سەناتورلار جان-جاقتى تالقىلاعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن, قۇزىرەتىن جانە قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋدى ايقىندايدى. زاڭ جوباسى تۋرالى نەگىزگى باياندامانى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ جاسادى.
قۇجاتتا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى, مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىكتى, اۋماقتىق تۇتاستىقتى جانە حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قورعاۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قۇراتىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن قورعانىس قابىلەتىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا بىرىڭعاي مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزۋدى ۇيلەستىرەتىن كونستيتۋتسيالىق ورگان ەكەندىگى ايتىلعان.
«زاڭ جوباسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 33-بابىنا سايكەس ازىرلەندى. زاڭ جوباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن, قۇزىرەتىن جانە قىزمەتىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن ايقىندايدى. وسىلايشا, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن ۇيلەستىرۋشى كونستيتۋتسيالىق ورگان رەتىندە تانۋ ۇسىنىلادى», دەدى م.بەكەتاەۆ.
قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇرامىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىمەن كەلىسە وتىرىپ قالىپتاستىرۋى ۇسىنىلىپ وتىر. زاڭعا سايكەس, كەڭەستىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنە ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋ, زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جوسپارلاۋ, قاراۋ جانە ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ كىرەدى.
زاڭ جوباسى ءۇش تاراۋدان تۇرادى. ءبىرىنشى تاراۋدا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى, قىزمەت نەگىزدەرى, مىندەتتەرى جانە فۋنكتسيالارى ايقىندالعان. ەكىنشى تاراۋدا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرىنىڭ وكىلەتتىگى, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتى بەلگىلەنگەن. ءۇشىنشى تاراۋ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى مەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنىڭ قىزمەتىن قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن, زاڭنىڭ كۇشىنە ەنۋ ءتارتىبىن رەتتەيدى.
«قاۋىپسىزدىك كەڭەسى توراعاسىنا كەلەسى وكىلەتتىكتەردى بەكىتۋ ۇسىنىلادى: قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتىن باسقارۋدى جۇزەگە اسىرۋ; ونىڭ وتىرىستارى مەن جەدەل كەڭەستەرىن شاقىرۋ; قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى ەرەجەنى بەكىتۋ; زاڭنامادا كوزدەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتىن اقپاراتتىق-تالدامالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋدى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسىنا باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اپپاراتى جۇزەگە اسىرادى», دەپ ءتۇسىندىردى م.بەكەتاەۆ.
سەنات وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ەكى وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى.
بۇل زاڭمەن ەلىمىزدىڭ بيۋدجەت كودەكسىنە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» جانە «قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» زاڭدارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۇسىنىلدى.
اتاپ ايتقاندا, بيۋدجەت كودەكسىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اپپاراتىنا ستراتەگيالىق جوسپارلار ازىرلەۋ تۋرالى تالاپ قويىلمايتىنى جونىندە تولىقتىرۋ ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
«قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» زاڭعا قاۋىپسىزدىك كەڭەسى توراعاسىنىڭ اكتىلەرى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ساتىسىنان تىس تۇراتىنىن كوزدەيتىن تولىقتىرۋ ەنگىزىلەدى.
سونىمەن قاتار پالاتا «1992 جىلعى 6 شىلدەدەگى تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەكونوميكالىق سوتىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالادى. اتالعان قۇجات جونىندە ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ بايانداما جاسادى.
حاتتاما تمد ەكونوميكالىق سوتىنىڭ قىزمەتىن «ad hoc» كاعيداتى بويىنشا جاڭا جۇمىس icتey سيپاتىنا كوشىرۋ ارقىلى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن بولاتىن. بۇل جۇمىس icتey سيپاتى تۇراقتى نەگىزدەگى سوت توراعاسىن قوسپاعاندا, سۋديالاردىڭ ناقتى داۋدى قاراۋ كەزىندەگى قىزمەتىن عانا كوزدەيدى.
مۇنداي جۇمىس سيپاتى ەكونوميكالىق سوتتى كۇتىپ-ۇستاۋعا جۇمسالاتىن شىعىستاردى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل تمد ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي بيۋدجەتىنەن قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋعا اكەلەدى.
«حاتتاما كەلىسىمگە جانە ۇيىم تۋرالى ەرەجەگە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋدى قاراستىرادى. قۇجات تمد سوتىنىڭ جۇكتەمەسى از بولعانىنا بايلانىستى ونى رەفورمالاۋعا باعىتتالعان. ونىڭ جاڭاشىلدىعى – تمد سوتىن «ad hoc» قاعيداتى بويىنشا جاڭا جۇمىس فورماتىنا اۋىستىرۋ. حاتتاما بويىنشا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر سۋديالاردى وزدەرى انىقتايدى جانە ولاردىڭ دەرەكتەرىن بىرىڭعاي تىزىمىنە قوسۋ ءۇشىن تمد سوتىنا جولدايدى. ناقتى ىستەردى قاراۋعا ارنايى ءۇش سۋديادان تۇراتىن پالاتا قۇرىلادى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
بۇدان بولەك, پالاتا وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە زياتكەرلىك مەنشىك cالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى.
بۇل قۇجاتتىڭ ماقساتى زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىنداعى زاڭنامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ, زياتكەرلىك مەنشىك نىساندارىن تىركەۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋ, قۇقىقتىق ولقىلىقتاردى جويۋ, سونداي-اق زياتكەرلىك مەنشىكتى قورعاۋ سالاسىنداعى اكىمشىلىك كەدەرگىلەر تۋىندايتىن ەرەجەلەردى الىپ تاستاۋ بولىپ تابىلادى.
سونداي-اق جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قابىلداندى.
زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى – مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس سالاسىنداعى زاڭنامانى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن ارتتىرۋ, ۋاكىلەتتى ورگانعا مالىمەتتەر بەرەتىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ تىزبەسىن وڭتايلاندىرۋ ارقىلى جەتىلدىرۋ.
جالپى وتىرىستان كەيىن سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەكتاس بەكنازاروۆ «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭ جونىندە بريفينگ وتكىزدى. جيىن بارىسىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋداعى قۇزىرەتى ءتۇسىندىرىلدى.
«قابىلدانعان زاڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جۇمىسىنا ناقتى ءارى تۇراقتى باعىت بەرەدى. ەلباسى ەل ومىرىندەگى تاريحي ميسسياسىنا بايلانىستى, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن ءومىر بويى باسقارۋ قۇقىعىنا يە بولىپ وتىر», دەدى ب.بەكنازاروۆ.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
