21 قازان, 2011

جادىداعى جازۋلار

640 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
يگى ىسكە مۇرىندىق – ىزگى مۇراتتان شىعادى. ماقتان ءۇشىن ەمەس, پارىزىم ءارى قارىزىم دەپ ءبىلىپ, سونداي شارۋانىڭ سوڭىندا ءجۇ­گى­رىپ جۇرەتىن جاندار بۇگىندە سيرەك ۇشى­را­سادى. دەگەنمەن ءومىر عوي, ىلۋدە بىرەۋ بولسا دا ونداي جاندار كەزدەسىپ تە قالادى. الىسقا بارماي-اق ارامىزدا جۇرگەندەرىنە قۇرمەت­پەن قاراۋ ساۋاپتى بولماق. ويىڭدى دا, ءسوزىڭدى دە دۇرىس تۇسىنەتىن, ىزەتى مەن ءىلتيپاتى ۇلكەن كىشىگە بىردەي زا­مانداسىمىز تىنىشباي دايراباەۆتىڭ دا­را­لىعى دا وسىنىسىندا. ءسوزى تىندىرىمدى, ءوزى تىنىمسىز جاندى كوپشىلىك ەتنوگراف, جۋر­ناليست, تاريحي مۇراعاتتارعا قايتا تى­نىس بەرۋشى, ءارحيۆتى اقتارۋدان جالىقپاي كەلە جاتقان جان رەتىندە تانىسا, كۋرستاستارى بۇدان قىرىق جىل بۇرىنعى ستاروستاسى رەتىندە بىلەدى, قۇرمەتتەيدى. بۇنىڭ ەكىنشى ماعىناسى – ءسوزىن ەكى ەتپەيدى. سالەمىنەن اڭقىلداعان اقجارقىن داۋىسى بۇرىن جەتەتىن سول تاكەڭ وتكەندە باسپانىڭ ۇزىن ءدالىزىنىڭ بويىندا ۇستاپ العانداي بولدى. ونىسى جاي ەمەس ەكەن: – سەيىتقازى تۋرالى جازبايسىڭ با؟ ءتىپتى سوڭعى كەزدەرى اۋىزعا الىنبايتىن بوپ بارادى. ال ءوزىڭ بىلەسىڭ, ول قانداي جۋرناليست ەدى؟ ءبارى ەسىڭدە شىعار؟ رەداكتسيادا ەسىكپە ەسىك وتىردىڭدار عوي... جازۋ كەرەك, بۇلاي بولمايدى. ونداي جىگىتتەر ۇمىتىلۋعا ءتيىس ەمەس. بارىنە ەسكەرتتىم. ساعان وزىڭە تىكەلەي ايتىپ تۇرعانىم. كۇتەم, سەنەم, – دەپ كەسىپ ايتىپ ءارى سەنىم ارتىپ كەتكەن ەدى. ويلانىپ قالدىم. تاكەڭ اسىعا باسىپ كەتىپ قالعانىمەن, اقجۇرەكپەن ايتقان دابىلى قۇلاعىمدا قالدى. كوز الدىما سەيىتقازى كەلدى. ك ۇلىمسىرەپ قارايتىن بيازى ءجۇزى... ءبارى ويدا جوقتا ەسكە تۇسكەندەي بولدى. ۇستاتپايتىن ۇشقىر ۋا­قىت-اي... سەنىڭ وندايىڭ دا بار عوي. اسىعىپ با­راسىڭ, ونىمەن قويماي ءبارىن ۇمىتتىرىپ با­را­سىڭ-اۋ. بۇرىنعى ءومىردىڭ اعىسى تىپ-تىنىق كۇندەي بولسا, بۇگىنگىسىنىڭ قارقىنى بەت قارا­تار ەمەس. جانىققان جۇمىس, جان­تا­لاسقان ءجۇ­گىرىس. ويلاۋعا دا, ويلانۋعا دا مۇرسات بەرمەيدى. شارۋا شاش ەتەكتەن. پروبلەما باستان اسا­دى. سوندىقتان دا بولار كوپ ءجايت جادى­مىز­دان ءوشىرىلىپ, ويىمىزدان سۋىپ بارادى. ال جاڭاعى اڭگىمەگە كەلسەك... ول كەز «لەنينشىل جاستىڭ» (قازىرگى «جاس الاش») ءدۇ­رىلدەپ تۇرعان شاعى. جاستار گازەتىن بۇكىل ەل وقيدى, ءدۇيىم جۇرت جازدىرىپ الادى, ال جاستار جاعى قولدان-قولعا تۇسىرمەيدى. ستۋدەنت قاۋىمىنىڭ ىقىلاسى ءتىپتى بولەك. كازگۋ-ءدىڭ نيكولسكي بازارىنىڭ جانىن­داعى جاتا­ق­حانالاردا تۇراتىن بۇكىل فاكۋلتەتتىڭ اش­قۇر­ساق ستۋدەنتتەرى اسحانا ەمەس, اۋەلى گازەت كيوسكىسىنىڭ الدىن بەرمەيدى. ال اسحاناعا كىرگەن كەزدە ءاربىر ستۋدەنتتىڭ قولىنان بوياۋ ءيسى بۇرقىراعان «لەنينشىل جاستى» كورەسىڭ. ال ءبىز جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى گازەتتىڭ ءار بەتىن باسىنان اياعىنا دەيىن وقيدى دەسەم اسىرەلەۋ بولماس. ءتىپتى قا­راپايىم حابارلاردىڭ ءوزى ەلەۋسىز قالماي­دى. ول كەزدىڭ رومانتيكاسى ەرەك ەدى, جاس­تىق­تىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىم كۇشتى ەدى, ايتىلىپ جاتقان, جازىلىپ جاتقان دۇنيە­لەرگە يلانىم ايرىقشا بولاتىن. جاستىق­تىڭ جالىنداعان ماكسيماليزمى باسىم ەدى. سوندىقتان با, سول كەزدەگى جاستار – ستۋدەنتتەر العى كۇندەرگە دەگەن ارمانشىلدىقپەن, جاسىمايتىن جىگەرمەن, قۇشتارلىققا تولى قىزىعۋشىلىقپەن كوڭىلدەرى كوكتە, وزدەرى شالعىن شاتتىعى تاۋسىلمايتىن كوكوراي بەلدە جۇرەتىن. «لەنينشىل جاس» بولسا وس­ىنداي ارماندار مەن ماقساتتارعا شاقى­راتىن, جاستىقتىڭ كوگىلدىر تاۋلارىنان قول بۇلعايتىن, ارماندارى مەن اپپاق گۇلدەي ماحابباتتارىنا ۇشقىن تاستايتىن نەبىر دۇنيەلەردى ۇزدىكسىز جاريالاپ جاتاتىن. بىرىنەن-ءبىرى قىزىقتى. كوز باۋرايدى, كوڭىل اۋلايدى, جۇرەكتى ءلۇپ ەتكىزەدى, ارمان اۋراسى الىپ ۇشتىرادى. ولاردىڭ جانرلارى دا جاسارىپ, قۇلپىرىپ, تۇرلەنىپ, بۋىرقانا بۇرلەنىپ جاتادى: ءومىردىڭ ءوزى نوۆەللا, ءمول­تەك سىر, قاز-قالپىندا, سىرسان­دىق, اتامەكەن, ليريكالىق وچەرك, سىپاتتاما, كۇندەلىك بەتتەرىنەن... وسىنداي گازەت بەتتەرىندە ادەتتەگىدەي ەمەس, ەتەك جەڭى جيناقى, تاقىرىبىنىڭ ءوزى تاپقىر قويىلعان ويماقتاي وچەركتەر كورىنە باستادى. اۆتورى – سەيىتقازى دوسىموۆ. «كۇز دەمى», «التىن كۇرەك», «اۋەسقوي ءانشى»... ءبارى اۋىل ومىرىنەن. قاراپايىم ەڭبەكقور جاستار جايلى. ءوزىمىز بىلەتىن ءومىر, تىرلىك تولعامدارى مولدىرەپ كەپ گازەت بەتىنە قونا كەتكەندەي اسەر بەرەدى. «لەنينشىل جاسقا» كەلگەنىمدە سەيىتقازى مەنى بۇرىننان بىلەتىندەي الدىمنان شىق­تى. ويتكەنى مەن دە جاستار گازەتىنە ۇزبەي قاتىسىپ تۇراتىنمىن. «جاقاۋسىڭ با؟ بىلەم, بىلەم. سەكسەۋىل ستانساسى. جاز, بۇر­قى­رات!», – دەدى قۋاقىلانا ك ۇلىپ قولىمدى الىپ جاتىپ. شىرايلى جىگىتتىڭ كۇلكىسى دە شۋ­اقتى, سىپايى ەكەن. رەداكتسيانىڭ قۋىقتاي قارا كولەڭكە بولمەسى الگى شۋاقتان جارىق بولا تۇسكەندەي كۇيگە ەندى. بالكىم ول ءوزىم­­سىنە باۋراعان جىلى سوزدەن سولاي كورىنگەن شىعار, بالكىم سولاي سەزىنگەن شىعارمىن. قاراكولەڭكە دەمەكشى, ول كەزدە «لەنينشىل جاستىڭ» رەداكتسياسى بۇرىنعى كومۋنيستىك پروسپەكت 63 – گوركي كوشەلەرىنىڭ بۇرىشىنداعى ەكى قاباتتى عيماراتتا ەدى. سول كەزدەگى ەڭسەلى ۇيلەردىڭ ءبىرى. ءىشىنىڭ باسپالداقتارى تار, بولمەلەرى شاپ-شاعىن, بىراق تەرەزەلەرى مەن ەسىكتەرى ءبىپ-بيىك. جازۋ ستولدارى بىرىنە-ءبىر يەكتەسە جالعاسقان. بولمەلەردە كۇندىز دە شام جانىپ تۇرادى. ال ماتەريالدى اپارىپ وتكىزەتىن باسپاحانا اجەپتاۋىر جەر – كوكبازاردىڭ جانىندا. گازەت-جۋرنالداردىڭ ءبارى سوندا باسىلادى. تىرشىلىگى قايناپ جاتقان رەداكتسيانىڭ ءبىر كۇنىنەن ءبىر كۇنى قىزىق: ماتەريال جازۋ, حات قورىتۋ, بىرەۋدىڭ اتىنان جەدەلدەتىپ ماقالا ازىرلەۋ, كەلىپ قالعان ناۋقانعا ءۇن قاتقان, پاش ەتكەن, ناسيحاتتاعان توپتامالاردى جەدەل ۇيىمداستىرۋ. بۇل ناۋقان اسىرەسە ءۇش ءبولىمنىڭ ءتۇن ۇي­قىسىن ءتورت بولەدى ەكەن. ولار كومسومول تۇر­مىسى, شارۋا جاستار جانە جۇمىسشى جاستار بولىمدەرى. سەيىتقازى شارۋا جاستار بولىمىندە بو­لىپ شىقتى. ءبىرىنشى بەتتەن باستاپ ەكىنشى بەتتى ەنشىلەپ العان بۇل ءبولىمنىڭ ماتەريال­د­ارىنا گازەت كۇندە ءزارۋ. جىلدىڭ ءتورت مەزگىلى اينالىپ كەلەدى دە وتىرادى. ماتەريالدار ۇزدىكسىز دايىندالادى دا جاتادى. سەي­ىتقازى وسى وتتىڭ ورتاسىندا ءجۇر ەكەن. جاي جۇرمەگەن, كورىكشىسى بوپ العان. دايىن­داي­دى, قورىتادى, ارا-اراسىندا ءوزى دە جازادى. ادەمى وچەركتەرىنە قوسارلاتىپ, اندا-ساندا اڭگىمەلەرگە دە اۋىز سالىپ قويادى. سىپايى ءارى سىيلى, كەي لەزدەمەلەردە رە­داكتوردىڭ: «مىنا مەرەكەلىك ءنومىردى بۇ­رىن­عىدان وزگەشە ەتىڭدەر, مىنا سەيىتق­ا­زى­عا ءبىر وچەرككە زاكاز بەرىڭدەر», – دەپ جاتادى. مۇ­نى­سى ونىڭ قالامىن باعالاۋ, بابىندا بولۋ­ىنا تىلەكتەستىك, رەداكتورلىق جانا­شىرلىق. مۇنداي قۇرمەتكە ەكىنىڭ ءبىرى ىلىگە بەرمەيدى. وسىنداي