الەم • 07 ناۋرىز, 2018

«تاليبان» قوزعالىسىن كەلىسسوزگە شاقىردى

264 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋعانستان ورتالىعىندا «كابۋل پروتسەسى» اياسىندا «اۋعان­ستان­داعى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ءۇشىن ىنتىماقتاستىق» تاقىرىبىندا ەكىنشى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.

«تاليبان» قوزعالىسىن كەلىسسوزگە شاقىردى

كونفەرەنتسيادا حالىق­ارا­لىق قوعامداستىقتىڭ قول­داۋىمەن اۋعان­ستانداعى بەيبىت­شىلىك پەن تاتۋ­لىققا قول جەتكىزۋ جانە تەر­روريزمگە قارسى ارەكەت ەتۋ سالا­سىن­داعى بىرلەسكەن شارا­لاردى قابىلداۋ سىندى نەگىزگى ماسەلە­لەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

باسقوسۋعا ناتو-نى قوسا العاندا ايماقتىق جانە حالىق­ارالىق ۇيىمدار مەن 25 ەلدىڭ دەلەگاتسيالارى كەلدى. ال قازاقستان تاراپىنان جيىنعا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ اۋعانستان بويىنشا ارنايى وكىلى, ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى ەلشى ستا­نيسلاۆ ۆاسيلەنكو جانە قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋعان­ستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ءومىرتاي ءبىتىموۆ قاتىستى.

جيىن بارىسىندا اۋعانستان پرەزيدەنتى موحامماد اش­راف عاني قارۋلى وپپوزيتسيا وكىلدەرى «تاليبان» قوزعالىسىن بەيبىت كەلىسسوزگە شاقىردى, ول ۇكىمەت­تىڭ ىمىراعا كەلۋ تۋرالى نەگىزگى جەتى ۇسىنىسىن جەتكىزدى. ولار: «تاليبان» قوزعالىسىن سايا­سي پار­تيا رەتىندە تانۋ, اتىس­تى توق­تاتۋ, وتپەلى سەنىم شارالارى جانە كەڭ اۋقىمدى سايلاۋ وت­­­كىزۋ­گە جول اشۋ, اۋعانستان كونس­­­تي­­تۋ­تسيا­سىن قايتا قاراۋ نە­مە­سە وعان تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ, ءادىل سوت تورە­لىگىن جۇزەگە اسىرۋ, شا­عىم­­د­اردى قاراۋ مەن زاڭنىڭ ورىندالۋى.

بايانداماشىلار بەيبىتشى­لىككە, ىمىراعا كەلۋگە, اعايىن­دى­لار ءبىرىن-ءبىرى ولتىرەتىن سوعىس­تى تەز ارادا توقتاتۋعا جانە «تالي­بانمەن» بەيبىت كەلىس­سوز­دەردى باستاۋعا شاقىردى. باتىس ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. پىكىرتالاس ناتيجەسىندە كابۋل دەكلاراتسياسى قابىلداندى.

قازاقستان سىرتقى ىستەر مي­نيسترلىگىنىڭ ارنايى وكىلى ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ اۋعانستانداعى جاعدايدى رەتتەۋ بويىنشا بار­لىق ءىس-شارالارىن قولداي­تىن­دىعىن ءبىلدىردى. ول ەلىمىز­دىڭ اۋعانستانمەن ىنتىماقتاس­تىق­تىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى ناقتى قادامدارىن اتاپ ءوتتى.

جالپى العاندا اتالعان فورۋم كابۋلدىڭ قارۋلى وپپوزيتسيا – تاليبتەرمەن بەيبىت پروتسەستى باستاۋ بويىنشا جاڭا كوزقاراستارىن كورسەتتى, سونىمەن قاتار اۋعانستانداعى جاع­داي­دى رەتتەۋگە مۇددەلى قاتىسۋ­شى ەلدەر مەن ۇيىمدار وسى ماسە­لەدە وزدەرىنىڭ قولداۋىن تاعى دا ءبىر رەت راستادى.

ايتا كەتەيىك, قازاقستان مەن اۋعانستان اراسىنداعى ديپلو­ماتيالىق قاتىناس شەجىرەسى 1992 جىلدىڭ 12 اقپانىنان باس­تاۋ الادى. سودان بەرگى ارالىقتا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ باعىتىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى, ەكى ەل ۇكىمەتى­نىڭ جەتەكشىلەرى, پارلامەنتتەر توراعالارى, سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولار دەڭگەيىندە كوپ­تەگەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان اۋعانستانداعى جاعدايدى رەتتەۋگە بەلسەنە قا­تىسىپ كەلە جاتىر. وسى ورايدا ءبىزدىڭ ەلىمىز بۇل مەملەكەتكە بار مۇمكىندىگىنشە قولداۋ بىلدىرۋدە. اسىرەسە, اۋعانستان ەكونوميكا, ءبىلىم بەرۋ, گۋمانيتارلىق سالالار بويىنشا قازاقستان تاراپىنان كوپ كومەك الۋدا.

سوڭعى دەرەكتەرگە سۇيەنىپ سويلەسەك, 2016 جىلدىڭ قورى­تىن­دىلارى بويىنشا قازاقستان مەن اۋعانستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 489,4 ملن اقش دوللارىن قۇرادى: ونىڭ ىشىن­دە قازاقستان ەكسپورتى – 486,8 ملن دوللار, يمپورتى – 2,6 ملن دوللار. ساۋدا-ەكونومي­كا­­لىق قاتىناستاردى دامىتۋدا ۇكىمەتارالىق كوميسسيا ماڭىز­دى ءرول ويناپ وتىر.

سونىمەن قاتار مەملە­كەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2009 جىلدان باستاپ ەلىمىز­دىڭ وقۋ ورىندارىندا اۋعاندىق 1 مىڭ ستۋدەنتتى وقىتۋ بويىنشا مەم­­­لەكەتتىك باعدارلاما جۇزەگە اسۋ­­دا. بۇل ماقساتقا 50 ملن اقش دوللارى بولىنگەن. قازىرگى تاڭ­دا شامامەن اۋعاندىق 750 ستۋ­دەنت قازاقستاندا ءتالىم الۋدا. 2016 جىلى شىلدە ايىندا قو­­سىم­شا اۋعاندىق 100 ستۋدەنت كەزەكتى ىرىكتەۋدەن ءوتتى. بۇل مەم­­لە­كەتتىك باعدارلاما ودان ءارى دە جالعاسا بەرمەك. بۇ­عان قوسا ءبىزدىڭ ەلىمىز ءار جىلدار­دا اۋعان­­ستانعا ازىق-ت ۇلىك جانە باس­قا دا تاۋار تۇرلەرىمەن گۋما­­­ني­­­تار­لىق كومەك كورسەتتى. سون­داي-اق قازاقستان وسى ەلگە جول جو­ندەۋ, مەكتەپ, اۋرۋحانا سالۋ ماق­ساتى­ندا قارجىلاي جاردەم بەردى.

دايىنداعان

جولدىباي بازار,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار