قارجى: دەرەك پەن دايەك

ەلىمىزدەگى ازىق-ت ۇلىك «كارزەڭ­كە­سىنىڭ» باسىم بولىگىن مال ونىم­دەرى قۇرايتىنى بەلگىلى. سون­دىق­تان بولار, وسى اسا ماڭىزدى ونىم­دەردى وندىرۋدە وبلىس شارۋا قو­جا­لىقتارى بيىل ايتارلىقتاي تابىس­قا قول جەتكىزدى. اتاپ ايتساق, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرساق, قوي-ەش­كىنىڭ, جىلقىنىڭ, تۇيەنىڭ, شوش­قانىڭ سانى 1-3%, ال ەت, ءسۇت, ءجۇن جانە جۇمىرتقا ءوندىرۋ 1-3%-عا ارتقان. ال تەڭگەگە شاققاندا وتكەن جىلدىڭ 9 ايىندا وندىرىلگەن مال ونىمدەرىنىڭ جالپى كولەمى 26, 5 ميلليارد تەڭگە بولسا, ول بيىلعى ءدال وسى كەزەڭدە 32, 2 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن. وبلىس مالشىلارىنىڭ مۇنداي زور تابىسىن اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارى وڭىردەگى اسىل تۇقىمدى مال وسىرەتىن سۋبەكتىلەردىڭ ارتا تۇسۋىنە بايلانىستىرىپ وتىر. مىسالى, 2001 جىلى وبلىس بوي­ىن­شا 17 اسىل تۇقىمدى مال شارۋا­شى­لىعى بولسا, قازىر ولاردىڭ سانى 104-كە جەتىپتى.

كوسەمالى ساتتىباي ۇلى

جامبىل وبلىسى.

1 230 000 000 اقتوبەدەگى اينالما جولعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن وسىنشاما تەڭگە قارجى بولىنەتىن بولدى.

بۇل تۋرالى وبلىس اكتيۆىمەن رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق-نا­سي­حات­تىق توپتىڭ كەزدەسۋىندە قر كو­لىك جانە كوممۋنيكاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى اسىلبەك دۇيسەباەۆ جينال­عان­داردى حاباردار ەتتى. ۇستى­مىز­دە­گى جىلى وبلىستىڭ اۆتوموبيل جول­دارىن دامىتۋعا  رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەتتەن 15 ملرد. تەڭگە بو­لىنگەن, ونىڭ 14,7 ملرد. تەڭگەسى رەس­پۋبليكالىق ماڭىزداعى اۆتو­جول­دارعا قارالعان. بولىنگەن قار­جى­عا  ۇزىندىعى 489 شاقىرىم 6 جول ۋچاسكەسىن قايتا جاراقتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. 2012 جىلى جالپى پايدالانىلاتىن وب­لىس جولدارىن دامىتۋعا 18,5 ملرد. تەڭگە قارالعان. ونىڭ 17,4 ملرد. تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق جەلى جول­دا­رىنا بولىنەدى دەپ كۇتىلۋدە. قا­لا­نىڭ وڭتۇستىك اينالما جولىنىڭ  قاشان باستالاتىنى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كو­لىك ءدالىزى قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ بەلگىلى بولماق.

ساتىبالدى ءساۋىرباي

اقتوبە وبلىسى.

22 000 000 قازىرگى كەزدە وبلىستىڭ جەر قورى وسىنشاما گەكتاردان استام.

جەر – اسىراۋشىمىز. دەمەك, وعان ەرەكشە كۇتىم, قامقورلىق قا­جەتتىگى بەلگىلى. سوندىقتان دا ەلى­مىزدىڭ وڭىرلەرىندە جىلدار بويى قا­راۋسىز قالعان اۋىل شارۋا­شى­لى­عى ماقساتىنداعى جەر تەلىمدەرىن انىقتاۋ مەن زاڭ اۋقىمىندا مەملەكەتكە قايتارۋ قولعا الىنىپ وتىر. ناتيجەسىندە اۋىل شارۋا­شى­لىعى القاپتارى 16 ملن. 400 مىڭ گەكتار, تىڭايعان جەرى 127,1 مىڭ گەكتار, شابىندىق 470,7 مىڭ جانە 14,7 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق بار ەكەنى انىقتالعان. ال باقشا مەن قىزمەتتىك ۇلەس جەرلەرىنىڭ اۋماعى 6,9 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. وڭىردەگى 913 اۋىل شارۋا­شى­لى­عى تاۋارىن وندىرۋشىلەر مەن 60227 شارۋا قوجالىقتارى 2 ملن. 24,4 مىڭ گەكتار, ورتا جانە شاعىن كا­سىپ­كەرلىكپەن اينالىساتىندار 97,5 مىڭ گەكتار جەردى ءتيىمدى پايدالانۋدا. دەسەك تە ءالى دە قولداعى جەرلەرىن ماقساتتى پايدالانباي وتىر­عانداردىڭ دا كەزدەسەتىنى انىق­تالۋدا. مۇنداي جەردىڭ جالپى اۋماعى – 381,6 مىڭ گەكتار. پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى مەملەكەتكە قايتارۋ جالعاسۋدا. قازىرگى كەزدە وبلىستىق جەر قورى 22 ملن. 400 مىڭ گەكتاردى قۇ­راسا, جىلدان-جىلعا ونى يگەرۋ مەن ەل يگىلىگىنە اينالدىرۋ جۇمىستارى ناتيجەلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

كۇمىسجان بايجان

الماتى وبلىسى.