«توقسانىنشى جىلدارى ارقالىقتا تاستاندى بالالارعا ارنالعان ءبىر-اق ءۇي بولاتىن» دەپ باستادى اڭگىمەسىن نۇرلان سادىقوۆ.
«قارلىعا بالالار ۇيىندە تاربيەشى بولىپ جۇمىس ىستەدى. 26 بالانى قىرىق شاقتى كۇتۋشى جابىلىپ قارايتىن. قازاق توبىندا ون بالا بولدى. ول كەزدە جۇبايىم ەكەۋمىزدىڭ ەكى بالامىز بار ەدى. جولداسىمنىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى, دارىگەرلەر ەكى ۇلدان كەيىن قۇرساق كوتەرۋگە بولمايتىندىعىن ەسكەرتتى. «كوپ بالالى بولساق» دەگەن تىلەك جانىمىزعا مازا بەرمەي, اقىرى, اكىمنىڭ ورىنباسارىنا بالا اسىراپ الۋ تۋرالى شەشىمىمدى ايتتىم», دەدى نۇرلان.
قوس جاستىڭ شەشىمىنە قولداۋ كورسەتكەن سول كەزدەگى تورعاي وبلىسىنىڭ اكىمى جاقان قوساباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءۇش بولمەلى ءۇي تارتۋ ەتكەنىن ريزالىقپەن ەسكە الىسقان ولار, قۇجات جيناۋ كەزىندەگى قيىندىقتار تۋرالى دا قوزعاپ ءوتتى.
«بالا اسىراپ الۋ ءىسىن جەڭىلدەتۋ كەرەك. بالالار مۇددەسiن كوزدەيتiن مەملەكەتتiك ساياساتتى ءالى دە بولسىن نىعايتا ءتۇسۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. قانشاما جىلاپ جۇرگەن جەتىم بالا بار. جالپى, بالا اسىراپ الۋ بويىنشا زاڭدا قامتىلماعان شارۋا كوپ. 15-16 ءتۇرلى قۇجات جيناۋدىڭ نە كەرەگى بار؟» دەگەن ەرلى-زايىپتىلاردىڭ سوزىنەن كەزىندەگى قۇجات جيناۋداعى جارتى جىلدىق سابىلىستىڭ ماشاقاتىن ءالى دە بولسىن ۇمىتپاعاندارىن اڭعاردىق.
«قولىمىزدا ازىن-اۋلاق مالىمىز بولدى. سونىمەن كۇندەلىكتى ءىشىپ-جەمىمىزدى ايىردىق. ءسۇت ءپىسىرىپ, قايماعىن الدىق, ماي شايقادىق. ايران ۇيىتىپ, قۇرت جاسادىق دەگەندەي. ءوزىمىز جەمەسەك تە, شوشقا باقتىق. ءبىر شوشقا ون ءتول بەرەدى, ءبىر قويدىڭ ءبىر قوزىسىن قوناق جەپ قويادى, بولماسا ءولىپ قالادى. تاۋىق ۇستاپ, جۇمىرتقا ساتتىق. ءبارىن ىستەدىك. ءبىزدىڭ قاشانعى ادەتىمىز – ەرتە تۇرىپ, ەرتە ۇيىقتاۋ. كىم كوپ ەڭبەك ەتسە, باق سوعان قونادى» دەيدى ول.
ولار كەيىن ارقالىقتان قوستانايدىڭ ىرگەسىندەگى زارەچنىي اۋىلىنا كوشىپ كەلەدى. بىراق اۋىلدا قازاق مەكتەبى بولماي, ون بالانى كۇن سايىن قوستانايداعى ى.التىنسارين اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپكە تاسۋ ءتيىمسىز بولعانىن ايتادى. «دەگەنمەن, اكىمدىككە ايتىپ ءجۇرىپ, اۋىلدا قازاق مەكتەبىن اشۋ تۋرالى باستامانى كوتەردىم. ەلۋ بالانىڭ باسىن قوسقاننان كەيىن, 1999 جىلى اۋىلدا جاڭا مەكتەپ سالىناتىن بولدى. سول مەكتەپكە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ بارعان ءبىر قىزىم, قازىر سول وقۋ ورىنىندا مۇعالىم بولىپ, ساباق بەرىپ جۇرگەنىنە بەس جىلدان استى», دەگەن وتاعاسىنى ازاماتتىعىنا سۇيسىندىك.
نۇرلان مەن قارلىعادان بالا تاربيەسىندەگى بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ قۇپياسىن سۇرادىق. «بىرەۋگە پايداڭ تيمەسە دە, زيانىڭ تيمەسىن» دەگەن قاعيدامەن وسىردىك دەگەن ولار, بالا تاربيەسىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى – تاڭداۋ ەركىندىگىنە مۇمكىندىك بەرۋ ەكەنىن ايتادى. بالالاردىڭ كىشكەنتاي جۇرەگىنە دىق قالدىرمايىق دەپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن اسىراپ العاندارىن ايتىپ كورمەگەن.
«ەس بىلە باستاعاندا, مەكتەپتە 5-6 سىنىپ وقىپ جۇرگەندە ەكى-ۇشەۋى «بالالار, مۇعالىمدەر ءبىر-بىرىمەن سويلەسكەن كەزدە نەگە ءبىزدى اسىراندىلار دەپ ايتادى» دەپ جىلاپ كەلدى. قانشا ايتپاۋعا تىرىسقانمەن, ەل اراسىندا ءسوز جاتا ما. ديرەكتورعا كىرىپ, اتا-انالارمەن جەكە-جەكە سويلەسىپ, ءتۇسىندىرىپ ايتتىق. ولار وزدەرى سۇراماسا, ءبىز ايتپايمىز دەپ شەشتىك. ايتپەسە, بىزگە جۋرناليستەر كوپ حابارلاسادى, جەكە ومىرىمىزگە ارالاسپاسىن دەپ سۇحبات بەرۋگە جولامايتىنىمىز سودان» دەدى قارلىعا.
ءسوز اراسىندا رەداكتسياعا وزدەرىمەن الا كەلگەن فوتوسۋرەتتەردى بىرگە تاماشالاپ, مارە-سارە شاتتىققا تولعان شاڭىراقتاعى قۋانىشتى ساتتەرگە كۋا بولىستىق. قازىر بالالار تۇگەلدەي دەرلىك وتاۋ كوتەرىپ, شاڭىراق قۇرعان. بۇگىندە باۋىر ەتى بالالارىنان ون نەمەرە سۇيگەن نۇرلان مەن قارلىعا جاراتقاننان جارىلقاۋ تىلەگەن باتاگوي اتا-اجەگە اينالىپ وتىر.
ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەر جەكە ارحيۆتەن الىندى
