ايماقتار • 31 مامىر, 2018

وسىمدىك كارانتينىنە وزگەشە كوزقاراس قاجەت

1361 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت قاۋىپسىزدىگى قاشاندا ماڭىزدى. ا­سىرەسە قازىرگى ازىق-ت ۇلىك سالاسىندا ساق­تا­ناتىن تۇستار جەتەرلىك. حالقىمىز «اۋىرىپ ەم ىزدە­گەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» دەيدى. وسى سالادا ساقتىق شارالارىن دۇرىس ساقتاماۋ كەيدە وقىس جاعدايلارعا دا الىپ كەلىپ جاتادى. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىندا بەكىتىلگەن تالاپ پەن ءتارتىپتى ساقتاۋ – ءوزىمىزدى ساقتاۋ.

وسىمدىك كارانتينىنە وزگەشە كوزقاراس قاجەت

بۇگىن ءبىز وسىمدىك كارانتينى تۋرالى زاڭدىق تۇرعى­دا ءسوز قوزعاماقپىز. كوپكە تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن اۋەلى انىقتامادان باستايىق. وسىمدىك كارانتينى مەم­لە­كەتتى نەمەسە ونىڭ جەكە ءبىر بولىگىن اۋرۋلار مەن زيان­كەس­تەردىڭ جانە ارامشوپتەردىڭ تارالۋىنان ساقتاۋ ءۇشىن ۇيىم­داستىرىلادى. وسىعان بايلانىستى بۇل سىرتقى جانە ىشكى كارانتين بولىپ ەكىگە بولىنەدى.

سىرتقى كارانتيننىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەل اۋماعىن كارانتيندىك ماڭىزى بار نىسانداردان قورعاۋ. وسى ماقساتتا شەكارالارداعى ارنايى بەكەتتەردە ەلىمىزگە اكەلىنىپ جاتقان وسىمدىك ونىمدەرىنىڭ ء(دان, جەمىس-جيدەك, ورمان جانە جەمىس اعاشتارى, ساندىك داقىلداردىڭ كوشەتتەرى مەن تۇقىمدارى) بارلىعى كارانتيندىك تەك­سەرۋدەن وتەدى. ونى باسقا ەلگە تاسىمالداۋ ءۇشىن ار­نايى كارانتيندىك سەرتيفيكات بولۋى قاجەت. كا­ران­تي­ن­دىك نىسانداردىڭ ءبىرى بايقالعان جاعدايدا بار­لىق جۇك زالالسىزداندىرىلادى, جويىلادى نەمەسە كەرى قايتارىلادى. ءار مەملەكەت ءۇشىن كارانتيندىك نى­سان-
د­ار­دىڭ تىزىمدەرى بەكىتىلەدى.

ال ەلىمىزدىڭ زاڭناماسى بويىنشا قانداي وبەكتiلەرگە كارانتيندىك شارالار قابىلداۋ قاجەت؟ «وسىمدىكتەر كارانتينى تۋرالى» زاڭعا سايكەس, «كارانتينگە جاتقىزىلعان ونiمدەرگە كارانتيندى زياندى ورگانيزمدەردى تاسىعىشتار بولۋى جانە ولاردىڭ تارالۋىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن, كارانتينگە جاتقىزىلعان ءونiم تىزبەسىنە ەنگەن جانە كارانتيندىك شارالار قابىلداۋ قاجەت بولاتىن وسىمدىكتەر, وسىمدىكتەن الىناتىن ءونىم, ىدىس, ورام, جۇكتەر, توپىراق, ورگانيزمدەر نەمەسە ماتەريالدار ەنەدى. بۇل ونىمدەردى قازاقستان اۋماعىندا وبلىسارالىق تاسىمالداۋعا ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ وسiمدiكتەر كارانتينi جونiندەگi مەملەكەتتiك ينسپەكتورى بەرەتiن كارانتيندiك سەرتيفيكات جانە قازاقستاننان تىس جەرگە شىعارۋعا فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات قاجەت. اتالعان سەرتيفيكاتتاردى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ينسپەكتسيالارى بەرەدى. مەملەكەتتiك قىزمەتتi ەلەكتروندى جانە قاعاز تۇرىندە الۋعا بولادى.

مەملەكەتتىك قىزمەتتى كورسەتۋ مەرزىمىنە توقتالساق, كارانتيندىك سەرتيفيكات كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىگە قۇجاتتاردىڭ توپتاماسىن تاپسىرعان ساتتەن باستاپ, سونداي-اق پورتالعا جۇگىنگەن كەزدە 3 جۇمىس كۇ­نى ىشىندە, ال فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات كور­سە­تى­لەتىن قىزمەتتى بەرۋشىگە قۇجاتتاردىڭ توپتاماسىن تاپ­سىرعان ساتتەن باستاپ, سونداي-اق پورتالعا جۇ­گىنگەن كەزدە 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە بەرىلەدى.

مەم­لە­كەتتىك قىزمەت الۋ ءۇشىن ارنايى ورتالىققا جۇگى­نگەن كەزدە وسى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندار­تىنا سايكەس نىسان بويىنشا ءوتىنىم, جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات جانە وكiلدiڭ وكi­لەت­تiلiگiن راستايتىن قۇجات, يمپورتتاۋشى ەلدىڭ وسىم­دىكتەر كارانتينى جونىندەگى ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىنداعى تالاپتارى قاجەت. ال ە­لەكتروندى پورتالدا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتىنداعى قوسىمشاعا سايكەس, ەلەكتروندى قۇجات نىسانىنداعى ءوتىنىم, فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكات الۋ كەزىندە يمپورتتاۋشى ەلدىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى جونىندەگى ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى سالاسىنداعى تالاپتارى كەرەك.

سونداي-اق ءوتىنىش بەرۋشى كارانتينگە جاتقىزىلعان ءونىم­دى تەكسەرىپ قاراۋعا ۇسىنباسا, كارانتينگە جات­قى­زىلعان ونىمدە كارانتيندى وبەكتىلەر انىق­تال­سا, يمپورتتاۋشى ەلدىڭ فيتوسانيتارلىق تالاپتارىنا سايكەسسىزدىگى انىقتالسا, ءوتىنىش بەرۋشى فيتو­ساني­تار­لىق سەرتيفيكات الۋدان باس تارتسا, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلمەيدى. ياعني, جوعارىدا كورسەتىلگەن قۇجاتتارسىز ونىمدەردەردى تاسىمالداۋ «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 400-بابىن بۇزۋعا جاتادى. سوندىقتان قاجەتتى قۇجاتتار ءاردايىم وزىڭىزبەن بىرگە بولۋى كەرەك.

ايدوس تىلەۋجانوۆ,

استانا قالاسى بويىنشا اۋماقتىق ينسپەكتسيانىڭ وسىمدىكتەر كارانتينى, قورعاۋ جانە فيتوسانيتاريالىق باقىلاۋ بەكەتتەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار