بۇگىن ءبىز وسىمدىك كارانتينى تۋرالى زاڭدىق تۇرعىدا ءسوز قوزعاماقپىز. كوپكە تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن اۋەلى انىقتامادان باستايىق. وسىمدىك كارانتينى مەملەكەتتى نەمەسە ونىڭ جەكە ءبىر بولىگىن اۋرۋلار مەن زيانكەستەردىڭ جانە ارامشوپتەردىڭ تارالۋىنان ساقتاۋ ءۇشىن ۇيىمداستىرىلادى. وسىعان بايلانىستى بۇل سىرتقى جانە ىشكى كارانتين بولىپ ەكىگە بولىنەدى.
سىرتقى كارانتيننىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەل اۋماعىن كارانتيندىك ماڭىزى بار نىسانداردان قورعاۋ. وسى ماقساتتا شەكارالارداعى ارنايى بەكەتتەردە ەلىمىزگە اكەلىنىپ جاتقان وسىمدىك ونىمدەرىنىڭ ء(دان, جەمىس-جيدەك, ورمان جانە جەمىس اعاشتارى, ساندىك داقىلداردىڭ كوشەتتەرى مەن تۇقىمدارى) بارلىعى كارانتيندىك تەكسەرۋدەن وتەدى. ونى باسقا ەلگە تاسىمالداۋ ءۇشىن ارنايى كارانتيندىك سەرتيفيكات بولۋى قاجەت. كارانتيندىك نىسانداردىڭ ءبىرى بايقالعان جاعدايدا بارلىق جۇك زالالسىزداندىرىلادى, جويىلادى نەمەسە كەرى قايتارىلادى. ءار مەملەكەت ءۇشىن كارانتيندىك نىسان-
داردىڭ تىزىمدەرى بەكىتىلەدى.
ال ەلىمىزدىڭ زاڭناماسى بويىنشا قانداي وبەكتiلەرگە كارانتيندىك شارالار قابىلداۋ قاجەت؟ «وسىمدىكتەر كارانتينى تۋرالى» زاڭعا سايكەس, «كارانتينگە جاتقىزىلعان ونiمدەرگە كارانتيندى زياندى ورگانيزمدەردى تاسىعىشتار بولۋى جانە ولاردىڭ تارالۋىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن, كارانتينگە جاتقىزىلعان ءونiم تىزبەسىنە ەنگەن جانە كارانتيندىك شارالار قابىلداۋ قاجەت بولاتىن وسىمدىكتەر, وسىمدىكتەن الىناتىن ءونىم, ىدىس, ورام, جۇكتەر, توپىراق, ورگانيزمدەر نەمەسە ماتەريالدار ەنەدى. بۇل ونىمدەردى قازاقستان اۋماعىندا وبلىسارالىق تاسىمالداۋعا ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ وسiمدiكتەر كارانتينi جونiندەگi مەملەكەتتiك ينسپەكتورى بەرەتiن كارانتيندiك سەرتيفيكات جانە قازاقستاننان تىس جەرگە شىعارۋعا فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات قاجەت. اتالعان سەرتيفيكاتتاردى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ينسپەكتسيالارى بەرەدى. مەملەكەتتiك قىزمەتتi ەلەكتروندى جانە قاعاز تۇرىندە الۋعا بولادى.
مەملەكەتتىك قىزمەتتى كورسەتۋ مەرزىمىنە توقتالساق, كارانتيندىك سەرتيفيكات كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىگە قۇجاتتاردىڭ توپتاماسىن تاپسىرعان ساتتەن باستاپ, سونداي-اق پورتالعا جۇگىنگەن كەزدە 3 جۇمىس كۇنى ىشىندە, ال فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىگە قۇجاتتاردىڭ توپتاماسىن تاپسىرعان ساتتەن باستاپ, سونداي-اق پورتالعا جۇگىنگەن كەزدە 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە بەرىلەدى.
مەملەكەتتىك قىزمەت الۋ ءۇشىن ارنايى ورتالىققا جۇگىنگەن كەزدە وسى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتىنا سايكەس نىسان بويىنشا ءوتىنىم, جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات جانە وكiلدiڭ وكiلەتتiلiگiن راستايتىن قۇجات, يمپورتتاۋشى ەلدىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى جونىندەگى ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىنداعى تالاپتارى قاجەت. ال ەلەكتروندى پورتالدا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتىنداعى قوسىمشاعا سايكەس, ەلەكتروندى قۇجات نىسانىنداعى ءوتىنىم, فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات الۋ كەزىندە يمپورتتاۋشى ەلدىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى جونىندەگى ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىنداعى تالاپتارى كەرەك.
سونداي-اق ءوتىنىش بەرۋشى كارانتينگە جاتقىزىلعان ءونىمدى تەكسەرىپ قاراۋعا ۇسىنباسا, كارانتينگە جاتقىزىلعان ونىمدە كارانتيندى وبەكتىلەر انىقتالسا, يمپورتتاۋشى ەلدىڭ فيتوسانيتارلىق تالاپتارىنا سايكەسسىزدىگى انىقتالسا, ءوتىنىش بەرۋشى فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات الۋدان باس تارتسا, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلمەيدى. ياعني, جوعارىدا كورسەتىلگەن قۇجاتتارسىز ونىمدەردەردى تاسىمالداۋ «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 400-بابىن بۇزۋعا جاتادى. سوندىقتان قاجەتتى قۇجاتتار ءاردايىم وزىڭىزبەن بىرگە بولۋى كەرەك.
ايدوس تىلەۋجانوۆ,
استانا قالاسى بويىنشا اۋماقتىق ينسپەكتسيانىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى, قورعاۋ جانە فيتوسانيتاريالىق باقىلاۋ بەكەتتەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى
