مەن ۋاكەڭدى العاش وتكەن عاسىردىڭ 1978 جىلى كۇزىندە كوردىم.
زەكەڭ, زەينوللا قابدولوۆ جۋىردا كافەدرا ماجىلىسىندە فاكۋلتەتتىڭ اسپيرانتۋراسىن سىرتتاي بىتىرگەن, جۋرناليست, جازۋشى, جاس قالامگەر ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ قازاق, باشقۇرت جانە تاتار حالىقتارىنا ورتاق تۇلعا, اقىن اقموللا مۇحامەدياروۆتىڭ (1839-1895) ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ديسسەرتاتسياسىنىڭ تالقىلاۋى بولاتىنىن ايتا كەلە, عىلىمي جۇمىسپەن مۇقيات تانىسۋدى, ويتكەنى جاس زەرتتەۋشىنىڭ زەرتتەۋ نىسانى شىعىس ادەبيەتىنە قاتىسى بارلىعى, وندا ءدىن ماسەلەسى دە ءسوز بولاتىنىن ەسكەرتتى.
ديسسەرتاتسيانى وقىپ شىقتىم. 1937 جىلدان سوڭ بار-جوعى 40 جىلداي ۋاقىت وتكەنىمەن, كەشەگى ستاليندىك ىزعاردىڭ دىنگە بايلانىستى دا ىزعارى ونشا ۇمىتىلا قويماعان كەز. سول سەبەپتى جۇرت ءدىن ماسەلەسىنە ساقتىقپەن قارايتىن. ءدىن تاقىرىبى تۋرالى ابايلاپ سويلەيتىن. ول كافەدرا ۇستازدارىنىڭ سوزدەرىنەن بايقالىپ تۇردى. ماجىلىسكە قاتىسقان وزگە دە عالىمدار ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ ءدىن تاقىرىبىنا ۇرىكپەي بارعانىنا ءارى تاڭعالا, ءارى ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
ءۋاليحان ءوز سوزىندە اقموللا (مۇفتاحيتدين) مۇحامەدياروۆتىڭ (اكەسى قازاق, شەشەسى باشقۇرت) قازاق, باشقۇرت, تاتار ادەبيەتتەرىندە وزىندىك ءىز قالدىرعان, جاڭاشىل, شىعارمالارىندا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى كوتەرە بىلگەن ءسوز زەرگەرى بولعاندىعىن ايتا كەلە, ونىڭ اتالمىش حالىقتاردىڭ مادەنيەتىنىڭ تاريحىندا وزىندىك ورنى بارلىعىن, ادەبيەتىندە دە اعارتۋشىلىق, دەموكرات دارەجەسىنە كوتەرىلە العان ويشىل ەكەندىگىنە توقتالدى.
ءبارى دە ءۋاليحاننان بولاشاقتا جاقسى عالىم شىعادى دەستى. شىنىندا دا سولاي بولدى.
سودان بەرى ءبىراز جىلدار ءوتتى. ۋاكەڭ بەلگىلى دە بەدەلدى جۋرناليست, قارىمدى قالامگەر, قوعام جانە مەملەكەت, عىلىم قايراتكەرى, زەردەلى زەرتتەۋشى, بەدەلدى باسشى دارەجەسىنە كوتەرىلدى. ەلىمىزدىڭ بەدەلدى ءبىر تۇلعاسىنا اينالدى.