باعادان كەيىن بولدىم-تول­دىم­دى بىلمەيتىن سەيىتقازى تاعى ءبىر دۇنيەنى دوڭگەلەتىپ تاستاۋعا وتىرادى. ەرتەڭىنە ماش­بيۋ­روداعى ماشينيستكانىڭ قاسىندا ءتۇنى بويى جازىپ كەلگەن دۇنيەسىن سىبىرلاي وقىپ وتىرعان ونى كورەمىز. ءجۋرناليستىڭ جازۋى كۇندە جۇرە بەرمەيدى. ونى جۋرناليستيكانىڭ ىستىق-سۋىعىنا توڭىپ-پىسكەندەردىڭ ءبارى بىلەدى. بىراق مى­نانى دا ەسكەرمەۋگە بولمايدى. ءبىر جاقسى دۇنيە جازدىم دەپ, كەلەسىگە ۇزاق دايىن­دا­لىپ, ىرعالىپ-جىرعالىپ جۇرگەندە قالا­مىڭ­­­نىڭ قىزۋى سۋىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. ءسويتىپ ءجۇرىپ جازۋدان توقىراپ قالعان جىگىتتەر دە بولدى. ال كەرىسىنشە جازۋدى – ىزدەنگىشتىك تۇرعىدا ۇستانعان, قالامىن قولىنان تۇسىرمەي باققانداردىڭ شاپقان سايىن ولجا بايلاپ, ورلەي تۇسكەنىن بىلەمىز. سەيىتقازى دا جوقتان بار بولمايدى دەگەن قاراپايىم قا­عيدانى قازىق ۇستانىپ, قارى تالعانشا جا­زا بەرۋدەن راقاتىن تاپقان جان. سونىڭ كۋاسىندەي ونىڭ جازعاندارى نومەردەن نومەرگە جالعاسىپ جاتادى. وعان «لەنينشىل جاس­­­­تىڭ» كونە تىگىندىلەرى كۋا, ال س.دوسىموۆ دەگەن فاميليا تۇرعان ءتۇرلى دۇنيەلەر تى­نىم­سىز ەڭبەكتىڭ تىندىرىمدى جەمىسى دەر ەدىك. سەيىتقازى قىسى-جازى جۋرناليستىك سا­پار­عا كوپ شىعاتىن. اۋىلدان شىققان جان­نىڭ تار بولمەدە تىپىرلاپ وتىرا بەرمەي ەل ور­تاسىن كورىپ, قىردىڭ سامالىن جۇتىپ قايتسا شىعارماشىلىعىن زاريادتاپ الاتىن بولسا كەرەك. سىپايى جىميىپ قويىپ, ەكى بەتىنىڭ ۇشى قىزارا شىرايلانىپ ورالاتىن سەيىت­قا­زىنىڭ قالامىنا تاۋىپ قايتقان تا­قى­رىپتارىنا قۋانۋلى ەكەنى كوزىندەگى ۇشقىن­نان-اق كورىنىپ تۇرار ەدى. اراداعى ءبىر اپتادا رەداكتسيانى ساعىنىپ قالعانداي بوپ: «مەن جوقتا نە بولدى؟ نە شىقتى؟ لەتۋچكادا نە دەدىڭدەر؟», – دەپ ويىنداعىسىن سى­پى­را ءبىر سۇراپ الاتىن دا: «ال مەن كەتتىم», – دەپ كەزەكشىلىككە اسىعا كەتىپ بارا جاتاتىن. سەيىتقازى كەزەكشىلىكتى ساعىنىپ قالعان جوق, سوندا وتىرىپ بەت وقىپ بولعاننان كەيىن جازىپ جاستايتىن جاڭا دۇنيەسىنىڭ بۋى شىداتپاي بارا جاتقا­نىن ءبارىمىز دە بىلەتىنبىز. ويتكەنى, كەزەكتى نومىرگە 350 جول جوس­پارلانعانىن بىلەدى. سەيىتقازىنىڭ دوستارى دا كىل جازعىشتار جۇزدىگىنەن ەدى. جاراسقان ابدىراشەۆ, قۇر­مان­عازى مۇستافين, ماعيرا قوجاحمەتوۆا, مۇرات ك ۇلىمبەتوۆ... ارقايسىسىنىڭ ءبىر-ءبى­رىنە دەگەن سىيلاستىعى قانداي دەسەڭشى, سو­نىڭ ىشىندە سەيىتقازى سالماقتىراق, سىپاي­ى­لىعى جاراسىمدى, لەپىرىپ سويلەمەيدى, ماق­تانۋ دەگەندى بىلمەيدى, بىرەۋگە كوكىرەك كەرۋ دەگەن جوق, داۋلاسۋدان اۋلاق جۇرەدى, اقىرىن سويلەپ اقىرىن باسادى. ول كۇيىپ جانىپ جا­تاتىن بولىمدە سالاۋاتتى سابىرلى سيپاتىنان تانبايدى. بۇل – ونىڭ بولمىسى, مىنەزى ەدى. بايقاساق, ءجۋرناليستىڭ جازعاندارىندا ونىڭ مىنەز-بولمىسى بايقالىپ تۇرادى. بۇل ءبىر قىزىق قۇبىلىس. ويتكەنى, جازىلعان ءدۇ­نيەنى وقىپ وتىرىپ ونىڭ ونە بويىنان, ءيا ديالوگىنان, بولماسا مىنەزدەۋىنەن, ءتىپتى سۋرەتتەۋىنەن اۆتوردىڭ ءبىر بولمىسىنىڭ جىلت ەتپەۋى كەمدە-كەم. سەيىتقازىنىڭ اۋىل ءومى­رى­نەن جازعان دۇنيەلەرىنىڭ ادامدارى – كەيىپ­كەر­لەرىنىڭ تانىس-بىلىستەي كورىنۋى, تەز بايقاتپاي باۋراپ الۋى كۋا بۇعان. «سەيىت­قازى پروزاسىنىڭ وقىرماندى ءجىپسىز جۇيە­لەي­تىن تۇسى – ءار كەيىپكەر الگىدە ءوز مىنەزىمەن كورىنەدى دەسەك, ەندى سول كەيىپكەرلەر ءوزىنىڭ تىلىمەن سويلەيدى», – دەپ, «سەيىتقازى كوپ جىلدار بويىنا قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن «لەنينشىل جاس», «قازاق ادەبيەتى» گازەتتەرىندە ىستەپ, جۋرناليستيكانىڭ قازا­نىن­دا قايناپ, ءپىسىپ شىقتى. ارتىق وقيعانى قىستىرىپ, ساعىزشا سوزىپ وتىرماي, ويدى ناقتى دالمە-ءدال جەتكىزۋگە داعدىلاندى», – دەپ ءباتۋالى باعاسىن بەرگەن قازاقتىڭ كورنەكتى قالامگەرى دۇكەنباي دوسجان ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز جايىن­د­ا­عى ويىمىزدى دا, ءسوز ساپتاۋىمىز­دى دا نىقتاي تۇسەدى. «لەنينشىل جاستا» جاريالان­عان ول كەزدەگى وچەركتەردىڭ بەتا­لى­سى جاڭا بولدى. بۇ­رىنعى قا­تىپ سەمگەن شەڭبەردەن شىعىپ, جى­لى­مىق-جىلىلىق يدەياسى پايدا بو­لا باستادى. ول دەگەنىڭ ۇباق-شۇ­باق پايىزداردان قاشۋ, ومىراۋ تولى وردەن-مەدالداردى ەمەس, ور­نىقتى ەڭبەك ادامىن العا شىعارۋ, قۇرعاق بايانداۋ ورنىنان ىشكى يىرىمدەرگە بارۋ, ءتىپتى ءبىر ساتتىك تولعا­نىسپەن دە تاقىرىپتى تار­قا­تا تۇيىندەۋ, ءبىر سوزبەن ايتقاندا – تاقىرىپ­تىڭ شارتتى­لىعىنان تا­قى­رىپ شالقى­­ما­سى­نا دەن قويۋ ەدى. بۇل جۋرناليستيكا جانرلا­رىن­داعى سونى قۇبى­لىس ەدى. سەيىتقازىنىڭ جانە ءوزى قاتار­لاس جۋرناليستەردى قىزىقتىر­عان دا, قۇلشىن­دىرعان