پارلامەنتتىڭ الەۋمەتتىك مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى, جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى بەيبىت مامراەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن ەلىمىزدە كينو تۋرالى ارنايى زاڭ بولماعان, قولدانىستاعى «مادەنيەت تۋرالى» زاڭدا فيلمدەردەگى ۇلتتىق ءتىل, پروكات سياقتى كينو قاتىناستاردى رەتتەيتىن التى باپ قانا بار ەكەن. سول سەبەپتى, زاڭ جوباسى نەگىزىندە وتاندىق كينويندۋستريانى ودان ءارى دامىتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزىندە ۇلتتىق كينوونىمدەردى قولداۋ قورىن قۇرۋ; رەسپۋبليكا اۋماعىندا فيلمدەردى جۇيەلەۋ جانە ەسەپكە الۋ ماقساتىندا فيلمدەر پروكاتى, مونيتورينگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ; جەكەلەگەن زاڭدى تۇلعانىڭ جۇمىسى ارقىلى ۇلتتىق مادەني يگىلىكتىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە ۇلتتىق فيلمدەردى جانە ولاردىڭ باستاپقى ماتەريالدارىن ساقتاۋ ماسەلەسى باستى نازارعا الىنعان.
رەسەيلىك ساراپشى ولەگ ءرۋدولفوۆيچتىڭ مالىمەتىنشە, 2017 جىلى كورەرمەنگە 263 شەتەلدىك, 26 ۇلتتىق جانە 15 رەسەيلىك فيلم ۇسىنىلعان. بۇل – كينوپروكاتتىڭ رەسمي ستاتيستيكاسى. ەندى مۇنى پايىزعا شاققاندا: قازاقستان كينونارىعىنىڭ 80 پايىزى گولليۆۋدتىڭ, 17 پايىزى ۇلتتىق (ارعى جىلى بۇل 6 پايىز بولعان), 7 پايىز رەسەي كينوسىنىڭ ۇلەسىندە. قازاقستاندا جەكە ينۆەستورلاردىڭ قارجىسىمەن جاساقتالعان زاماناۋي ۇلگىدەگى 70 كينوتەاتر, 250 كينوزال بار. بارلىق كينوتەاترلار دەرلىك جەكەمەنشىك يەلىگىندە.
شىعارماشىلىعىنىڭ ۇلكەن بولىگى كينومەن بايلانىستى ورىلگەن دۋلات يسابەكوۆ ەڭ الدىمەن «كينو تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ قازاق تىلىندە ازىرلەنبەي, ادەتتەگىدەي ورىس تىلىنەن اۋدارىلعانىنا نارازىلىعىن ءبىلدىردى. سونداي-اق ول جوباداعى «تۇنگى ساعات 22.00-دەن تاڭعى ساعات 6-عا دەيىن» دەپ كورسەتىلگەن باپ بويىنشا ءتۇن اۋعان ۋاقىتتا ۇسىنىلاتىن فيلمدەر تاعى دا قازاق كينوسىنىڭ ونىمدەرى بولماي ما؟» دەگەن قورقىنىشىن دا جاسىرمادى. جازۋشىنىڭ پىكىرىنشە, زاڭ جوباسىندا ناقتىلاي تۇسەتىن, ءالى دە بولسا باسىن اشىپ, انىقتاۋدى قاجەت ەتەتىن ولقى تۇستارى جەتەرلىك.
رەجيسسەر س.نارىمبەتوۆ جىل سايىن «قازاقفيلمنەن» شىعاتىن ونشاقتى ءونىمنىڭ ارا-سالماعىنا ءمان بەرىپ, تاريحي فيلم مەن انيماتسيالىق فيلمدەردىڭ ۇلەسىن ازايتىپ الماۋعا شاقىردى. كينوپروديۋسەر ماماندىعى بويىنشا مىقتى مامان ازىرلەۋ دە ماسەلەنىڭ ءبىر ءتۇيىنىن شەشۋگە سەپتىگىن تيگىزبەك. بۇگىنگى «پروديۋسەرمىن» دەپ جۇرگەندەردىڭ كوپشىلىگى كەشەگى فيلم اكىمشىسى مەن كارتينا ديرەكتورلارى. پروديۋسەر كينو پروتسەستى بيزنەسكە اينالدىرا الاتىن ادام بولۋى شارت. ونىڭ ويىنشا, ۋاقىتقا قاراي كينو قۇپياسىن مەڭگەرگەن ناعىز پروديۋسەرلەر ەندى تۋىپ كەلەدى.
جاڭا جوباعا بايلانىستى تالقىلاۋدان جازۋشى, كينودراماتۋرگ سماعۇل ەلۋباي دا سىرت قالا المادى. وزدەرىنىڭ ۇلتتىق كينوسىن زاڭمەن قورعايتىن ەلدەر تابىستى ونەر سالاسىن الدەقاشان دامىتىپ العان. ۇلتتىق كينونى سالىقتان بوساتىپ, شەتەل كينوسىنا سالىق سالىنسا, بۇدان تۇسكەن تابىس وتاندىق كينونى جەتىلدىرۋگە جۇمسالار ەدى. وسى ماسەلە زاڭدا ايقىن جازىلۋى ءتيىس. شەتەل فيلمدەرىنىڭ مولىنان كورسەتىلۋى ۇرپاعىمىزدىڭ جات ەلدىڭ يدەولوگياسىمەن تاربيەلەنۋىنە جول اشا تۇسپەك. س.ەلۋباي كينو تاريف, قالاماقى ماسەلەسىنىڭ دە جىگى كورسەتىلىپ, ايقىندالۋى كەرەك ەكەنىنە نازار اۋدارتتى. قالامگەر جىل سايىن 60 فيلمگە دەيىن اۋدارىپ, قازاق كورەرمەنىنە تۇپنۇسقامەن پارا-پار ءتارجىما فيلم تارتۋ ەتكەن كەشەگى دۋبلياج مەكتەبىن قايتا جانداندىرۋعا بايلانىستى دا سالماقتى وي ايتتى. كينو تۋرالى جوبادا اۋدارما-سۋبتيتر ماسەلەسى قالاي كورىنىس تاپپاق, بۇل دا بۇگىنگى كورەرمەندى ويلاندىراتىن سۇراق. قازاقستان كينوسى اتىشۋلى گولليۆۋدپەن ەشقاشان جارىسا المايدى. بىراق وتاندىق كينوپروكاتتى قورعاۋ – جاڭا زاڭنىڭ مىندەتى بولۋى ءتيىس.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