اقموللا دەمەكشى, 2010 جىلى ەلىمىزدىڭ باس ءمۇفتيى كەزىمدە بىردە مەنى رەسەي مۇسىلماندارىنىڭ قۇرىلتايىنا ۋفاعا شاقىردى. ءماجىلىس اراسىندا ونداعى اتاقتى «عاليا» مەدرەسەسىمەن قاتار, باسقا دا تاريحي, عىلىمي, مادەني نىسانداردى ارالاۋ بارىسىندا اقموللا مۇحامەدياروۆتىڭ باشقۇرت ەلىندە باسىلعان ەڭبەكتەرىن كوردىم. مەن باشقۇرت, تاتار باۋىرلارىمىزعا اقموللانىڭ قازاق ادەبيەتىنە دە قاتىسى بارلىعىن, قازاق عالىمدارى دا اقىن شىعارماشىلىعىنا ديسسەرتاتسيا ارناعانىن, اسىرەسە ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ بۇدان ءبىراز جىلدار بۇرىن كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاعانىن ايتتىم. سويتسەم, تاتار, باشقۇرت عالىمدارى دا ۋاكەڭ ەڭبەكتەرىنەن حاباردار ەكەن.
تاڭداعان سالاسىنان العان مول تاجىريبەسى 1986 جىلى ونى رەسپۋبليكا جۇرتىنىڭ ءسۇيىپ وقيتىن «لەنينشىل جاس» گازەتىنە اكەلدى. شەرحان مۇرتازا, سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ سەكىلدى اعالارى وشپەس ءىز قالدىرعان گازەتتى ول ودان ءارى بيىك بەلەسكە كوتەرە الدى. گازەتتىڭ تاقىرىپ اياسى كەڭەيدى. وسى گازەتتە تاريحي تانىم تۋرالى, الاش ارداقتىلارى جايلى, ولاردىڭ ماقالالارىنان ۇزىندىلەر جاريالانا باستادى. ءسويتىپ گازەتتىڭ بەدەلى بەكەمدەلە بەردى. ول ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن سىن بولعان, قازىر ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس دەپ اتالىپ جۇرگەن 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى كەزىندە, جاستارىمىز جاپپاي جازالانىپ جاتقان شاقتا, ولارعا اراشا دا تۇسە ءبىلدى.
كوممۋنيستىك ديكتاتۋرانىڭ شاتقاياقتالۋى باستالعان شاقتا, ۋاكەڭ باتىلدىقپەن ءوزى جەتەكشىلىك ەتىپ وتىرعان «لەنينشىل جاس» اتاۋىن «جاس الاشقا» اۋىستىرا الدى.
رەداكتورلىق قىزمەتتە ءجۇرىپ ۋ.قاليجانوۆ ۇلتتىق جاڭا ءباسپاسوزدىڭ دامۋىنا, ونىڭ ەركىندىك جولىنا تۇسۋىنە كوپ جىگەر جۇمساپ, جاس بۋىن قالامگەرلەردىڭ ءوسىپ شىعۋىنا قامقورلىق ەتتى, كوسەمسوزدىڭ ۋاقىت تالابىنا وراي وزگەرۋىنە, سونى ورىستەرگە بەتتەۋىنە مۇرىندىق بولدى.
1994 جىلى ۋاكەڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. 1995 جىلى ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارلىعىنا تاعايىندالىپ, ودان سوڭ پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاردى. 1996-1998 جىلدارى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى; 1998-1999 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اقپارات جانە قوعامدىق كەلىسىم مينيسترلىگى تىلدەردى دامىتۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بولدى. 1999 جىلى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى بولىپ تاعايىندالدى.
1999-2011 جىلدار ارالىعىندا ۋ.قاليجانوۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ II, III, IV شاقىرىلىمدارىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ قىزمەت اتقاردى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ول حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, بىرقاتار زاڭداردىڭ باستاماشىسى بولدى.
وسىعان بايلانىستى تاعى ءبىر وقيعا ەسىمە ءتۇسىپ وتىر.
