الاتاۋ وڭىرىندە بۇل اۋىلدى بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم. ويتكەنى بۇل ءوڭىر تۋما تابيعاتىمەن عانا ەمەس, وتكەن تاريحىمەن دە ايگىلى. سوناۋ عاسىرلاردان بەرى قاستەك بەكىنىسى رەتىندە تاريحتا قالعان, تالاي-تالاي قانجوسا شاپقىنشىلىقتىڭ, ەل مەن جەر ءۇشىن شايقاستىڭ ءىزى قالعان جەر. ءسوزىمىز دايەكتى بولۋ ءۇشىن تۇركىتانۋشى عالىم ۆ.ۆ. ءبارتولدتىڭ جازباسىنا جۇگىنەلىك. مىنە, ول ءوزىنىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىنىڭ بىرىندە «قاستەك VII عاسىرداعى بەكىنىس ورنى. ورتا ازيادان جەتىسۋ ارقىلى جۇرەتىن ساۋدا جولى قاستەك اسۋى ارقىلى ىلە القابىنا وتەتىن بولعان. قاستەك بەكىنىسى سولتۇستىگىندەگى بەكلى قالاسىمەن تىكەلەي بايلانىستى» دەپ جازعان بولسا, ح عاسىردا پارسى تىلىندە جازىلعان «حۋديد ءال-الام» دەگەن كىتاپتا بەكلى (بەكلىك, بەكىمدىك) قالاسىنىڭ بيلەۋشىسى ءوزىنىڭ 3000-نان 7000-عا دەيىنگى اسكەرىن قاستەك بەكىنىسىندە ۇستاعانى ايتىلعان. قاستەك اسۋى جونىندەگى مالىمەتتەر VI عاسىرداعى جازبا دەرەكتەردە دە كەزدەسەدى. ونان ءبىز شىعىس پەن باتىس ەۋرازيانى جالعاستىرىپ جاتقان جىبەك جولىنىڭ بويىنداعى قاستەكتىڭ وركەنيەتى دامىعان, ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني ورتالىق بولعاندىعىنا, الايدا سان رەت قيراپ, سان رەت بوي تۇزەگەنىنە كوز جەتكىزەمىز. ارينە, پاتشالىق رەسەيدىڭ, كەڭەس وكىمەتىنىڭ تۇسىندا دا بۇل ءوڭىردىڭ تالاي سويقاندى باستان كەشۋى ءوز الدىنا ءبىر حيكايا.
ءجا, وسى ارادان اۋىلدىڭ كونە تاريحىن قويا تۇرىپ, ونىڭ بۇگىنىنە ورالعانىمىز ءجون شىعار. نەبارى 120-عا تارتا ءتۇتىنى بار اۋىل توپىراعىنىڭ كيەسى بولار, كەزىندە كۇندەي كۇركىرەپ, جاۋىنا قارسى جان اياماي كۇرەسكەن ەسقوجا, شاپىراشتى, توقتار سەرى, التىناي ابىز, قاراساي, تۇرىكپەن, تىلەۋ مەن جارىلعاپ, قاستەك پەن قاراش جانە ت.ب. باتىرلار وتكەن جەر وسىناۋ بەيبىت كەزەڭدە ەلگە تانىمال تۇلعالاردىڭ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ, عالىمدار مەن ونەر مايتالماندارىنىڭ التىن بەسىگى, ۇشقان ۇياسى. راسىندا دا وسىنشاما ساڭلاقتاردىڭ ءبىر عانا شاعىن اۋىلدان قانات قاعۋى شىندىعىندا دا عاجاپ قۇبىلىس.
بۇل ءسوزىمىزدى دايەكتەۋ ءۇشىن تىم ارىگە بارماي-اق, 1924 جىلى ادىلەت حالىق كوميسسارى, رەسپۋبليكا پروكۋرورى بولىپ قىزمەت اتقارعان قاناي بورانباەۆ اعامىزدىڭ ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتىنەن ءبىلىم العان العاشقى قازاق ەكەندىگىن ايتۋعا ءتيىسپىز. وكىنىشكە قاراي, ول دەر شاعىندا جازىقسىز جالاعا ءىلىنىپ, 1938 جىلى اتىلىپ كەتكەن ەكەن. ايتسە دە ەسىل ەر ومىردەن ەرتە كەتسە دە اۋىلداستارىنىڭ جۇرەگىندە قالدى. قالعانى سول, قاناي اعالارىنىڭ ءبىلىم الۋعا, ىزدەنۋگە دەگەن قۇلشىنىسىنان قۋات العان جاستار قاتارى ۇلى وتان سوعىسىنان كەيىن-اق بۇل اۋىلدا كوبەيە ءتۇستى. اسىرەسە عىلىم سالاسىندا ىزدەنۋدى الدىنا ماقسات ەتىپ قويعاندار قاتارى ارتتى. ولاردىڭ كوبى ۇلكەن جەتىستىككە دە جەتىپ وتىر.
وسى ارادا ءبىر جايتتى ايتا كەتسەم, ەش ارتىقتىق ەتپەس. ءالى ەسىمدە, جاس كەزىمدە الماتىدان ءبىر-ەكى قۇربىم ءبىزدىڭ اۋىلعا قوناققا كەلگەن. ءدال سول كۇنى ەكى جاستىڭ ۇيلەنۋ تويى ەدى, سوعان بارعانبىز. تويدا باتا بەرىپ, ءسوز سويلەگەن اۋىلدىڭ ۇلكەندەرى شەتىنەن ەكى جاسقا ۇلكەن عالىم بولىڭدار دەپ تىلەك ايتقان. بۇل مەنىڭ قۇربىلارىمدى قايران قالدىردى. ويتكەنى ولار جاڭا وتاۋ كوتەرگەن جاستاردىڭ عىلىمعا ەش قاتىسى جوقتىعىن, اۋىلدا جۇمىس ىستەيتىنىن مەنەن ەستىگەن ەدى. ارينە, ولاردى دا تۇسىنۋگە بولادى, ويتكەنى توسىن ادامعا وسىلايشا تىلەك ايتۋ ءبىرتۇرلى كورىنەتىن شىعار. الايدا, ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ ادامدارىنا مۇنىڭ ەش سوكەتتىگى جوق. بالكىم, بۇل وسى اياداي اۋىلدان 15-تەن استام عىلىم دوكتورىنىڭ, 50-دەن استام عىلىم كانديداتتارىنىڭ شىققانىن بىلەتىن وسىنداعى اعايىننىڭ وزگەلەرگە دە توقتاپ قالماڭدار, ىزدەنىڭدەر دەگەن قۇلاققاعىسى بولار. قالاي بولعاندا دا اۋىلداعى اقساقالدار قولىنا سۋ قۇيعان جاستارعا دا عالىم بول دەپ باتا بەرۋى ءبىز ءۇشىن ۇيرەنشىكتى جايت ەدى. قارتتاردىڭ سول تىلەگى قابىل بولدى ما, عىلىم جولىن تاڭدايتىندار قاتارى ارتا ءتۇستى. بۇگىندە وسى اۋىلدان ون ەسە ۇلكەن ەلدى مەكەندەردەن دە وسىنشاما وقىمىستىنى تابا المايسىز. ادەتتە, وسى اۋىلدان ءوسىپ-ونگەندەردىڭ اراسىنان بۇكىل ەلىمىزگە تانىمال تۇلعالاردىڭ كوپتەپ شىعۋىن بىلايعى جۇرت وسى توپىراقتىڭ كيەسى دەگەن جورامال ايتىپ جاتادى. وسى ءسوزدىڭ استارىندا ءبىر اقيقات بار سياقتى.
ويلاپ قاراساڭىز, ورىس ءتىلى تۇگىلى, ومىرىندە ءتىرى ورىستى كورمەگەن قاراتابان اۋىل بالالارىنىڭ ىرگەدەگى الماتىنى ايتپاعاندا, سول كەزدە الىنباس اسۋداي كورىنەتىن ماسكەۋ, لەنينگراد اسىپ, ءوز كۇشتەرىمەن وقۋعا ءتۇسۋى, وندا وزگەلەردەن وق بويى وزىق كورىنىپ, وزدەرىنە ساباق بەرگەن عۇلاما ۇستازدارىنىڭ ءۇمىت كۇتەر شاكىرتىنە اينالعانىن قويا تۇرعاندا, عىلىمنىڭ دامۋىنا دا ايتۋلى ۇلەس قوسۋىن وسكەن توپىراعى دارىتقان العىرلىقتىڭ ارقاسى دەمەسكە شاراڭىز جوق. ولاردىڭ قايسىبىرىنە قىسقاشا توقتالا كەتسەم, دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن سوناۋ لەنينگرادتا قورعاعان ءالىمحان ەرمەكباەۆتىڭ گەولوگيا عىلىمىن وركەندەتۋگە سىڭىرگەن ەڭبەگى دە وراسان. بۇل ورايدا اقتوبەدەگى مۇعالجار تاۋىنان ءۇش مىس, ورتالىق قازاقستاندا ءتورت التىن, ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك باتىسىندا ءبىر قورعاسىن كەن ورنىن اشقان عالىمنىڭ توقسانعا جۋىق عىلىمي ەڭبەكتىڭ, ءۇش وقۋلىقتىڭ اۆتورى ەكەندىگىن ايتۋعا بولادى. ال تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى توقتاسىن مەندەباەۆ بولسا, شەشەسى قالتاسىنا سالىپ بەرگەن جالعىز سيىردىڭ اقشاسىمەن ماسكەۋگە جەتىپ, وندا باۋمان اتىنداعى جوعارى تەحنيكالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا تۇسكەن ەكەن. بۇگىندە الماتىداعى قازۇتۋ-دە ۇستازدىق قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان عالىم ەلىمىز ءۇشىن اسا ءزارۋ ماشينا جاساۋ سالاسىن دامىتۋعا زور ۇلەس قوسۋمەن قاتار, 100-گە تاياۋ عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى دەسەك, ونىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن جارىق كورگەن «ستاندارتتاۋ, مەترولوگيا جانە سەرتيفيكاتتاۋ», «ماشينا جاساۋ تەحنولوگياسى», «ساپانى باسقارۋ», «ساندى باعدارلامامەن باسقارۋ ستانوكتارىنداعى تەحنولوگيالار» اتتى وقۋلىقتار ستۋدەنتتەر مەن ىزدەنۋشىلەر ءۇشىن اسا قاجەت قۇندى دۇنيەلەر.
بۇگىندە ءوز سالاسىنىڭ ايتۋلى تۇلعاسىنا اينالعان بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جەكەناي مامىتوۆتىڭ ەڭبەگى دە ەرەسەن. ول ەكى مونوگرافيانىڭ, 136 عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى, ونەرتاپقىشتىعى ءۇشىن العان 12 كۋالىكتىڭ يەگەرى بولسا, عالىمنىڭ 15 ۇسىنىسى تاجىريبەدەن ءوتىپ, بۇگىندە ەلىمىزدە كەڭ قارقىنمەن جۇمىس ىستەپ جاتىر. سونداي-اق ونىڭ «تۇزدانعان, سورتاڭ توپىراقتى يگەرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسى - نتوز» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگى ەلىمىزگە زور تابىس اكەلىپ, كۇرىش داقىلىن ەگىپ, ونى ءوسىرۋدىڭ تىڭ ءتاسىلىن يگەرۋگە جول اشتى. عالىمنىڭ بۇل جاڭالىعى ءوز ەلىمىزدە عانا ەمەس, رەسەيدە, سولتۇستىك كورەيادا, قاراقالپاقستاندا, وزبەكستاندا, قىتايدا كەڭىنەن جۇزەگە اسۋدا. وسى ارادا ونىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ شاقىرۋىمەن سوناۋ توقسانىنشى جىلدارى سول ەلگە بارىپ, «جاسىل يندۋستريا» عىلىم-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن باسقارۋى, ونداعى ەگىنشىلەرگە تۇزدانعان سورتاڭ القاپتاردا كۇرىش ءوسىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن ۇيرەتۋى ءالى كۇنگە دەيىن سول ينستيتۋتقا تۇراقتى كەڭەسشى بوپ كەلە جاتۋى قازاق عىلىمىنىڭ دا مەرەيى ەمەي نەمەنە.
ماسكەۋدەن ءبىلىم العان, قۇقىقتانۋ سالاسىنىڭ ناعىز بىلگىرى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ارىقباي اعىباەۆتىڭ دا ەسىمى كەڭىنەن تانىمال. ەلىمىزدىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاسا ءجۇرىپ, جاستار ءۇشىن تانىمدىق, تالىمدىك ءمانى بار ماقالالارىمەن, جۇزدەسۋلەرىمەن دە جۇرت جۇرەگىندە قالعان عالىمنىڭ 140-تان استام عىلىمي ەڭبەكتىڭ, 10 عىلىمي-ادىستەمەلىك وقۋ قۇرالىنىڭ اۆتورى ەكەندىگىن دە تىلگە تيەك ەتسەك دەيمىز. جانە ءبىر ايتا كەتەرلىگى, قازمۋ-دا ۇستازدىق قىزمەت اتقاراتىن ول قۇقىقتانۋ سالاسىنداعى وقۋلىقتاردى, ادىستەمەلىك قۇرالداردى, جالپى وسى تاقىرىپتاعى كوپتەگەن ەڭبەكتەردى تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىك تىلدە سويلەتكەن ادام.
ارينە, بۇگىنگى شاعىن ماقالادا عىلىمنىڭ سان سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن عالىمداردىڭ ءبارىن تىزبەلەپ شىعۋ ەش مۇمكىن ەمەس. ايتسە دە ءابدى قويشىباەۆ, مارات نۇريەۆ, ءالىباي ىسقاقباەۆ,توقتامىس مەندەباەۆ, ءبينالى ىسقاقوۆ, بايمۇرات حالىقوۆ سىندى عالىمداردىڭ عىلىم الەمىنە قوسقان ەڭبەگى ەرەسەن ەكەنىن ەسكە سالۋ ارتىق بولماس.
ءبارى قاراپايىم وتباسىنان شىققان, ءوز جىگەرىن ءوزى جاني ءجۇرىپ, ومىرگە كىرپىش بولىپ قالانا بىلگەن ازاماتتار جايىندا ايتقاندا, بەلگىلى تۇلعالارعا دا توقتالماي وتە المايمىز.ءيا, تۋعان اۋىلىنا بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ وتكەن ءجۇسىپالى نوكەتاەۆ, مۇقات سەيدۋاليەۆ, عيباتوللا كارىبوزوۆ سيياقتى ەل اعالارىنىڭ ءىزىن جالعاپ كەلە جاتقان ىنىلەرىنىڭ بۇگىندە بۇكىل ەل تىنىسىن كەڭەيتەر تىرلىكتەردى اتقارىپ جۇرگەنىن ايتۋ پارىز. اسىرەسە, الماتى قالالىق, الماتى وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق اسكەري سوتىنىڭ توراعاسى بوپ قىزمەت اتقارعان سەرىك بايباتىروۆ قارا قىلدى قاق جاراتىن ادىلدىگىمەن سۋديالىق جۇمىستىڭ بەدەلىنە قىلاۋداي داق تۇسىرمەدى. وزگە ارىپتەستەرىنىڭ بويىنا دا وسى قاسيەتتى ءسىڭىردى. ول جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى رەتىندە دە قانشاما ءىس تىندىردى دەسەڭىزشى. سونىڭ ءبارىن تىزبەلەپ شىقپاي-اق, ءبىر عانا جايتقا توقتالىپ وتسەك, ول سوناۋ ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ءوز ۇستازى, عۇلاما عالىم سالىق زيمانوۆپەن تىزە قوسا وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى زاڭ جوباسىن جازۋمەن قاتار, جاس مەملەكەتىمىزدىڭ نىق تۇرۋىنا نەگىز بولاتىن قۇقىقتىق رەفورما جاساۋ ىسىنە دە بەلسەنە اتسالىستى. ارينە, مۇنىڭ اسا بىلىمدىلىكتى, تەرەڭ پاراسات-پايىمدى تالاپ ەتەتىن جاۋاپكەرشىلىگى زور ءىس ەكەنىن ءبارىمىز دە جاقسى بىلەمىز. بارشا ەلىمىز ءۇشىن وسىنداي اسا ماڭىزدى شارۋالاردى ادالىنان اتقارعان ول بۇگىندە سۋديالار وداعىنىڭ توراعاسى. ول وسى قىزمەتىندە دە قازاقستاننىڭ وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋى جولىندا ايانباي ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
