فوتو: ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان»
ەمحانادان كەيىنگى ەم
جاقىندا وسكەمەندەگى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن ارنايى تانىسقانىمىزدا مۇنداعى مامانداردىڭ جانكەشتى ەڭبەگىنە كۋا بولدىق. جانكەشتى دەپ بەكەرگە ايتىپ وتىرعانىمىز جوق. بۇل ورتالىققا نەگىزىنەن وپەراتسيادان شىققان, قول-اياعى دۇرىس جۇمىس ىستەمەيتىن, جۇيكە جۇيەسى سىر بەرگەن, ءتىپتى سويلەۋدەن قالعان ادامدار كەلەدى. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ قاس-قاباعىنا قاراپ, ءتىلىن تابۋ, ارينە, وڭاي شارۋا ەمەس. ورتالىقتىڭ اعا مەدبيكەسى گۇلجازيرا ءابدىراحمانوۆانىڭ ايتۋىنشا, 2015 جىلى «پارىز» قورىنىڭ قارجىسىنا سالىنعان مەديتسينالىق مەكەمەدە نەۆرولوگيا, كارديولوگيا جانە تراۆموتولوگيا بولىمدەرى جۇمىس ىستەيدى. ء«بىز ناۋقاستارعا ەم جاساۋ ۇردىستەرىن ءۇش كەزەڭگە ءبولىپ قاراستىرامىز. ءبىرىنشىسى, ولاردىڭ اۋرۋحانادا قارالۋى بولسا, ەكىنشىسى, ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ ستاتسيونارىندا جاتىپ ەم قابىلداۋى. ءۇشىنشى كەزەڭ امبۋلاتورلىق ەمدەۋ دەپ اتالادى. بۇل كەزەڭدە ءبىزدىڭ ستاتسيوناردان شىققان ناۋقاستار ۇيدەن كەلىپ ەمدەلەدى», دەيدى ول.
وڭالتۋ ورتالىعى دەپ اتى ايتىپ تۇرعانداي, ورتالىق ەمدەلۋشىلەرگە ۋكول سالماي, ءدارى بەرمەي ارنايى جاتتىعۋلار جاساتۋ ارقىلى, ماسساج, فيزيوەمدەۋ كومەگىمەن دەنساۋلىقتارىن وڭالتادى. سپورت زالى مەن «ەڭبەك تەراپياسى» بولمەسىندە ناۋقاستار سىرەسىپ قالعان قول-اياقتارىن جازۋ ءۇشىن نۇسقاۋشىلار جاردەمىمەن ءارتۇرلى جاتتىعۋلار جاسايدى. ماسەلەن, «ەڭبەك تەراپياسى» بولمەسىندە قولى جانسىزدانىپ قالعان جاندارعا قاسىق ۇستاپ, تاماق ءىشۋدى ۇيرەتەدى. «ينسۋلتتەن كەيىن بۇلشىق ەتتەردىڭ تارتىلىپ, قارىسىپ قالاتىنى بەلگىلى. بۇلشىق ەتتەردى جازۋ ءۇشىن ناۋقاستاردىڭ قولىنا كۇندەلىكتى ومىردە قولداناتىن زاتتاردى ۇسىنامىز. بۇراندالاردى بۇراتامىز. قاسىق ۇستاي المايتىنداردىڭ قولىنا قاسىقتى بايلاپ بەرەمىز», دەيدى ورتالىقتىڭ نۇسقاۋشىسى, ەڭبەك تەراپەۆتى سايات مۇراتوۆ.
وسكەمەن قالاسىنىڭ تۇرعىنى نينا ريابوۆا مۇندا №1 قالالىق ەمحانانىڭ ينسۋلت ورتالىعىنان كەلىپتى. «ورتالىق جۇمىسىنا ريزامىن. دارىگەرلەر ءوز جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى. ءتارتىپ بار. وسىندا كەلگەندە ءبىر قولىم مەن ءبىر اياعىم ءالسىز ەدى. جاتتىعۋلاردان كەيىن اقىرىنداپ جان كىرە باستاعانداي», دەيدى زەينەتكەر.
تابيعات تەراپياسى
جاتتىعۋدان بولەك ەلەكتروستيمۋلياتور دەگەن قۇرىلعى ارقىلى سولىپ قالعان بۇلشىق ەتتەردى قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى. ءفيزيوبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى سالتانات قادىلبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, اتالعان قۇرىلعىنى ەلەكتر قۋاتىنا قوسقان كەزدە جانسىزدانىپ قالعان قول مەن اياققا جان كىرىپ, بۇلشىق ەتتەر قيمىل-قوزعالىسقا كەلەدى ەكەن. ءبىر ەسكەرەر دۇنيە, بۇل اپپاراتتى دەنى ساۋ ادامدارعا قولدانۋعا بولمايتىن كورىنەدى. ورتالىققا ەلىمىزدىڭ وزگە قالالارىنان دا ارنايى كەلىپ ەمدەلەتىندەر بار. ناۋقاستار پالاتادان شىقپاي-اق تاماقتانىپ, سيستەمانى دا پالاتادا قابىلدايدى. دارەتحانا دا, سەبەزگى بولمەسى دە وسىندا.
وپەراتسيادان شىققان, ينسۋلت العان ادامنىڭ ءبارىنىڭ بولماسا دا كوپشىلىگىنىڭ سىركەسى سۋ كوتەرمەي, ۇنجىرعاسى ءتۇسىپ, كۇيرەۋىك كەلەتىنى بەلگىلى. ينفاركتەن كەيىن تىلدەن قالاتىن كىسىلەر دە بولادى. مۇنداي ادامدارعا تەك جاتتىعۋ مەن ماسساج ازدىق ەتۋى مۇمكىن. وسى ماقساتتا ورتالىقتا پسيحولوگتار مەن لوگوپەدتەر, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر جۇمىس ىستەيدى. «ەڭ اۋەلى ناۋقاسپەن اسىقپاي سويلەسەمىز. داۋىسىنا, بەت-الپەتىنە قاراپ ەم بەلگىلەيمىز. ەگەر ادام اڭگىمە بارىسىندا اشىلىپ سويلەي الماي, قايتا-قايتا جىلايتىن بولسا ارتتەراپيا بەلگىلەيمىز. ارتتەراپيا دەگەنىمىز – سۋرەت سالۋ.
سۋرەت سالدىرۋ ارقىلى ىشكى سەزىمىن, كوڭىل كۇيىن اڭعارامىز. ال ەگەر مۇلدە سويلەگىسى, سويلەسكىسى كەلمەيتىن ادامدار بولسا, ولاردى قينامايمىز. تۋىستارىن, جاقىن-جۋىقتارىن شاقىرىپ, سولارمەن سويلەسەمىز. ويتكەنى ەشكىمگە سەنبەيتىن, تۋىستارىنا, جاقىندارىنا, دوستارىنا عانا سەنەتىن ادامدار بار», دەيدى ورتالىقتىڭ پسيحولوگتارىنىڭ ءبىرى ەركەجان تولەۋحانقىزى. ال بويىندا قورقىنىش, ۇرەي بار ناۋقاستارعا اۋتوترەنينگ تاعايىندالادى. اۋتوترەنينگ دەگەنىڭىز – تابيعات, تابيعات اياسىنداعى سايراعان قۇستاردىڭ, جۇگىرگەن اڭنىڭ, سوققان جەلدىڭ, جاۋعان جاڭبىردىڭ, اققان بۇلاقتىڭ داۋىسى. ارنايى ماگنيتوفون ارقىلى تابيعات-انانىڭ ۇنىنە قۇلاق تۇرگەندە ناۋقاستار كوڭىلدەنىپ, سابىرعا كەلىپ, باراقات كۇي كەشەدى ەكەن.
تەگىن قىزمەتتى تۇرعىندار نەگە الا الماي وتىر؟
ورتالىق 2016 جىلى – 2265, 2017 جىلى 3 مىڭعا جۋىق پاتسيەنتكە قىزمەت كورسەتىپتى. وپەراتسيا جاساتقان, ينسۋلت العان ادامدار مۇندا اۋرۋحانادان شىققاننان كەيىن جارتى جىلدىڭ ىشىندە كەلۋى كەرەك ەكەن. ورتالىقتىڭ باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى تولقىن سەكەەۆا اشىلعانىنا ەكى جىلدان اسسا دا ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگى بۇل مەكەمەنىڭ بار ەكەندىگىنەن بەيحابار ەكەنىن ايتادى. بەيحابار بولعاندىقتان ۋاقىتىن وتكىزىپ الىپ, وزدەرىنە تيەسىلى ەم-دومعا قول جەتكىزە المايتىن كورىنەدى. «تۇرعىنداردى بىلاي قويعاندا, كەيبىر دارىگەرلەردىڭ ءوزى وسكەمەندە وسىنداي ورتالىقتىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن بىلمەيتىن سەكىلدى. ءبىز ازىرگە وبلىس ورتالىعىنداعى №1 قالالىق جانە وبلىستىق اۋرۋحانامەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. نەگىزىندە ايماقتاعى باسقا ەمحانالارمەن دە تىعىز جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. انىقتاپ, سۇراپ بىلگەنىمىزدە وبلىستا وپەراتسيا جاساتقان ادامداردىڭ 30 پايىزى عانا بىزگە كەلىپتى. بۇل ولقىلىقتىڭ ورنى الداعى ۋاقىتتا تولاتىن شىعار دەپ ويلايمىز», دەيدى ول. ولقىلىق دەمەكشى, باس دارىگەردىڭ ورىنباسارى وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ءبىر ماسەلەنى ايتتى. 2017 جىلدىڭ مامىر ايىنا دەيىن ورتالىقتا وبلىس تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا (بالالاردان بولەك) تەگىن قىزمەت كورسەتىلىپتى. وسى ۋاقىتتان باستاپ تەك الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان تۇرعىندارعا, مۇگەدەكتەر مەن زەينەتكەرلەرگە, «التىن القا», «كۇمىس القا» يەگەرلەرىنە عانا جەڭىلدىك جاسالادى ەكەن. ء«بىزدىڭ نەگىزگى, اۋەلدەگى ماقساتىمىز – جۇمىس ىستەيتىن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ەدى. قازىر سول مۇمكىندىكتەن ايىرىلىپ وتىرمىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە, ەلىمىزدىڭ باس رەابيليتولوگىنا حات جولدادىق. ماسەلە وڭ شەشىمىن تابار دەپ ويلايمىز. جالپى العاندا, ورتالىق دارىگەرلەرى ەمدەلۋشىلەردىڭ اياعىنان قاز تۇرىپ كەتۋى ءۇشىن ايانىپ جاتقان جوق. قول اربامەن, بالداقپەن كەلىپ, ءوز اياعىمەن قايتىپ جاتقان جانداردى كورگەندە قۋانامىز. بۇگىندە ورتالىقتا 125 قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدى. ونىڭ 20-سى – دارىگەر. ولار كورەيادا وقىپ كەلگەن», دەيدى ت.سەكەەۆا.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن
