از قامتىلعاندارعا – الەۋمەتتىك كومەك
مىسالى, وتكەن جىلى ايماقتاعى 375 وتباسىنداعى 1786 ازاماتقا 39,9 ملن تەڭگە كولەمىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالىپ, تولەندى. سالىستىرۋ ءۇشىن كەلتىرسەك, الدىڭعى جىلى مۇنداي كومەكتى 497 وتباسىنداعى 2450 ادام العان. ءبىر جىل ىشىندە كورسەتكىش 27,1 پايىزعا ازايدى. بۇل – الەۋمەت الەۋەتىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنىڭ ايعاعى.
وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كوڭىلقوس كەرەي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە جۇمساعان شىعىندارىن وتەۋ ماقساتىندا بىلتىر 750 وتباسىنا 25,4 ملن تەڭگە كولەمىندە تۇرعىن ءۇي كومەگى تاعايىندالعان. ال جان باسىنا شاققانداعى تابىسى ازىق-ت ۇلىك سەبەتىنىڭ قۇنىنان تومەن 4000 وتباسىنداعى 12 376 بالاعا جاردەماقى تولەنەدى. تۇرعىن ءۇي كومەگىن, مەملەكەتتىك بالالار جاردەماقىسىن الۋشىلاردىڭ دا سانى جىلدان جىلعا ازايىپ كەلەدى.
«ەلباسى جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەن مۇگەدەكتەرگە قولداۋ كورسەتۋ ارقىلى كەدەرگىسىز كەلەشەك قالىپتاستىرىپ, قوعام ومىرىنە ارالاسۋىنا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا 366 بالاعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 9,8 ملن تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك كومەك جاسالدى. جەڭىس كۇنى مەرەكەسىنە وراي سوعىس ارداگەرلەرىنە, جەڭىسكە ۇلەس قوسقان باسقا دا ساناتتاعى 133 ادامعا 100 مىڭ تەڭگەدەن بىرجولعى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلدى. قازىر وبلىستا 43 سوعىس ارداگەرى بار. ولاردىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە جۇمسالاتىن شىعىندارىن وتەۋگە دە ارنايى قارجى بولىنەدى. مۇنداي قولداۋلار اۋعانستانداعى ۇرىس قيمىلدارىنا, چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانساسىنداعى اپات زارداپتارىن جويۋعا قاتىسقاندارعا دا كورسەتىلەدى. مەملەكەت قولداۋىنان تۋبەركۋلەز دەرتىنە شالدىققاندار دا تىس قالماي وتىر. امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە ەم الىپ جۇرگەن 921 ادامعا الەۋمەتتىك كومەك جاسالدى», دەيدى ك.ورىسباەۆ.
بىرلىك بار جەردە تىرلىك بار
«مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن قالىپتاستىرۋ – تۇراقتى دامۋ شارتتارىنىڭ ءبىرى», دەگەن ەلباسى ءسوزى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسۋدا. از قامتىلعان, قولداۋعا مۇقتاج ازاماتتارعا كاسىپكەرلەر تاراپىنان دا جاردەم بولۋى قوعامىمىزدىڭ ءبىرتۇتاس دامىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. بۇعان مىسال از ەمەس. حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2017 جىلى وبلىس كاسىپكەرلەرى 133 ساۋدا نۇكتەسى ارقىلى 1544 ادامنان تۇراتىن 349 از قامتىلعان وتباسىن ارزانداتىلعان باعامەن 1,2 ملن تەڭگەنىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتكەن. وبلىستىق اكىمدىكتىڭ باستاماسىمەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر كورسەتەتىن «اتىراۋەنەرگوساتۋ» جشس, «اتىراۋ جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى» اق, «اتىراۋ سۋ ارناسى» كمك, «اتىراۋ گاز ينۆەست» جشس سىندى جەرگىلىكتى مونوپوليست كاسىپورىندارمەن مەموراندۋمدار جاسالىپ, ايماقتاعى از قامتىلعان 816 وتباسىنا 3,2 ملن تەڭگە مولشەرىندەگى جەڭىلدىكتەرمەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر كورسەتىلدى.
مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىپ قانا قويماي, از قامتىلعان وتباسىلاردى قيىن جاعدايدان الىپ شىعۋ تەتىكتەرىن ىسكە قوسقانىنىڭ ارقاسىندا وبلىستا 309 ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستى. 735 ادام اقىلى قوعامدىق جۇمىسقا, 51 ادام الەۋمەتتىك جۇمىسقا تارتىلىپ, 121 ادام كاسىبي وقۋ كۋرستارىنا جىبەرىلگەن.
«ورلەۋدىڭ» ءورىسى كەڭ
2015 جىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن «ورلەۋ» شارتتى اقشالاي كومەك جوباسى باستاۋ العان ەدى. وتكەن جىلى بۇل جوباعا 1743 ادامنان تۇراتىن 301 از قامتىلعان وتباسى تارتىلعان. وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى جانار قايسەدەنوۆا الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاسالعانعا دەيىن جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى 6423 تەڭگە بولسا, 2017 جىلدىڭ 1 قازانىندا بۇل سان 21322 تەڭگەگە دەيىن وسكەنىن ايتادى. «ورلەۋدىڭ» ارقاسىندا شارتتى اقشالاي كومەك الىپ, بيزنەس باستاعاندار دا بار. مىسالى, ماحامبەت اۋدانىنىڭ تۇرعىنى قايرات سارسەنوۆ 332700 تەڭگە الىپ, وعان 200 ءتۇپ الما اعاشىن وتىرعىزعان. ال ايگۇل راقىمعاليەۆا ەسىمدى وسى اۋداننىڭ تاعى ءبىر تۇرعىنى «302 مىڭ تەڭگەگە تىگىن ماشينالارىن ساتىپ الىپ, تسەح اشتىم», دەيدى. قازىر ول ۇلتتىق ويۋ-ورنەكپەن كومكەرىلگەن كورپە-توسەكتەر مەن جامىلعىلار تىگىپ, حالىققا ۇسىنۋدا. سۇرانىس تا كوپ. مىنە, ماسىلدىق پيعىلدان ارىلىپ, كىشكەنە بولسا دا كاسىپ باستاپ, ءناسىبىن تاپقىسى كەلەتىندەرگە مۇمكىندىك بارى وسىنداي مىسالداردان كورىنەدى.
«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 84-ءشى قادامىندا: «الەۋمەتتىك كومەكتى ونىڭ اتاۋلىلىعىن كۇشەيتە وتىرىپ وڭتايلاندىرۋ» ماسەلەسى ايتىلعان. 2015 جىلى قابىلدانعان «قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ەندى قولدانىسقا ەنگىزىلەدى, سونىڭ ناتيجەسىندە جاڭا نۇسقاداعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلە باستايدى. مۇنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ مەملەكەتتىڭ باستى نازارىنداعى ماسەلە ەكەنىنىڭ ايعاعى ىسپەتتى.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ وبلىسى