دا وسى جەلپىنىستىڭ, قالام سەرمەۋدەگى جاڭاشا سەرپىلىستىڭ قىزۋى بولاتىن. قاراپ تۇرساق بۇل سەرپىلىسى جاي سەرپىلىس ەمەس ەكەن, سول لەپپەن جازعان قالامى ءجۇي­رىكتەردىڭ كوبى ۇزاماي كوركەمدىككە قاراي قونىس اۋدارا باستاۋى سونىڭ ءبىر ايعاعى بولسا كەرەك. وچەركتەرمەن قاباتتاستىرا اڭگىمە, پوۆەستەرگە قۇرىق سالا باستاعان جىگىتتەردىڭ كوپ ۇزاماي ادەبي بايگەلەردى قانجىعاعا بايلاي باستاۋى دا وسى تۇس. سونىڭ ءبىرى – سەي­ىتقازى ەدى. شارۋا بولىمىندە ءجۇرىپ-اق ادەبي شارۋاسىن تىندىرا بىلگەن كەيىپ­كەرىمىزدىڭ «ديرەكتورلار» پوۆەسى بايگەدەن كەلىپ ادەبي ورتانى ەلەڭ ەتكىزگەنى «لەنينشىل جاس» رەداك­تسياسىنىڭ تويىنا اينالعانى بار. بۇل باسى عانا ەكەن. سەيىتقازىنىڭ اڭگىمە-پوۆەستەرى ەندى ادەبي گازەت-جۋرنالداردا كورى­نۋى جيىلەدى, قالامىن ەسەيتتى, ەڭبەگىن ەسەلەتتى. وسى جەردە ايتا كەتەر جاي: سەيىت­قا­زى­نىڭ اكەسى دوسىم اقساقال ەلگە قادىرلى كىسى ەكەن. مال شارۋاشىلىعىندا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعىن العان. سول اتاقتىڭ ارقاسىندا سەيىتقازى ال­ماتىدا جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ جوعارعى جاققا اقساقال­دىڭ ءۇشبۋ حاتىن جولداپ, ول جاق وڭ شەشىم شىعارىپ كۇيىپ تۇرعان پاتەر ماسەلەسىن كۇتپەگەن جەردەن شەشىپ, الدىمىزدى اشقان ەدى. الدىمىزدى دەگەننىڭ ەكى جاعى بار. ءبىرى كەزەگىمىز جىلجىدى, ەكىنشى – جالداپ تۇرىپ جاتقان پاتەرىن ۇسىندى. ول قۋانىشى قوينىنا سىيماي ءجۇرىپ كوشەتىن ساتىندە: – جاقاۋ, مەنىڭ پاتەرىمە كەل, يەسى جاقسى كىسىلەر, – دەدى. ول كەزدە مەن اەروپورت جاقتا تۇرامىن. رەداكتسياعا دەيىن قيان شەت, قيىن جول. كەزەكشىلىككە بارعاندا شوفەر ۆاسيا اعاي باسىن شاي­قايدى. ءتۇن ورتاسىندا جەتكىزىپ سالاتىن­دار­­دىڭ ىشىندە ەڭ قياندا تۇراتىن مەن عانامىن. – پاتەرىڭ قاي جەردە ەدى؟ – دەيمىن. سەيىتقازى جىمىڭ-جىمىڭ ەتىپ: – ساسپا, قوجايىندارى شال مەن كەمپىر, جايلى ادامدار, – دەپ ماقتاۋىن جەتكىزىپ-اق جاتىر. – ەسىگى بولەك. ماگازين جانىندا. ادرەسى توقاي – 99. ۇيعىر وتباسى, – دەپ تاپتىشتەپ ءتۇسىندىردى دە: – ال كەتتىك, – دەدى. ءسويتىپ, مەن سەيىتقازىنىڭ جالداپ تۇرىپ جاتقان پاتەرىنە كوشتىم. ىشىمنەن جاڭا ءپا­تەر الىپ جاتقان سەيىتقازىنىڭ جولىن ىرىم­داپ قويامىن. شىنىندا دا كوپ ۇزاماي مەنىڭ دە پاتەر­گە قولىم جەتتى. سەيىتقازى سەكىلدەنىپ مەن دە بولىمدە ىستەيتىن شاكيزادا قۇتتاياقوۆقا ماق­تاۋىن جەتكىزىپ, تۇرعان پاتەرىمدى تابىس­تادىم. ۇيعىر كەمپىر كىلەڭ ءبىر رەداكتسيانىڭ جىگىتتەرى تاپ كەلگەنىنە قۋانىپ ءجۇر. – جاقسى بولدى, شىراقتارىم. ىلعي ءتارتىپتى بالالار ەكەنسىڭدەر. ماقۇل, ماقۇل, – دەپ بايەك بوپ قارسى الدى. ءومىر جولدارى ءوزىڭ ويلاماعان تۇستان قيى­سىپ جاتادى, ويلاماعان ساتتەرىڭ الدىڭ­نان شىعىپ جاتادى. ال ۋاقىت ءوز سيۋرپريزدەرىن جاساۋدان اينىمايدى. وعان ءبىر دالەل: ەكى-ءۇش جىلدان كەيىن مەن جاڭا پاتەر الدىم. سەيىتقازىنىڭ ۇيىمەن كورشى بولدىم. ال بۇل كەزدە سەيىتقازى باسقا جۇمىسقا اۋىسقان. «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋ­شى­سى. وداق ءۇيىنىڭ – جازۋشىلار وداعىنىڭ ىشكى باۋىنداي بوپ كەتكەن. اندا-ساندا كورەتىن ەدىك, ەندى كۇندە ايالدامادا كەزدەسەتىن بول­دىق. اقكوڭىل ازامات قوي, كەزدەسكەن سايىن: «ءبىر وچەرك اكەلسەيشى؟», – دەيدى, «ءبىر اڭگىمە بەرسەيشى», – دەيدى دارحان كوڭىلمەن. بالالارىمىز باراتىن مەكتەپ تە ورتاق بولدى. لەنين پروسپەكتىسىنىڭ بويىنداعى رەس­­پۋبليكالىق قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تە­رەڭ­دەتىپ وقىتاتىن №2 مەكتەپ-ينتەرنات. زايى­بىم جاس مۇعالىم شۇعا وسى ءبىلىم ۇياسىندا. سول توڭىرەكتەگى ۇكەڭ (ۇمبەتباي), ءتاجىباي, ساعات, باققوجا, جانبولات, ديداحمەت, كادىر­بەك, جولبارىس سەكىلدى قالامگەر – جۋرنا­ليس­تەردىڭ بالالارىنىڭ بارىنە ساباق بەرەدى. ءبا­رىنىڭ اپايى. ول ۇيگە كەلگەندەگى اڭگىمە ارا­سىن­دا: «سەيىتقازى اعايدىڭ بال­ا­لا­رى كۇشتى وقيدى», – دەيدى. جاقسى وقيدى دەپ ەمەس, كۇش­تى وقيدى دەيدى. ومىردە دە سونى دالەلدەدى. سەي­ىتقازىنىڭ بالالارى وتە جاقسى وقىدى, ايقى­نى, داناسى, ءادىلى اكەگە لايىق ازامات بولدى. قازاق پروزاسى مەن پۋبليتسيستيكاسى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن, ءوز ءۇنى مەن ءۇردىسى بار سان-الۋان تۇسپەن قۇلپىرعان كوركەمدىك بوياۋ­لارىنان تۇرادى عوي. كوز قىزىعار, كوڭىل دە تولار ول كوركەمدىكتىڭ كوكوراي بەلىن تاع­دىر­لى, سان ءتۇرلى سۇرلەۋ-سوقپاقتار زەرلەپ جاتىر. ءبىر ەرەكشەلىگى سونىڭ ءبىرى بىزگە تانىس, بىزگە ىستىق... ول – سەرگەك قالام سەيىتقازى سوقپاعى. جاقاۋ داۋرەنبەكوۆ, جازۋشى. الماتى.
سوڭعى جاڭالىقتار