فوتو: نۇرمانبەت قيزات ۇلى
سالتانات ازىربەك اۆتوموبيل ءنوپىرى حالقىنىڭ سانىنا تاياعان الماتى شاھارىندا اسا جاۋاپتى قىزمەت اتقارادى. اڭگىمەنى «كوركەم ءسوزدى» دەپ باستاۋىمىزدىڭ ءمانىسى – سالتاناتقا جاراتىلىستىڭ بەرگەن سىيى شىعار, ەلدەگى ۇستەم ەكى تىلدە دە, ونىڭ وتە كوركەم دە ءماندى سويلەي بىلەتىندىگىندە. جاسىراتىن نەسى بار, بۇگىندە الماتىداعى جۋرناليستەر قاۋىمىنىڭ ۇلكەن شاھاردىڭ تىنىشتىعى بەينە وسى سالتاناتتىڭ قولىندا تۇرعانداي سەزىنەتىنى دە بار. ويتكەنى مەگاپوليستەگى قانداي دا ءبىر توسىن نەمەسە توتەنشە وقيعا بولسىن, العاشقى اقپارات الماتى قالاسى ءىىد رەسمي وكىلى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى سالتانات ازىربەكتىڭ قولىنان وتەدى, باق-قا سودان سوڭ جەتەدى. سالتاناتتىڭ سارابىنان وتكەن قانداي دا ءبىر دەرەكتىڭ شيكىلىگى جوق, ناقتى قۇجات سانالادى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى 2016 جىلعى 18 شىلدەدەگى الماتىدا رۋسلان ك ۇلىكباەۆ جاساعان 25 مينۋتتىق زۇلماتتا جۋرناليستەرمەن تىكەلەي بايلانىستا وتىرىپ, بىردەن-ءبىر دەرەك كوزى بولعانىن ارىپتەستەر ۇمىتقان جوق...
حانىمدار مەرەكەسى قارساڭىندا «وت پەن وقتىڭ ورتاسىندا» جۇرگەن ءبىزدىڭ ارىپتەسىمىز سالتاناتتىڭ ەرلىككە پارا-پار ءاربىر جاۋىنگەرلىك ىستەرى تۋرالى جازۋ كەز كەلگەن تىلشىگە ەش قيىندىق تۋدىرماسى اقيقات. شىنى سولاي! ول ناعىز امبەباپ مامان, ناعىز وفيتسەر, قۇرالايدى كوزدەن اتقان مەرگەن, دەپارتامەنتتەگى نازىك جاندىلاردىڭ العى شەپتەگى جەتەكشىسى... ايتسە دە, ءوزىنىڭ ەسىمىن اتاۋدى ءجون كورمەگەن ونىمەن قىزمەتتەس ءبىر وفيتسەردىڭ سالتانات تۋرالى تازا ادامگەرشىلىك قاعيداتتارىنا قاتىستى ايتقان ءبىر اڭگىمەسى جادىمنان ەش شىعار ەمەس...
ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنىڭ قارساڭى ەكەن. ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاقتى اسكەري ۇشقىش تالعات بيگەلدينوۆتىڭ جۇبايى قالالىق ءىىد-نە سالتاناتتى ىزدەپ كەلەدى. «اينالايىن سالتانات, (ول كەزدە 90-نىڭ تورىندەگى باتىر اعامىزدىڭ كوزى ءتىرى, – اۆت.) اعالارىڭ قالادا «نيۆاسىمەن» ارلى-بەرىلى شارۋامەن شاۋىپ جۇرگەندە جول ەرەجەسىن بايقاماي بۇزىپ, بىرنەشە مارتە بەينەكامەراعا ءتۇسىپ قالىپتى. ۇيگە 38 مىڭداي تەڭگە ايىپپۇل كەلىپ تۇر. سونى جەڭىلدىكپەن جويۋدىڭ جولى بولماس پا ەكەن؟!» سالتانات ورنىنان اتىپ تۇرىپ, اپايدى ورىندىققا جايعاستىرادى. «تالعات بيگەلدينوۆ اعامىز دەيسىز بە؟ ارينە بولادى... اپاي, تۇبىرتەكتى ماعان بەرىڭىز! بىزگە بەيبىت ءومىر سىيلاعان باتىر اعامىزعا, تەك قانا ەكى مارتە باتىر اعالارىمىزعا, ارينە جەڭىلدىك جاسايمىز!..» «كومپيۋتەرگە ەنگەن ايىپپۇل كەستەسىن جەلىدەن جويۋدىڭ ەشقانداي دا امالى جوقتىعىن جاقسى بىلەتىن بىزدەر باستىعىمىزدىڭ بۇل قىلىعىنا تاڭدانعانىمىز دا راس,» – دەيدى وفيتسەر. سويتسە, قوناق كەتكەن سوڭ سالتانات مەكەمەدەگى كاسساعا بارىپ, باتىردىڭ موينىنداعى ايىپپ ۇلىن ءوزىنىڭ ايلىق جالاقىسىنىڭ ەسەبىنەن تولەپ تاستاپتى.
سالتاناتتىڭ ارىپتەستەرى ونىڭ كەز كەلگەن قىسىلعان جانعا زاڭدى ءارى قۇقىق شەڭبەرىندە قولۇشىن بەرۋگە ءازىر تۇراتىندىعىنان بۇرىننان دا حاباردار-تىن. الايدا, تالدىرماش جەتەكشىلەرىنىڭ قازاقتىڭ اڭىز ادامىنا جاساعان تاڭعالارلىق سول ءبىر ارەكەتى ۇمىتىلماستاي ەستەرىندە قالىپتى... حالقى قادىرلەگەن قاھارمانعا سالتاناتتىڭ كورسەتكەن بۇل قۇرمەتى مەنى دە قاتتى تاڭعالدىردى. تىلشىلىك قىزمەتتە بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن سالتانات ازىربەكتەن ءوزىم العان جايدارى سۇحبات ەسىمە ءتۇستى. «بالاباقشادا ۇل بالالار ۇشقىشتىڭ كيىمىن كيىپ, قىز بالالار قولدارىنا قۋىرشاق ۇستاپ سۋرەتكە تۇسەتىن ءداستۇر بولعان. مەن «قۋىرشاق ۇستامايمىن, ۇشقىشتىڭ كيىمىن كيەمىن...» دەپ العاش رەت شۋ شىعارعان تاربيەلەنۋشى ەكەنمىن. وسى مىنەزىم مەنىڭ ومىرلىك ارمانىمنىڭ باستاماسى بولعان سەكىلدى...» دەگەن ەدى سوندا سالتانات ۇياڭ جىميىپ.
...وتكەندە ەلمىزدىڭ باس پروكۋراتۋراسى سالتاناتقا «قۇدا ءتۇسىپ» استاناعا جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتكە الدىرتىپ جاتىر ەكەن-ءدى ەستىگەندە الماتى جۋرناليستەرىنىڭ كوڭىلدەرى جابىرقاپ قالعانى دا تەگىن ەمەس. ارينە, ولاردىڭ بارلىعى دا سالتاناتتىڭ قىزمەتىنىڭ وسۋىنە تىلەكتەس. بىراق, بۇل قىلمىستىق-قۇقىقتىق سالانىڭ بىلگىرى پوليتسيا پودپولكوۆنيگى سالتانات «الماتىدا جۇرە بەرسە, ءبىزدىڭ شامشىراعىمىز عوي...» دەگەن شىنايى ارىپتەستىك ىشتارتقان سەزىمدەرى عانا بولاتىن...
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
