پارلامەنت • 01 ماۋسىم، 2018

قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مارتەبەسى ايقىندالدى

264 رەتكورسەتىلدى

كەشە سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پا­لاتانىڭ جالپى وتىرىسى ءوتتى. جيىندا دەپۋتات­تار قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنە، تمد ەكونومي­كالىق سوتىنا، زياتكەرلىك مەن­شىك سالاسى جانە كوممەر­تسيالىق ەمەس ۇيىم­دار­دىڭ قىزمەتىنە قاتىستى زاڭ جوبالارىن قابىلدادى. 

سەناتورلار جان-جاقتى تالقىلاعان «قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭى قاۋىپسىزدىك كە­ڭە­سىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن، قۇزىرەتىن جانە قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋدى ايقىندايدى. زاڭ جوباسى تۋرالى نەگىزگى باياندامانى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ جاسادى.
قۇجاتتا قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى ساق­تاۋ، كونس­تيتۋ­تسيا­لىق قۇرى­لىستى، مەملەكەتتىك تاۋەلسىز­دىكتى، اۋماقتىق تۇتاستىقتى جا­نە حالىق­ارالىق ارەنادا قا­زاق­ستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قور­عاۋ ماقساتىندا قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قۇرا­تىن جانە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىز­دىگى مەن قورعانىس قابىلەتىن قام­تاماسىز ەتۋ سالاسىندا بىرىڭعاي مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزۋدى ۇيلەستىرەتىن كونستيتۋتسيالىق ورگان ەكەندىگى ايتىلعان.

«زاڭ جوباسى «قازاقستان رەس­­پۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى تۋرالى» كونستي­تۋ­تسيالىق زاڭى­نىڭ 33-بابىنا ساي­­كەس ازىرلەندى. زاڭ جوباسى قا­زاقستان رەسپۋب­ليكاسى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇ­قىق­تىق مار­تەبەسىن، قۇزىرەتىن جانە قىز­مە­تى­نىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن ايقىن­­دايدى. وسىلايشا، قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىن ۇيلەس­تىرۋشى كونس­تيتۋتسيالىق ورگان رەتىندە تانۋ ۇسىنىلادى»، دەدى م.بەكەتاەۆ.

قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇ­را­مىن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىمەن كەلىسە وتى­رىپ قا­لىپ­تاستىرۋى ۇسىنىلىپ وتىر. زاڭعا سايكەس، كەڭەستىڭ نەگىزگى مىن­دەت­تەرى­نە ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋ، قورعا­نىس قابىلەتىن نىعاي­تۋ، زاڭ­دى­­لىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قام­تا­ماسىز ەتۋ سا­لا­سىنداعى مەم­لە­كەتتىك ساياساتتىڭ نە­گىز­گى با­عىت­تارىن جوسپارلاۋ، قاراۋ جانە ولار­دىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ كىرەدى. 

زاڭ جوباسى ءۇش تاراۋدان تۇرادى. ءبىرىنشى تاراۋدا قا­ۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى، قىزمەت نەگىزدەرى، مىندەتتەرى جانە فۋنكتسيالارى ايقىندالعان. ەكىنشى تاراۋدا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرىنىڭ وكىلەتتىگى، قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىز­مەتى بەلگىلەنگەن. ءۇشىنشى تاراۋ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى مەن قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنىڭ قىز­مە­تىن قارجىلاندىرۋ ماسەلە­لەرىن، زاڭنىڭ كۇشىنە ەنۋ ءتارتى­بىن رەتتەيدى.

«قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تور­اعا­سىنا كەلەسى وكىلەتتىكتەردى بەكى­تۋ ۇسىنىلادى: قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ قىزمەتىن باسقا­رۋدى جۇزەگە اسىرۋ; ونىڭ وتىرىس­تارى مەن جەدەل كەڭەس­تەرىن شاقىرۋ; قاۋىپسىزدىك كە­ڭەسى تۋرالى ەرەجەنى بەكىتۋ; زاڭنامادا كوزدەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتىن اقپاراتتىق-تالدامالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋدى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىنا باعى­نا­تىن جانە ەسەپ بەرەتىن قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ اپپاراتى جۇزە­گە اسىرادى»، دەپ ءتۇسىندىردى م.بە­كەتاەۆ. 

سەنات وتىرىسىندا «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەي­بىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كە­ڭەسىنىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بو­يىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­­رۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ەكى وقى­لىمدا قارالىپ، قابىل­دان­دى.

بۇل زاڭمەن ەلىمىزدىڭ بيۋد­جەت كودەكسىنە، «قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» جانە «قۇقىقتىق اكتى­لەر تۋرالى» زاڭدارىنا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۇسىنىلدى.

اتاپ ايتقاندا، بيۋدجەت كودەك­سىنە قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اپپاراتىنا ستراتەگيالىق جوس­پارلار ازىرلەۋ تۋرالى تالاپ قويىلمايتىنى جونىندە تولىقتىرۋ ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.

«قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» زاڭعا قاۋىپسىزدىك كە­ڭە­سى توراعاسىنىڭ اكتىلەرى نورما­تيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ساتىسىنان تىس تۇراتىنىن كوزدەيتىن تولىقتىرۋ ەنگىزىلەدى. 

سونىمەن قاتار پالاتا «1992 جىلعى 6 شىلدەدەگى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەكو­نوميكالىق سوتىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالادى. اتالعان قۇجات جونىندە ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ بايانداما جاسادى. 

حاتتاما تمد ەكونوميكالىق سوتىنىڭ قىزمەتىن «ad hoc» كاعيداتى بويىنشا جاڭا جۇمىس icتey سيپاتىنا كوشىرۋ ارقىلى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن بولاتىن. بۇل جۇمىس icتey سيپاتى تۇراقتى نەگىزدەگى سوت توراعاسىن قوسپاعاندا، سۋديالاردىڭ ناقتى داۋدى قاراۋ كەزىندەگى قىزمەتىن عانا كوزدەيدى.

مۇنداي جۇمىس سيپاتى ەكو­نوميكالىق سوتتى كۇتىپ-ۇستاۋعا جۇمسالاتىن شىعىستاردى قىس­قارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، بۇل تمد ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي بيۋدجەتىنەن قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋعا اكەلەدى. 

«حاتتاما كەلىسىمگە جانە ۇيىم تۋرالى ەرەجەگە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋدى قاراستىرادى. قۇجات تمد سوتىنىڭ جۇكتەمەسى از بول­عانىنا بايلانىستى ونى رەفور­مالاۋعا باعىتتالعان. ونىڭ جا­ڭاشىلدىعى – تمد سوتىن «ad hoc» قاعيداتى بويىنشا جاڭا جۇمىس فورماتىنا اۋىس­تىرۋ. حاتتاما بويىنشا قاتى­سۋشى مەملەكەتتەر سۋديالاردى وزدەرى انىقتايدى جانە ولاردىڭ دەرەكتەرىن بىرىڭعاي تىزىمىنە قوسۋ ءۇشىن تمد سوتىنا جولداي­دى. ناقتى ىستەردى قاراۋعا ارنايى ءۇش سۋديادان تۇراتىن پالا­تا قۇرىلادى»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى. 

بۇدان بولەك، پالاتا وتى­­رى­­سىندا «قازاقستان رەس­پۋب­­ليكا­سىنىڭ كەيبىر زاڭ­نامالىق اكتىلەرىنە زياتكەرلىك مەنشىك cالاسىنداعى زاڭنامانى جە­تىل­دىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى. 

بۇل قۇجاتتىڭ ماقساتى زيات­كەرلىك مەنشىك سالاسىنداعى زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ، زياتكەرلىك مەنشىك نىساندارىن تىركەۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋ، قۇقىقتىق ولقىلىقتاردى جويۋ، سونداي-اق زياتكەرلىك مەن­شىكتى قورعاۋ سالاسىنداعى اكىم­شىلىك كەدەرگىلەر تۋىندايتىن ەرەجەلەردى الىپ تاستاۋ بولىپ تابىلادى. 

سونداي-اق جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قابىلداندى.

زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى – مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس سالاسىنداعى زاڭنامانى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن ارتتىرۋ، ۋا­كى­لەتتى ورگانعا مالىمەتتەر بەرەتىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ تىزبەسىن وڭتايلاندىرۋ ارقىلى جەتىلدىرۋ.
جالپى وتىرىستان كەيىن سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەكتاس بەكنازاروۆ «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭ جونىندە بريفينگ وتكىزدى. جيىن بارىسىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋداعى قۇزى­رەتى ءتۇسىندىرىلدى. 

«قابىلدانعان زاڭ قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىنىڭ جۇمىسىنا ناق­تى ءارى تۇراقتى باعىت بەرەدى. ەل­باسى ەل ومىرىندەگى تاريحي ميسسياسىنا بايلانىستى، قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىن ءومىر بويى باس­قارۋ قۇقىعىنا يە بولىپ وتىر»، دەدى ب.بەكنازاروۆ.

اباي اسانكەلدى ۇلى،
«ەگەمەن قازاقستان» 

سوڭعى جاڭالىقتار

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 18:39

التىن قورىمىز كوبەيىپ كەلە جاتىر

قازاقستان • بۇگىن، 17:30

اقمولادا تاعى ءبىر ناۋقاس انىقتالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:07

قارعىن سۋ بالكاشيندى باسىپ قالدى

ايماقتار • بۇگىن، 16:05

تاسقىننىڭ بۇگىنگى احۋالى

ايماقتار • بۇگىن، 15:42

سالەحاردتان كەلگەن تسيكلون

ايماقتار • بۇگىن، 15:30

ەلوردادا جالپى جاعداي تۇراقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 14:50

فۋتبول ماۋسىمى جالعاسا ما؟

سپورت • بۇگىن، 14:48

ۇقساس جاڭالىقتار