ال كۇنى كەشە عانا ورتامىزدا جۇرگەن, ەلىن-جەرىن شەكسىز سۇيەتىن ادىلەت گەنەرال-مايورى تىنىبەك وڭالباەۆ تا اقتوبە, اقمولا, الماتى وبلىستارىنىڭ پروكۋرورى بولىپ قىزمەت ىستەدى. اتتەڭ, بەرگەنىنەن بەرەرى كوپ ازامات ومىردەن ەرتە ءوتتى. ايتسە دە ونىڭ دا ەسىمى ەل جۇرەگىندە. وسى ارادا «اق جول» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ اتىنان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولعان, بۇل بيىك مىنبەردەگى مىندەتىن دە ابىرويمەن اتقارعان ازامات ابىلداەۆقا دا حالقىمىز ءدان ريزا. بۇگىندە ناعىز دەر شاعىنا كەلگەن, كورگەنى, كوڭىلگە تۇيگەنى مول جاس جىگىتتىڭ اۋىلعا, ونداعى مەكتەپكە ۇدايى قولۇشىن بەرىپ تۇرۋى – ونىڭ ەرتەڭى نۇرلى, ەل ءۇمىتىن اقتار اياۋلى ۇل ەكەنىن اڭعارتادى. ارينە, ايتا بەرسە, بۇل ءتىزىمدى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. الايدا, ءبىز قىسقا قايىرىپ, الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ اكىمى, عىلىم دوكتورى ءبينالى ىسقاقوۆتىڭ, استانا قالالىق سوتىنىڭ توراعاسى تىلەكتەس بارپىباەۆتىڭ, قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ دا وسى اۋىلدىڭ تۇلەكتەرى ەكەنىن ايتساق جەتكىلىكتى بولار.
تالابى بار ادام ىزدەنگەن جاعدايدا نەندەي ماماندىقتى بولسا دا مەڭگەرەتىنى بارىمىزگە بەلگىلى. تەك ءبىر عانا نارسەنى جاراتقان يەم ءوز بويىڭا دارىتپاسا, ونى تارتىپ الا المايسىڭ. ول قۇداي بەرگەن دارىن. دەمەك, سۋرەتشىلىك, اكتەرلىك, جازۋشىلىق, اقىندىق ونەر – سۇيگەن پەندەسىنە بەرگەن تاعدىردىڭ ەرەكشە سىيى دەپ بىلەمىز. مۇنداي تالانتتى ادامدار قاتارى بۇل اۋىلدا دا از ەمەس. بۇل ورايدا ءبىز ەڭ الدىمەن داۋلەسكەر كۇيشى دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ ءوزى اق جول تىلەگەن سايابالا اپامىزدان (وكىنىشكە قاراي, ارتىندا قالعان مول مۇراسى ءالى زەرتتەلمەي جاتىر) باستاپ, ودان ءارى اتى رەسپۋبليكا حالقىنا ءمالىم, تۋىندىلارى انشىلەردى ايتپاعاندا, ۇلكەن-كىشىنىڭ اۋزىنان تۇسپەيتىن ايتۋلى سازگەر جولداسحان قۇرامىسوۆتان, بالا كەزىنەن-اق كوزىندەگى ۇشقىندى بايقاعان شاكەن ايمانوۆتىڭ ءوزى باتا بەرگەن, تەاتر, كينو ونەرىنىڭ ساڭلاعى بالتاباي سەيىتمامىتوۆتان, قولتاڭباسى قازاق مۋلتفيلمىنەن باستاپ, ءىرى-ءىرى ونەر وردالارىنىڭ كوزايىمىنا اينالعان سۋرەتشى جاناتبەك جاقىپوۆتان, ۇدايى وي قۋىپ, ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەتىن اقىن ماناربەك ءىزباساروۆتان, قازاق تسيرك ونەرىن بۇكىل الەمگە تانىتقان ومارحان جاماناقوۆتان, سونداي-اق كوركەم گيمناستيكادان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى زايرا جاقىپوۆادان ۇلگى الىپ, تالاي-تالاي ونەر, سپورت جارىستارىندا جۇلدە الىپ جۇرگەن جاستار قاتارىنىڭ كوبەيە ءتۇسۋى قۋانتادى.
