القالى جيىندا الدىمەن ۇكىمەت باسشىسى ەلباسى جاريالاعان بەس الەۋمەتتىك باستاما بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندارعا ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوز باستامالارىن ارنايى ۇندەۋ ارقىلى جاريالاپ, وندا قازاقستاندىقتارعا شىنايى العىسىن ءبىلدىرۋى ونىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرا تۇسەدى. بۇل – ەلباسىنىڭ حالقىنا ۇسىنعان پرەزيدەنتتىك ءارى پەرزەنتتىك سىيى. ول باستامالاردىڭ ارقايسىسى بۇگىنگى تاڭدا حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردى قامتيدى», دەدى ب.ساعىنتاەۆ. ۇكىمەت باسشىسى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ومىرىنە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر الىپ كەلەتىن بارلىق قادامدار بويىنشا بىرىڭعاي جول كارتاسى ازىرلەنەتىنىن ايتىپ, ءتيىستى مينيسترلىكتەرگە ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. «قاشاندا حالقىنىڭ جان دۇنيەسىنە تەرەڭ بويلاپ, ەلىنىڭ جۇرەگىندەگى ارمانىن ءدوپ باساتىن ەلباسىنىڭ باستامالارىن مۇلتىكسىز جۇزەگە اسىرىپ, تياناقتى ورىنداۋ – بارىمىزگە سىن! سوندىقتان ءبىز بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرىپ, ەلباسى جۇكتەگەن, ەل كۇتكەن ۇدەدەن شىعا بىلۋگە ءتيىسپىز», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ داڭعىلى
ۇكىمەت وتىرىسىندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ, قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك, سونىمەن قاتار بىرقاتار وبلىس اكىمدەرى باياندادى.
ءمالىم بولعانداي, مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى – اۆتوجول سالاسىن دامىتۋ اياسىندا 2017 جىلى 4,4 مىڭ كم اۆتوموبيل جولدارى جوندەلدى. ناتيجەسىندە 2017 جىلى 22 اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جوبالارىندا 600 كم اۆتوجول قايتا جاڭعىرتىلعان, بۇل جوسپاردىڭ 100 پايىزىن قۇرايدى. ال جىل قورىتىندىسى بويىنشا 528 شاقىرىم جولدى اشۋ جوسپارلانعان.
ەكىنشى باعىت – لوگيستيكالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قۇرىق تەمىر جول پاروم تەرمينالى ىسكە قوسىلدى. «وسى جوبا بويىنشا جۇكتى اۋىستىرىپ تيەۋدىڭ جوسپارلى كورسەتكىشى 50 پايىزعا ارتىعىمەن ورىندالىپ, 1,5 ملن توننانى قۇرادى. سونىمەن قاتار 2017 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قۇرىق پورتىندا اۆتوكولىك پاروم تەرمينالىنىڭ تەستىلىك ىسكە قوسىلۋى جۇزەگە اسىرىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت.سۇلەيمەنوۆ. اۆتوكولىك پاروم تەرمينالىنىڭ تولىق قۇرىلىسىن اياقتاۋ 2018 جىلعا بەلگىلەنگەن. ونىڭ جوبالىق قۋاتتىلىعى جىلىنا 2 ملن توننا جۇكتى قۇرايدى. جوبانىڭ جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 6 ملن توننانى قۇرايدى.
«نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ ءۇشىنشى باعىتى – تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ اياسىندا 2017 جىلى جوسپارلانعان 700 كم ينجەنەرلىك جۇيەنىڭ 765 كم-ءى جانعىرتىلدى. «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە تكش-نى قارجىلاندىرۋ ەلىمىزدە ينجەنەرلىك جەلىلەردىڭ توزۋى 67 پايىزدان 60 پايىزعا تومەندەگەن. بيىلعى جىلى شامامەن 800 كم ينجەنەرلىك جەلىلەردى سالۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل اتالعان كورسەتكىشتى قوسىمشا 3 پايىزعا تومەندەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ءتورتىنشى باعىت – اپاتتى مەكتەپتەردى جانە ءۇش اۋىسىمدىق وقىتۋدى جويۋ شەڭبەرىندە 2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جوسپارلانعان 76 مەكتەپتىڭ 73 مەكتەبى سالىندى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, قالعان ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرى اعىمداعى جىلدىڭ ءى توقسانىنىڭ اياعىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى. جالپى, مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ جىلدارىندا 108 مەكتەپ سالىنعان.
بەسىنشى مىندەت – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا 2017 جىلى 20 شاعىن جانە ورتا بيزنەس جوباسى, ونىڭ ىشىندە قوستاناي جانە الماتى وبلىستارىنداعى 2 يندۋستريالىق ايماق قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلدى.