بىردە تالعاردا لايلى سۋ تاسقىنى بولىپ, كوپ ادام وپات بولدى. بۇل دەپۋتات ۋاكەڭنىڭ سايلاۋ وكرۋگى ەدى. وسىعان وراي ول پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنا بىركۇندىك ەڭبەكاقىلارىن ارنايى ەسەپشوتقا اۋدارۋ جونىندە ۇسىنىس تاستادى. ءسويتىپ ءوزى ءجۇز مىڭ تەڭگەسىن الىپ الماتىعا, ماعان مۇفتياتقا كەلدى. تالعارداعى ادام شىعىنى بولعان وتباسىلارعا كوڭىل ايتىپ, قۇران وقىپ, دەمەۋ بىلدىرگىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى. مەن دە بىردەن:
– بىرگە بارام. ساۋاپتى ءىستىڭ جانىندا جۇرگەن پارىز عوي, – دەگەنىم ەسىمدە.
ءاربىر ۇيگە كىرىپ كوڭىل ايتتىق. قۇران وقىدىق. مەن دە ۋاكەڭ سەكىلدى ءبىر وتباسىعا كومەك رەتىندە ءجۇز مىڭ تەڭگە بەردىم.
ۋاكەڭدىكى ءجون. ماسەلە, قارجىنىڭ از-كوپتىگىندە ەمەس. «باس ءمۇفتي مەن دەپۋتاتتىڭ بىرگە كەلىپ, قاسىرەتكە دۋشار بولعانداردىڭ قايعىلارىنا ورتاقتاسقاندارى قاراشاڭىراق قايعىسىن ازايتقانداي ەدى», دەپ جازىپتى ۋاكەڭ «زامان ءسوزى» (الماتى, 2016) اتتى كىتابىنىڭ 82-بەتىندە.
بۇل ۋاكەڭ ازاماتتىعىن تانىتقان جالعىز وقيعا ەمەس.
ەلiمiز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيiن كەڭەس يمپەرياسىنىڭ توتاليتارلىق يدەولوگياسى سالدارىنان ۇزاق جىلدار بويى بiر جاقتى بۇرمالانىپ كەلگەن ادەبيەتىمىزدىڭ بەلگiسiز بەتتەرىنە ءۇڭiلۋ مۇمكiندiگi تۋدى. مىنە, وسى تۇستا جوعارى مەملەكەتتiك قىزمەتتە جۇرسە دە, ءۋاليحان قاليجان ۇلى عىلىمنان قول ۇزبەي, ءوزiنiڭ بۇرىنعى تاقىرىبى – قازاق ادەبيەتىندەگى دiن تۋرالى iزدەنiستەرiن جالعاستىرا بiلدi. Fىلىمي كەڭەسشiسi بولعان بەلگiلi عالىم, اكادەميك رىمعالي نۇرعاليەۆتىڭ قالاي دا دوكتورلىق جۇمىسىن قورعاۋ كەرەكتىگى تۋرالى كەسiپ ايتقان ءۋاجى دە ديسسەرتاتسياسىن تەز اياقتاۋعا ىقپال ەتكەن بولۋى كەرەك. ءسويتىپ «قازاق ادەبيەتىندەگى دiني اعارتۋشىلىق اعىم» تاقىرىبىندا زەرتتەۋ جۇرگiزگەن تالانتتى عالىم ديسسەرتاتسياسىن التى ايدىڭ ىشىندە اياقتاپ, ءساتتى قورعاپ شىعادى.
2012 جىلى گۋمانيتارلىق عىلىمدار سالاسىنداعى ۇزدiك عىلىمي-زەرتتەۋلەر بويىنشا «قازاق ادەبيەتىندەگى دiني اعارتۋشىلىق اعىم» جۇمىسى ءۇشiن ءۋاليحان قاليجانوۆقا ش.ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىيلىق بەرiلدi.
2012 جىلدىڭ اقپان ايىنان قادىرلى ارىپتەسىم, زامانداسىم م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولدى. 2017 جىلى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ تولىق مۇشەسى – اكادەميگى بولىپ سايلاندى. عۇمىرىن عالىمدىق جولدان باستاعان ول دا, مەن سياقتى عىلىمعا قايتىپ ورالدى. قازىر بىرگەمىز. كەزدەسىپ, سۇحباتتاسىپ, اقىلداسىپ, پىكىرلەسىپ تۇرامىز.
ۋاكەڭ 2012 جىلى ادەبيەت ينستيتۋتىنا باسشى بولىپ كەلگەن سوڭ « ۇلى دالا تۇلعالارى» سەرياسى بويىنشا «جامبىل» اتتى قوماقتى دۇنيەسىن جاريالادى. ول عالىم رەتىندە ادەبيەت ينستيتۋتىنا بوسقا كەلمەگەنىن بايقاتتى. عالىم قالامىنان تۋعان دۇنيە جامبىل عۇمىرناماسىنىڭ جانە شىعارمالارىنىڭ ادەبي-كوركەمدىك الەمىن زەرتتەۋگە ارنالعاندىعىن, ءارى ول ءساتتى شىققاندىعىن ايتا كەتكەن ءجون.
ۋاكەڭ عىلىم ماسەلەسى ءسوز بولعان ءتۇرلى جيىندارداعى تالقىلاۋلارعا بەلسەنە قاتىسىپ, پىكىر ءبىلدىرىپ وتىرادى. ەكەۋمىز ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعالاتىن عىلىمي كەڭەسىنىڭ مۇشەسىمىز. دوسىمنىڭ وندا دا ورىس جانە قازاق تىلدەرىندە كەز كەلگەن تاقىرىپتار بويىنشا وزەكتى ويلارىن ءبىلدىرىپ, پىكىر ايتپاي قالعان كەزدەرى بولعان ەمەس.
ۋ.قاليجانوۆتىڭ ءار جىلدارى ء«ماشھۇر ءجۇسىپ», «پرەزيدەنت: كوزبەن كورگەندەر مەن كوڭىلگە تۇيگەندەر», ء«جاديتشىل جىرلار: تاريحي زەرتتەۋلەر» اتتى بىرنەشە ەڭبەگى جارىق كوردى. ولاردىڭ كوپشىلىگى اۆتوردىڭ فيلولوگيالىق زەردەلەۋ نىسانىنداعى ءدىني-اعارتۋشىلىق اعىم ماسەلەسىنە ارنالعان زەرتتەۋلەرىن, تىڭ عىلىمي تۇجىرىمدارىن, جاڭا زامانعا ساي تولىمدى تولعانىستارىن قامتيدى. 2008 جىلى گۋليا گەورگيدىڭ «ومار حايام تۋرالى اڭىز» اتتى رومانى ۋ.قاليجانوۆتىڭ اۋدارماسىندا جارىق كوردى. ونىڭ «سىر ساندىقتى اشىپ قارا», «كوڭىل كوكجيەگى», «قازاق ادەبيەتىندەگى ءدىني-اعارتۋشىلىق اعىم» اتتى كولەمدى ەڭبەكتەرى دە باسپا بەتىن كوردى. 2012 جىلى اۆتوردىڭ عىلىمي ماقالالارى مەن ەسسەلەرىن قامتيتىن «ويكوز» كىتابى, 2013 جىلى «عىلىمي قازىنا» سەرياسى بويىنشا «جامبىل» مونوگرافياسى, 2014 جىلى «ۆ پوتوكە ۆرەمەني» جانە «ۇلت رۋحى» اتتى زەرتتەۋلەر, ماقالالار مەن ەسسەلەر جيناعى سىندى زەرتتەۋ كىتاپتارى وقۋشىلاردىڭ قولىنا ءتيدى.
كورنەكتى عالىم ارىپتەسىمنىڭ باستاماسىمەن م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا حالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۇمىسى جاندانىپ, عىلىمي, قوعامدىق, مادەني ماڭىزعا يە ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزىلە باستادى. 2012 جىلدىڭ مامىر ايىندا ۋ.قاليجانوۆتىڭ ۇسىنىسىمەن بۇل حالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە وسى قوعامدىق ۇيىمنىڭ تۇڭعىش باسشىسى بولعان اكادەميك, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ر.بەردىباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى.