وسى ارادا شاكىرتتەرىنىڭ بويىنا ءبىلىم ءنارىن ەگۋمەن قاتار, ولارعا قاجىر-قايرات بەرىپ, بولاشاقتىڭ كىلتى تەك وقۋدا ەكەنىن ايتىپ, جول سىلتەگەن اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن اتاماسقا بولمايدى. بۇگىنگى مەجەنىڭ بيىگىنەن قاراساق, سول كەزدەگى ۇستازداردىڭ بىتىرگەن وقۋى دا شامالى ەكەن-اۋ. الايدا, ولاردىڭ ارقايسىسى پاراسات-پايىمى مول, ءوز ءپانىن شەكسىز سۇيەتىن ادامدار ەدى. قىلىشىنان قان تامىپ تۇرعان كەڭەس وكىمەتىنىڭ تالابىنا ساي كسرو تاريحىنان ساباق بەرەتىن ابۋعالي مونتاەۆ اعامىز ارا-اراسىندا سىنالاپ ءوز حالقىمىزدىڭ وتكەنىن, شەككەن ازابى مەن الداعى مۇراتىن ايتىپ, سانامىزعا ساۋلە جۇگىرتسە, توقتاسىن ابدىحالىقوۆ, قۋانىشبەك تاڭاتوۆ, حاميت دوشكەەۆ, بازارباي سپانوۆ سياقتى ۇستازدار شاكىرتتەرىنىڭ ادامي تۇرعىدان قالىپتاسۋىنا ءوز بولمىس-بىتىمدەرىمەن دە ىقپال ەتە ءبىلدى. ارينە, ماتەماتيكاسىز الداعى ءومىرىڭ بۇلىڭعىر دەپ بارىمىزگە قاتاڭ تالاپ قوياتىن قايىپبەك, قويشىعارا اعايلارىمىز بەن جامال,بالقيا اپايلارىمىزدى دا بۇگىندە بارشامىز ساعىنىشپەن ەسكە الامىز.
سول كەزدەرى وسىناۋ شاعىن اۋىلدا نەبارى 8 جىلدىق قانا مەكتەپ بولاتىن. ال بۇگىندە 11 جىلدىق ءبىلىم ورداسىنا اينالعان وسىناۋ وقۋ ورنىندا جان-جاقتى ءبىلىمدى, وزىق ويلى ۇستازدار ەڭبەك ەتەدى. ولاردان ءتالىم-تاربيە العان جاستار دا ۇرپاق ساباقتاستىعىن جالعاستىرىپ, بيىك مەجەدەن كورىنىپ ءجۇر.
ەندەشە, بىلايعى جۇرتتىڭ قاستەككە ءبىلىم قونعان اۋىل دەپ قىزىعا قاراۋى جايدان-جاي ەمەس. شىنىندا دا قاستەكتەن قازاق حالقىنىڭ ەرتەڭى ءۇشىن جانقيارلىقپەن كۇرەسىپ, سۋىقتوبە تاۋىندا ات ويناتقان كىل باتىرلاردىڭ شىعۋى, بۇگىنگى ۇرپاعىنىڭ دا ءبىلىم قۋىپ, ايتۋلى تابىستارعا جەتۋى وسى شاعىن ەلدى مەكەنگە قۇت قونىپ, قىدىر دارىعانىن ايعاقتاپ تۇرعان جوق پا!
جۇماگۇل قۋانىشبەكقىزى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى