نە كەرەك, اڭگىمە ارىدەن باستالدى. الدىمەن اۋىل تاريحىمەن تانىستىق. ءبىز ات شالدىرعان ءجامشى كەڭشارى بۇگىندە نۇركەن ءابدىروۆ اتىنداعى اۋىل 1979 جىلى قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ قاۋلىسىمەن شاڭىراق كوتەرىپتى. كەڭشارعا اتى بەرىلگەن ءجامشى وزەنى, ءوزىنىڭ باستاۋىن كورپەتاي, نۇرتاي تاۋلارىنان الا وتىرىپ, وڭتۇستىك بالقاش كولىنە قۇيادى. بۇل ءوڭىر بۇرىننان اتاقتى ماشاق بولىستىڭ, دۇيسەنباي باتىردىڭ, تۋماباي, جارىقشاق, اققىز, تالپاق قاجىلار وتكەن تاريحتى ولكە. جالپاققايىڭ, قوسشوقى, قىزىلتاس, ايداي, ۇرانقاي, سوراڭ, تورەشوقى سياقتى شوقىلار بار.
ءجامشى كەڭشارىنىڭ قالىپتاسۋىنا, شارۋاشىلىعى مەن ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ەڭ العاشقى باسشى – قاۋاز مۇقاجانوۆ ەسىمدى ايتۋلى ازامات. بىلىكتى باسشى سەلوعا سول كەزدىڭ وزىندە سۋ قۇبىرىن تارتىپ, ورتالىق جىلۋ جۇيەسىن ەنگىزگەن. قاۋاز مۇقاجانوۆ باسشىلىق ەتىپ تۇرعان ۋاقىتتا كەڭشاردا قوي مالىن 50-60 مىڭعا جەتكىزىپ, رەسپۋبليكا عالىمدارىمەن بىرلەسە وتىرىپ قۇيرىقتى قوي تۇقىمى ىشىندە دۇنيە جۇزىندە بۇرىن بولماعان ەتتى-ءجۇندى «دەگەرەس» قويىن ءوسىرىپ, بۇكىلوداقتىق كونكۋرستىڭ جەڭىمپازى اتانادى.
مىنە, وسىنداي جەتىستىكتى جەمىستى جىلدار ىشىندە بىرەگەي باسشى قاۋاز مۇقاجانوۆ ءجامشى اۋىلىنا بەكسەيىت تۇلكيەۆتى دە ارنايى شاقىرتىپ, قالاماقى تولەپ, مايلى بوياۋدا بىرنەشە سۋرەت سالدىرتىپتى. سولاردىڭ ىشىندە تۇلكيەۆتىڭ تىرناقالدى تۋىندىسى «كوكپاردىڭ» دا قايتا سالىنعان, تولىقتىرىلعان نۇسقاسى بار. اڭگىمەمىزدىڭ باسىندا ايتىپ كەتكەندەي, ءجامشى اۋىلى بۇگىندە قازاقتىڭ ەرلىگى ەلگە ۇلگى باتىرلارىنىڭ ءبىرى نۇركەن ءابدىروۆتىڭ اتىندا. قىلقالام شەبەرى جامشىگە كەلگەن ساپارىندا نۇركەن باتىردىڭ ەرلىكپەن جاۋ بازاسىنا ءوزىنىڭ جارتىلاي ورتەنىپ بارا جاتقان ۇشاعىن باعىتتاعان ءساتىن دە ءوز قيالىندا ءساتتى بەينەلەگەن.
«بۇل ەسىمدى ەستىگەندە ەلەڭ ەتپەيتىن قازاق جوق. بىراق كوبى ونى تەك شىعىس جەكپە-جەگىنىڭ شەبەرى, تاەكۆوندونىڭ مايتالمانى ەكەنىن عانا قاپەرگە الىپ, سۋرەتشىلىك دارىنىمەن اسا تانىس ەمەس. ءارى كەتسە مۇستافا وزتۇرىكتىڭ شاكىرتى ەكەنىن ايتامىز», دەيدى اۋىل اكىمى جانتەمىر ەسبەرگەنوۆ.
ءبىر تاڭعالارلىعى, بۇگىندە نۇركەن اۋىلىنىڭ اكىمى جانتەمىر ەسبەرگەنوۆ تە, مەكتەپ ديرەكتورى ساعىندىق باكىروۆ تە سۋرەتشى. ءبىز ايتقان «كوكپار», «ن.ءابدىروۆ» تۋىندىلارىن بەكسەيىت تۇلكيەۆ جامشىگە 1989 جىلى اكەلىپ تاپسىرىپتى.
تۇلكيەۆتىڭ تاڭعاجايىپ تۋىندىلارى الەم بولماسا دا, قازاق نازارىنا جول تارتاتىن ۋاقىت الدەقاشان جەتكەن. ونىڭ ءبىر عانا «كوكپارىنىڭ» ءوزى ۇلتتىق بوياۋعا قانىق سۋرەت. قۇندى كارتينادان قازاقتىڭ بولمىسى مەن ءبىتىمى, ونداعى ء«ومىردىڭ ءوزى – كوكپار» دەگەن فيلوسوفيانى اڭعارۋ اسا قيىن ەمەس. ۇشىپ بارا جاتقان بورىك پەن سەركە سىلكىلەپ ءجۇرىپ اتتان اۋىپ قالعان قازاق جىگىتىنىڭ استىنداعى قازانات ءوز بەتىنشە قارسىلىق قاقپاسىندا جانتالاسىپ جاتۋىنىڭ ءوزى دراما. شىنداپ كەلگەندە «ونەر – ونەر ءۇشىن» عوي!
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى,
اقتوعاي اۋدانى