2012 جىلى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اقش-تاعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىلىگىمەن جانە كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ «قازىرگى قازاقستان ادەبيەتىنىڭ انتولوگياسى» جارىق كوردى. ينستيتۋت ديرەكتورى ۋ.قاليجانوۆتىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ءارى ونىڭ العىسوزىمەن جارىق كورگەن بۇل باسىلىم قازاقستان ادەبيەتىن الەمدىك مادەنيەتتىڭ قۇرامداس بولىگى رەتىندە كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ىسىندە تاپتىرماس قۇرال بولىپ تابىلادى.
ۋاكەڭنىڭ ادەبيەتىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ اعا بۋىن وكىلدەرى جۇبان مولداعاليەۆ, سافۋان شايمەردەنوۆ, حاميت ەرعاليەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, قاراتاي تۇرىسوۆ, سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ, ساكەن ءجۇنىسوۆ, بالعابەك قىدىربەك ۇلى, تۇمانباي مولداعاليەۆ, رىمعالي نۇرعاليەۆ, شەرحان مۇرتازا, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ جايلى ەستەلىك ەسسەلەرىن كەز كەلگەن وقۋشى قىزىعا وقيدى دەپ ويلايمىن. ولاردىڭ قاراپايىم جۇرت بايقاي بەرمەيتىن قىر-سىرى, ازىلدەرى اڭگىمەلەرگە, كوركەم شىعارمالارعا سۇرانىپ تۇرعانىن بايقايسىڭ.
ۋاكەڭ قاي ىستە دە العىر, يدەيالارى ومىرشەڭ, ىسكەر دە باتىل, رۋحاني الەمى باي, ءوز ىسىنە قاشاندا مىعىم ازامات.
وسى ماقالانى جازاردا مەن ۋاكەڭ قالامىنان تۋعان ەڭبەكتەردى تاعى ءبىر قاراپ شىقتىم. ولاردىڭ ۇلكەن زەرتتەۋلەرگە سۇرانىپ تۇرعانىنا كوزىم جەتتى. جالپى, ۋاكەڭدى ءبىلۋ ءۇشىن ەڭبەكتەرىن وقۋ كەرەك, تەرەڭىنە بويلاۋ كەرەك دەگەن ويعا كەلدىم. ويتكەنى وندا ادەمى ويلار, تىڭ يدەيالار, ورىندى ۇسىنىستار كوپتەپ ۇشىراسادى.
ۋ.قاليجانوۆ 2015-2017 جىلدار ارالىعىندا ۇلتتىق عىلىمي كەڭەسىنىڭ, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى پرەزيديۋمىنىڭ, سونداي-اق 2017 جىلى ەل پرەزيدەنتى جانىنداعى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى بولدى.
ونىڭ ەلى, حالقىنىڭ ادەبيەتى مەن ونەرىنە, عىلىمى مەن بىلىمىنە, قوعامىنا, مەملەكەتىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى كوپتەگەن ماراپات, اتاقتارعا يە.
ۋاكەڭنىڭ ادەبيەت پەن مادەنيەت, قوعامدىق ءومىر جايلى ەڭبەكتەرى وتە مازمۇندى. ولاردان ەشكىمدى بەيجاي قالدىرمايتىن دۇنيەلەردى مول كورەسىڭ. ۋاكەڭ شىعارمالارىن وقۋ ۇستىندە ونىڭ قاتار جۇرگەن دوس-جولداسقا دەگەن ادالدىعى مەنمۇندالاپ تۇرادى. ءيا, ولاردى وقۋ كەرەك.
ۋاكەڭنىڭ تۋعان جەرى الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدانى, بۇعىمۇيىز – بەسمويناق اۋىلى. بۇل ءبىر سيرەك كەزدەسەتىن قىزىق اتاۋ. رەتى كەلسە ۋاكەڭنەن سۇرارمىن دەپ جۇرگەم. سويتسەم ول جايلى ۋاكەڭنىڭ «زامان ءسوزى» (الماتى, 2016) كىتابىندا تومەندەگىدەي دەرەكتەر بار بولىپ شىقتى.
«بۇعىمۇيىز – بەسمويناق جەردىڭ جايلاۋى. جەتىسۋدىڭ پەيىش جەرىنىڭ ءبىرى. بۇل ستولىپين رەفورماسىنان كەيىن قاراشەكپەندىلەر كەلىپ, قوس وزەننىڭ بويىنا قونىس سالىپ, شىركەۋ قويعان جەر. اتاقونىستان ايىرىلىپ, ءبىر اتا دۋلات-جانىس تومەن قۇلديلاپ اراسان, بەرىكتاس جاققا ۇدەرە كوشىپ, كەيىن كەڭەس وكىمەتى ورناعاندا قايتا كەلىپ قونىستانعان. بۇل قىرعىزدىڭ توقپاعىنا تۋرا شىعاتىندىعىمەن دە ەرەكشەلەنەتىن جەر. بۇل جەردە ءمۇيىزدى وتەگەن باتىر ايالداپ, اتىن سۋارعان. ۇلى ءسۇيىنباي جامبىل باباعا باتا بەرگەن قاسيەتتى جەر. نايمانباي باتىر ۇرپاعى ءوسىپ-ونگەن دە وسى مەكەن. اتاقتى «قۇلاگەردىڭ» اۆتورى ءىلياس جانسۇگىروۆ ءۇي تىكتىرىپ, قىمىز ءىشىپ دەمالعان جەر دە وسى بۇعىمۇيىز – بەسمويناق. جامبىل ولەڭدەرىن بۇعىمۇيىز – بەسمويناقتىڭ گۇلدەرىنە تەڭەۋى بەكەردەن- بەكەر دەيسىز بە؟» – دەپتى ۋاكەڭ.
اللانىڭ قالاۋىمەن بىردە ول جەرگە دە تابان ءتيدى. ءبىر تەلەارنا ۋاكەڭ جايلى ارنايى حابار تۇسىرمەك بولدى. ول جايلى سۇحبات بەرۋ ءۇشىن ۋاكەڭنىڭ اۋىلىندا كەزدەسپەك بوپ كەلىستىك. بۇعىمۇيىز – بەسمويناق الاتاۋدىڭ ەتەگىندەگى جاسىل جايلاۋلى جەر ەكەن. مىنە, وسىنداي تابيعاتى تامىلجىعان مامىراجاي ادەمى جەردە عانا ءۋاليحان سياقتى ازاماتتار دۇنيەگە كەلسە كەرەك دەپ وي ءتۇيدىم.
ءيا, سونداي جەردىڭ پەرزەنتى ءۋاليحان قاليجان ۇلى ۇلكەن جۇرەكتى, پاراساتتى ازامات.
زامانداس, ارىپتەس, دوس, ءىرى قايراتكەر, قادىرلى دە قۇرمەتتى زامانداسىم ءۋاليحان قاليجانوۆ قازىر كەمەل شاعىندا. ءۋاليحاننىڭ ەڭبەكتەرىن وقىعان سايىن ونىڭ ازاماتتىق تا, قايراتكەرلىك تە, عالىمدىق تا, قالامگەرلىك تە كەلبەتىن تاني تۇسەسىڭ. مەنىڭ انام مارقۇم «جاقسى جەردە جاتساڭ جاقسى ءتۇس كورەسىڭ» دەپ وتىرۋشى ەدى. شىنىندا دا وسىنداي ومىردە, عىلىمدا, قوعامدا وزىندىك ۇلكەن ورنى بار تۇلعا, كەۋدەمسوقتىعى جوق كىشىپەيىل, پاراساتتى دا جاقسى اداممەن بىرگە جۇرگەن دە عانيبەت-اۋ...
ءابساتتار دەربىسالى,
ر.ب. سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى,ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ
دوكتورى, پروفەسسور
