كۇنى بۇگىنگە دەيىن مۇندا 142 458 گەكتار ەگىستىك جەر تولىعىمەن يگەرىلگەن. ناتيجەسىندە, ماساقتى ءداندى داقىلدار, استىق, كارتوپ, باقشا ونىمدەرى, ماقسارى سياقتى ونىمدەردەن تۇسەتىن ءتۇسىم دە جوعارى. سونىمەن قاتار 2018 جىلعا دا 34120 گەكتار جەرگە كۇزدىك بيداي ەگىلىپ, 65 مىڭ گەكتار سۇدىگەر جىرتىلعان.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋ, كاسىپتى ىلگەرىلەتۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى. بۇل ورايدا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋ دا ايتارلىقتاي. ال ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى بولماق. اۋدان اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە مۇندا «سىباعا» باعدارلاماسى 160,4, «التىن اسىق» 173,2, جايىلىمدارعا قۇدىق قازۋ 242,8 پايىزعا, ال «قۇلان» جوسپارى 5 ەسەگە ارتىعىمەن ورىندالىپ وتىر. سونىمەن قاتار اۋداندا ەت پەن ءسۇت ءوندىرۋ ىسىندە دە ىلگەرىلەۋشىلىك بار.
ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى ء«سۇلۋتور» ءسۇت ءوندىرۋ كووپەراتيۆى وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا, ءوڭىر ەكونوميكاسىن ىلگەرىلەتۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋشى جەرگىلىكتى ازاماتتار ءبىر كووپەراتيۆكە بىرىگىپ, 102 ميلليون تەڭگەگە جۋىق نەسيە العان. ءسويتىپ اتالعان قاراجاتقا بارلىعى 361 باس اسىل تۇقىمدى سيىر ساتىپ الىپ, قۇلان جەرىندە اسىراۋشى سالانى العا باستىرىپ وتىر. سونداي-اق 5 ميلليون تەڭگەگە ءسۇت سالقىنداتاتىن تانكەر دە ساتىپ العان. بۇگىندە ء«سۇلۋتور» كووپەراتيۆى تۇرعىنداردان 1 ليتر ءسۇتتى 85 تەڭگەدەن قابىلدايدى. ەندى الداعى ۋاقىتتا اۋدان ورتالىعىنان ءسۇت وڭدەيتىن تسەح اشۋ دا جوسپاردا بار ەكەن.
جالپى, اۋدان ورتالىعى ەلگە جايلى, حالىققا ءتيىمدى جەر بولعاندىقتان مۇندا تىرشىلىك كوزى دە كوپ. ماسەلەن, كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ دا ءتيىمدى. حالىق ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ ناتيجەسىندە ايتارلىقتاي كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزە الادى. بۇل تۇرعىدا اۋدان اكىمى اسقار قىرىقباەۆ ىلگەرىدە امبەباپ ساۋدا ورنى بولعان, كەيىننەن جەكەگە ءوتىپ, اقىرى بوس قالعان «استانا» ساۋدا ءۇيىن مەملەكەتكە قايتا ساتىپ الىپ, بۇل جەردەن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ جانە زەينەتاقى تولەۋ ورتالىقتارىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار بىرقاتار اۋداندىق مەكەمەلەر دە وسىندا شوعىرلانادى ەكەن.
اۋداندا «قاراقىستاق» شاعىن سۋ ەلەكتر ستانساسى جۇمىس ىستەيدى. اتالعان نىسان 1 ميلليارد 100 ميلليون تەڭگەگە بوي كوتەرگەن. الايدا بۇگىندە سۋ جەتىسپەۋشىلىگىنەن ءبىر عانا تۋربينا جۇمىس ىستەپ تۇر. مەكەمە باسشىسى نۇردوس قالدىباليننىڭ ايتۋىنشا, مۇندا جىلىنا 10 ميلليون كيلوۆاتت/ساعاتتان استام ەلەكتر ەنەرگياسى ءوندىرىلىپ, اتالعان مەكەمەدە بارلىعى 15 ادام جۇمىس ىستەيدى.
جاڭا يندۋستريالاندىرۋ جوباسى بويىنشا دا وڭىرلەردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار اۋقىمدى. ماسەلەن, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىندا مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىندا ءۇش بىردەي جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتى كوزدەلگەن. اتالعان وندىرىستىك نىسانداردىڭ بۇگىندە ەكەۋى ىسكە قوسىلعان. «Golden Compass Capital» اكتسيونەرلىك قوعامى اۋداندا 8 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن پايدالى كەن قازبالارىن ءوندىرۋ, وڭدەۋ جوباسىن قولعا الىپ وتىر. قوراعاتى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىنداعى «كوكقيا» شاتقالىندا ورنالاسقان التىن كەنىشى ءبىر توننا كەننەن 1,5 گرامم تازا التىن ءوندىرۋ الەۋەتىنە يە. مۇندا نەگىزىنەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار جۇمىسقا تارتىلىپ, بارلىعى 150 ادام ۆاحتالىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. اتالعان كەنىش ورنى 2012 جىلعى «Golden Compass Capital» كومپانياسى جۇرگىزگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى كەزىندە انىقتالعان. اعىمداعى جىلدىڭ وزىندە قۇنى 1572,6 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 207 كيلو ءونىم وندىرىلگەن. ەندى الداعى بەس جىلدىڭ ىشىندە قۇنى 17 ميلليارد 160 ميلليون تەڭگەنىڭ 1 توننا 750 كيلو بولاتىن دورە قۇيماسىن ءوندىرۋ مەجەلەنىپ وتىر. سوندا اۋدان ەكونوميكاسى دا ءوسىپ, الەۋەتى ودان ءارى ارتا تۇسپەك.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