2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, جەتكىلىكسىز ينفراقۇرىلىمدى جەتكىزۋگە باعىتتالعان 1 تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى جەكە سەكتوردان 28 تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمى 410 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
التىنشى باعىت – حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىمەن جوبالاردى قوسا قارجىلاندىرۋ اياسىندا 2017 جىلى حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىمەن ارىپتەستىك تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىم شەڭبەرىندە مۋنيتسيپالدى جىلۋ جانە سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋعا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا, ءونىمدى يننوۆاتسيالاردى ىنتالاندىرۋعا, جۇمىس داعدىلارىن دامىتۋ جانە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, سۋارۋ جانە درەناج جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان 15 جوبانى بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋعا قاراجات بولىنگەن. 2017 جىلى كەلىسىمدەر راتيفيكاتسيالانىپ جانە جالپى سوماسى 366,4 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن ەكى ۇكىمەتتىك نەسيە جوباسى ىسكە قوسىلدى, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنان تارتىلعان قاراجات 320 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. بۇدان وزگە, مەملەكەتتىك كەپىلدىك بەرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن ەكى جوبانى ىسكە اسىرۋ باستالدى.
ايتقانداي, مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا بارلىعى 75 مىڭ ادام تارتىلعان جانە پايدالانىلعان وتاندىق جول-قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ۇلەسى 93 پايىزدى قۇراعان.
ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل كۇشەيدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان كەلەسى ماسەلە – قازاقستاندا 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ورىندالۋ بارىسى جانە 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما جوباسى. بۇل رەتتە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, گەنەرال-مايور نۇرعالي بىلىسبەكوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس دايىندالعان 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان باعدارلامانىڭ ماقساتى ءدىني ەكسترەميزم كورىنىستەرىن ەسكەرتۋ جانە تەرروريزم قاۋپىن بولدىرماۋ ارقىلى ادامنىڭ, قوعامنىڭ جانە مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جوبانى ازىرلەۋ كەزىندە 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەلەرىنىڭ تالداۋ دەرەكتەرى, ەكسترەميزم مەن تەرروريزم قاۋپىن تۋدىراتىن جاعدايلار مەن فاكتورلاردىڭ تالداۋى, حالىقارالىق وزىق تاجىريبە, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇەۇ-نىڭ جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلگەن.
2013 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم يدەولوگياسىن تاراتۋدىڭ سەبەپتەرى مەن جاعدايلارىن جويۋ جانە اتاۋلى اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جونىندە 202 كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى.
مالىمدەلگەندەي, اتالعان باعىتتا جالپى سانى 8,1 ملن-نان استام ادام قامتىلعان 96,6 مىڭنان استام شارا وتكىزىلگەن. اتقارىلعان جۇمىس ناتيجەسىندە 755 «جيحادشى» قالىپتى جولعا كوشىرىلگەن. دايىندىق جۇمىستارىنىڭ باستاپقى كەزەڭىندە 38 تەررورلىق سيپاتتاعى زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميستىك ناۋقاندارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا جول بەرىلمەگەن. شەتەلدە كۇدىكتى ءدىني ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنەن 384 ستۋدەنت ەلگە قايتارىلعان.
اتالعان ماسەلەگە قاتىستى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ تە ءسوز سويلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسى قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ تيىمدىلىگىنە باعالاۋ جۇرگىزىلدى. باعالاۋ 4 كريتەري بويىنشا جۇرگىزىلدى. ماسەلەن نىسانالى ينديكاتورلار مەن ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋ دارەجەسى, ءىس-شارالاردى ورىنداۋ تولىقتىعى, بيۋدجەت قاراجاتىن يگەرۋ دەڭگەيى, نىسانالى ينديكاتورلاردى جانە ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرىن جوسپارلاۋ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, بيۋدجەت قاراجاتىن يگەرۋ دەڭگەيى 95,8 پايىزدى قۇراعان. «نىسانالى ينديكاتورلاردى جانە ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرىن جوسپارلاۋ ساپاسى بويىنشا مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانعان ساتتەن باستاپ ينديكاتورلار مەن كورسەتكىشتەردىڭ ماندەرى, ءىس-شارالاردى ورىنداۋ مەرزىمدەرى تۇزەتىلمەگەنىن اتاپ وتەمىن», دەدى ت.سۇلەيمەنوۆ.
تالقىلاۋ ناتيجەسىندە 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما جوباسى ماقۇلداندى.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
