كەزدىڭ وزىندە «زامانىنداعى ونەر قۇرالدارىن ورناتۋعا قولايلى بولۋى كەرەك دەگەن» ءسوزى بۇگىنگى ءححى عاسىردا دا ءوزىنىڭ وزەكتى كۇيىندە تۇر. جاھاندانۋ زامانىندا لاتىن گرافيكاسى جالپاق الەمنىڭ جازۋ-سىزۋىنا نەگىز بولعان الىپبيگە اينالدى جانە اقپاراتتىق جاڭا تەحنولوگياعا ساي, ەڭ يكەمدى, اقپاراتتىق الىس-بەرىسكە ىقشام ءارى قولايلى ەكەنىن تانىتىپ وتىر. سول سەبەپتى لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى ءتول ءالىپبيدىڭ زاماناۋي اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا, دالىرەك ايتساق, كومپيۋتەرگە يكەمدى بولۋىنا, ونى جۇرتشىلىقتىڭ تەز يگەرىپ كەتۋىنە جاعداي جاساۋ ەڭ باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. بۇگىندە جاڭا ۇلتتىق ءالىپبيىمىزدىڭ حالقىمىزعا مەيلىنشە ءتيىمدى قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ءالىپبي رەفورماسىن جازۋ رەفورماسىنا اينالدىرىپ, تىلىمىزدەگى اقتاڭداقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ءبىزدىڭ الدىمىزداعى ەلەۋلى مىندەت ەكەندىگىن دە ايتا كەتكىم كەلەدى.
«قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2017 جىلعى 26 قازانداعى №569 جارلىعىنا سايكەس قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلىپ, وكىلەتتى ورگان رەتىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بەلگىلەندى. مۇنداي اسا ماڭىزدى اۋقىمدى شارانى اتقارۋ ابىرويىنىڭ بىزگە بۇيىرعانى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگىن سالماقتاندىرا تۇسەدى.
– جوعارىدا توقتالىپ وتكەنىڭىزدەي, مينيسترلىكتىڭ الدىندا بىرقاتار ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ تۇرعانىن بايقادىق. وسى مىندەتتەردى شەشۋ جولدارى قالاي ۇيىمداستىرىلۋدا؟
– لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى جاڭا قازاق الىپبيىنە كوشۋ مىندەتىن جۇيەلى ءارى ساپالى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن ءارى ۇيىتقى بولۋىمەن مينيسترلىككە قاراستى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعى شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامى بولىپ قايتا قۇرىلدى. وسىعان وراي ورتالىقتىڭ قىزمەت اياسى كەڭەيىپ, جاڭا مىندەتتەر جۇكتەلدى, سونداي-اق عىلىمي الەۋەتى ارتۋ ۇستىندە. قازىردىڭ وزىندە ورتالىقتا ءبىر ۇعا اكادەميگى, 2 عىلىم دوكتورى, 6 عىلىم كانديداتى قىزمەت اتقارادى. لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ءالىپبيىنىڭ ورفوگرافيالىق ەرەجەلەرىن دايىنداۋ, ولاردى اپروباتسيادان وتكىزۋ, ءالىپبي بويىنشا ۇيرەتۋ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن جەكە تۇلعالارعا مەملەكەتتىك ءتىلدى جەدەلدەتىپ وقىتۋدى عىلىمي-ادىستەمەلىك جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ, فيلولوگيا سالاسىندا ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعىنىڭ باستى ماقساتى بولىپ تابىلادى.
– ەلباسى جارلىعى شىققالى بەرى جارتى جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. قانداي جۇمىستار قولعا الىندى جانە الداعى ۋاقىتتا قالاي جۇرگىزىلمەك؟
– ۇكىمەت باسشىسى باسقاراتىن ۇلتتىق كوميسسيا جانىنان ورفوگرافيالىق, تەرمينولوگيالىق, ادىستەمەلىك, تەحنيكالىق جانە اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ جونىندەگى جۇمىس توپتارى قۇرىلىپ, ولاردىڭ الدىنداعى ماقسات-مىندەتتەرى ايقىندالىپ بەرىلگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. جۇمىس توپتارىنىڭ قۇرامىنا عالىمدار, جەتەكشى سالا ماماندارى, ءتىل جاناشىرلارى تارتىلىپ, بۇگىنگى تاڭدا ءار توپ ءوز جوسپارلارى بويىنشا ناقتى جۇمىستارىنا كىرىسىپ تە كەتتى. وسى جۇمىس توپتارىنىڭ ورتاق ماسەلەلەرىن انىقتاپ, ءوزارا بايلانىستارىن ۇيلەستىرىپ, ولاردىڭ الدىنا جاڭا مىندەتتەردى مەجەلەپ وتىرۋدىڭ مينيسترلىككە تاپسىرىلۋى ءبىزدىڭ الدىمىزداعى جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرا تۇسەدى. سونداي-اق بۇگىنگى تاڭدا جاڭا الىپبيگە سايكەس ەملە ەرەجەلەرىن دايارلاۋ, وقىتۋ مەن ۇيرەتۋ ادىستەمەسىن قۇراستىرۋ, قازاق ءتىلىنىڭ تەرمينولوگيالىق قورىن جۇيەلەۋ جانە لاتىن گرافيكاسىن IT تەحنولوگيالار مەن اقپاراتتىق كەڭىستىككە بەيىمدەۋ بويىنشا ساراپشىلاردى تارتۋ ماسەلەسى دە پىسىقتالۋدا. مينيسترلىك تاراپىنان «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا 2025 جىلعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى» بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىستار اۋقىمى ەڭسەرىلە باستادى. اتاپ ايتساق, ۇلتتىق كوميسسيا جانىنداعى ورفوگرافيالىق, ادىستەمەلىك, تەرمينولوگيالىق جانە تەحنيكالىق-اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ جونىندەگى جۇمىس توپتارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ جۇمىستارى باستالىپ تا كەتتى. بۇگىنگە دەيىن جۇمىس توپتارىنىڭ الدىنا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالار, سەمينارلار, وتىرىستار وتكىزىلۋدە. كوپشىلىكتى جاڭا الىپبيگە كوشۋ, ۇلتتىق تەرمينقورىمىزدىڭ بىرىزدەندىرىلۋ بارىسىمەن تانىستىرۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ ماقساتىندا سالانىڭ جەتەكشى ماماندارىن, جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرىن تارتا وتىرىپ, ءتۇسىندىرۋ-ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلۋدا.
سونىڭ ءبىر مىسالى رەتىندە وسى ايدىڭ, ياعني 11 ماۋسىمعا بەلگىلەنىپ وتىرعان «قازاق جازۋىنىڭ تاريحى جانە لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ عىلىمي-تاجىريبەلىك نەگىزدەرى» اتتى رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيانى اتاپ وتۋگە بولادى. لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ءالىپبيى ەملە ەرەجەلەرىنىڭ تۇجىرىمداماسىن قابىلداۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان ءىس-شارادا 4 جۇمىس توبى مۇشەلەرىنىڭ جانە جەتەكشى سالا ماماندارىنىڭ باسىن قوسىپ, جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ جالپى جوسپارعا ساي كەلۋىن سارالاۋ, باعىتتارىن ايقىنداۋ, قوردالانعان ماسەلەلەردى پىسىقتاۋ جوسپارلانعان.
– وسى كونفەرەنتسيادا كوپشىلىك كوپتەن كۇتىپ جۇرگەن جاڭا ءالىپبيدىڭ ەملە ەرەجەسىن ازىرلەۋدىڭ تۇجىرىمداما جوباسى تالقىلانادى دەپ ەستىدىك.
– دۇرىس ايتاسىز, قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە قاراستى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى ءتول الىپبيىمىزگە نەگىزدەلگەن ورفوگرافيالىق ەرەجەلەردى قالىپتاستىرۋ جۇمىستارىنا كىرىستى. جوسپارلانىپ وتىرعان كونفەرەنتسيادا بەلگىلى ءتىلشى-عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نۇرگەلدى ءۋالي جاڭا ءالىپبي ەملە ەرەجەلەرىنىڭ تۇجىرىمداماسىن جۇرتشىلىققا تانىستىرماق. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ءالىپبي اۋىستىرۋ – جاي عانا قارىپ اۋىستىرۋ ەمەس. كوزىقاراقتى وقىرمانعا ءمالىم, قازىرگى كيريلليتساداعى ءالىپبي ارىپتەرىنىڭ ۇشتەن ءبىرى ورىس تىلىنەن ەنگەن سوزدەردى بۇلجىتپاستان, ورىس ورفوگرافياسىنىڭ اۋانىمەن تاڭبالانىپ, جازبا ءتىلىمىز ۇلتتىق سيپاتىنان ايىرىلعان جارتىكەش جازۋ كۇيىندە ءومىر ءسۇردى. كەزىندە ءى.كەڭەسباەۆ, س.امانجولوۆ, ن.ساۋرانباەۆ, م.بالاقاەۆ جانە بۇگىندە توقساننىڭ بيىگىنە شىققان ر.سىزدىق سىندى اسا كورنەكتى ءتىلتانۋشى عالىمدارىمىز احمەت بايتۇرسىن ۇلى عىلىمي نەگىزىن قالاپ كەتكەن قازاق جازۋىنىڭ ۇلتتىق سيپاتىن ساقتاۋعا, ءالىپبي ءتۇزۋ مەن ەملە ەرەجەلەرىنىڭ نورمالانۋى مەن قالىپتاسۋى اياسىندا وڭ شەشىمدەر تاۋىپ, جازبا ءتىلدىڭ گرافيكا-ورفوگرافيالىق جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋعا, ەملە ەرەجەلەرىن جاساۋعا مەيلىنشە كۇش سالعانى بەلگىلى. البەتتە, جاڭا ەملە ەرەجەسىن ازىرلەۋدە دە ەرەكشە مۇقياتتىلىق قاجەت ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ەندىگى جەردە وتكەننىڭ تاعىلىمى مەن تاجىريبەسىن تەرەڭ قابىلداي وتىرىپ, ءا.جۇنىسبەك, ن.ءۋالي, ق.كۇدەرينوۆا, ن.ءامىرجانوۆا سياقتى دارىندى عالىمدارىمىز باستاعان ءتىل زەرتتەۋشىلەرى قازاق ورفوگرافياسىن جاڭا بەلەسكە كوتەرەدى دەپ سەنەمىز.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2018 جىلعى 10 قاڭتارداعى ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا تۇراقتى جانە جالپىعا بىردەي تانىلعان تەرميندەر مەن ۇعىمداردىڭ قازاق تىلىنە اۋدارىلۋ بارىسى, ونداعى ولقىلىقتار مەن كەمشىن تۇستار تۋرالى ورىندى سىن ايتىلدى. وسى ماسەلەنى وڭتايلى شەشۋ ءۇشىن سىزدەردىڭ تاراپىڭىزدان قانداي ءىس-شارالار اتقارىلۋدا؟
– قازاق تەرمينولوگياسىنىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرى كوكىرەك كوزى اشىق كوپشىلىكتىڭ كوكەيكەستى ساۋالدارىنىڭ ءبىرى. بۇل ماسەلەنىڭ ءباسپاسوز بەتتەرىندە كوپ جازىلىپ, جوعارى مىنبەلەردەن سىنالۋى حالقىمىزدىڭ ءتىل مادەنيەتىن كوتەرۋگە يگى ىقپالىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز. وسى ماسەلەنى شەشۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان بىرقاتار ناقتى قادامدار جاسالۋدا. اتاپ ايتساق, بيىلعى جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جانىنداعى رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسى بەكىتكەن تەرميندەردى قايتا قاراۋ, ولاردى ناسيحاتتاۋ, كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جۇمىسىن قارجىلاندىرۋ سياقتى جۇمىستار تياناقتالدى. ەڭ باستىسى, بۇگىنگە دەيىن بەكىتىلگەن تەرميندەرگە مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. قازىرگە دەيىن 21 مىڭ تەرمين بەكىتىلسە, ونىڭ 40,8 % (8571 تەرمين) – ءتول تەرميندەر, ال 59,2 % (12429 تەرمين) كىرمە جانە ارالاس تەرميندەردى قۇراپ وتىر. وسى تەرميندەرگە جاسالۋ جانە اۋدارۋ تۇرعىسىنان تولىق لينگۆيستيكالىق ساراپتاما جاسالۋدا.
سونداي-اق ءتىلىمىزدىڭ تازالىعىن ساقتاپ قانا قويماي, ونى عىلىم تىلىنە اينالدىرۋ ءۇشىن تەرميندەردىڭ پرينتسيپتەرى مەن قولدانبالى تەرمينتانۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىن ايقىنداۋ ماسەلەسى قولعا الىندى. بۇل رەتتە ەلباسى العا قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋدا شەت تىلىنەن ەنگەن بىرقاتار تەرميندەردىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقالارى, اتاپ ايتقاندا, پروتسەنت (پايىز), گيمن ء(انۇران), شينا (قۇرسىم), ينۆەنتار (مۇقاممال), دەماركاتسيا (شەگەندەۋ), بالانس (تەڭگەرىم), ينتەگراتسيا (ىقپالداسۋ), دەفەكت (اقاۋ) جانە باسقا دا بىرقاتار تەرميندەر حالىقارالىق نۇسقالارمەن قايتا سايكەستەندىرىلدى. تەرميندەردى بەكىتۋ بارىسىندا ولاردىڭ دەفينيتسياسى, اعىلشىن, نەمىس, يسپان, فرانتسۋز جانە تۇركى تىلدەرىندەگى قولدانىسى ەسكەرىلەدى. سوندىقتان بارشا ارىپتەستەرىمىزگە ەندىگى جەردە كوميسسيا شەشىمىنە سايكەس پايىزدى پروتسەنت, ءانۇراندى گيمن دەپ قولدانۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالامىز.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا تەرمينولوگيا ماسەلەسىنە قاتىستى كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا بيىلعى جىلعى 18 مامىردا «تەرمينجاسام قاعيداتتارى جانە ۇلتتىق تەرمينولوگيا ماسەلەلەرى» تاقىرىبىندا تەرمينولوگ عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى. شارا بارىسىندا تەرمينجاسامنىڭ عىلىمي قاعيداتتارى, ۇلتتىق تەرمينولوگيالىق قور, سالالىق تەرمينولوگيانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرىلۋىنە بايلانىستى تۋىندايتىن تەرمينولوگيالىق مىندەتتەر, تۇراقتى جانە جالپىعا بىردەي تانىلعان تەرميندەر مەن ۇعىمداردى قازاق تىلىنە اۋدارۋدى شەكتەۋ, بۇرىن قازاق تىلىنە اۋدارىلعان جالپىعا بىردەي تانىلعان تەرميندەر مەن ۇعىمداردى قايتا قاراپ, ءساتسىز بالامالارىن تۇپنۇسقامەن سايكەستەندىرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلىپ, كونفەرەنتسيا جۇمىسىندا تالقىلانعان ماسەلەلەر بويىنشا ۇسىنىستار قارارعا ەنگىزىلدى. تۇتاستاي العاندا, مينيسترلىك تاراپىنان قولعا الىنعان جۇيەلى جۇمىستار مەن عىلىمي نەگىزدەمەلەر ۇلتتىق تەرمينولوگيا سالاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە ەلەۋلى ىقپال ەتۋدە.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
