«ماياكتىڭ» جاڭا كوكونىس قويماسى

وبلىستاعى پاۆلودار اۋدانىنا قاراستى «ماياك» شارۋا قوجالىعىندا جىلىنا 12 200 توننا ءونىم قابىلداي الاتىن قويما پايدالانۋعا بەرىلدى. جالپى, ءوندىرىستى ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدى دەپ سانا­­لاتىن بۇل نىسان ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق جو­با­­لارى ساناتىنا ەنەدى. ال, نەگىزى, بۇل جوبا «قاز­­اگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق ەنشىلەس كومپانياسى – «قازاگروقارجى» جەلىسى بويىنشا قارجىلاندىرىلدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 917,1 ميلليون تەڭگە. ال, «قازاگرو» ۇلتتىق حولدينگى» قۇرامىنا ەنەتىن «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعامى وسىدان ون جىل بۇرىن ۇكىمەتتىڭ قاۋلى­سى­مەن قۇرىلعان كومپانيا ەكەنى بەلگىلى بۇل كومپا­نيانى قۇرۋداعى باستى ماقسات – اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ قارجى قارا­جات­تارىنا, سونداي-اق, ليزينگ نەگىزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى مەن تەحنولوگيالىق جابدىقتارعا دەگەن قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ اگرارلىق سەكتورىن دامىتۋعا قولداۋ جاساۋ. «ماياك» شارۋا قوجالىعى ورنالاسقان تولەگەن ءباس­تەنوۆ باسقاراتىن بۇل اۋدان بىلتىر اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن وبلىستا ءبىرىنشى, ال رەسپۋبليكا بويىنشا 7-ءشى ورىندى يەلەندى. بىلتىرعى جىلدىڭ قۋاڭشى­لى­عىنا قاراماي, سۋارمالى جەرلەردى ءتيىمدى پايدا­­لانۋدىڭ ارقا­سىندا كارتوپ, كوكونىس قاجەتتى كولەمدە ءوندىرىلدى. اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 11 ملرد. تەڭگەگە جەتتى. اۋ­داننىڭ ەگىستىك القابى 134,4 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. اۋدان نەگىزىنەن, وبلىس ورتالىعىن كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋشى اۋدان بولىپ سانالادى. جىل وتكەن سايىن اۋداندا كارتوپ, كوكونىس قويمالارىنىڭ سانى كوبەيۋدە. بۇل وبلىس ورتالىعىنا جاقىن ورنالاسقان قالا بولعاندىقتان, قالانىڭ كۇن كورۋى وسى اۋدان­نىڭ شارۋاشىلىقتارىنان دەسە دە بولادى. ماسەلەن, قالا حال­قى جىل سايىن 20 مىڭ توننا كارتوپتى قاجەت ەتسە, ال, اۋدان شارۋاشىلىقتارى 52 مىڭ توننا كارتوپ الادى. وعان جەكە ادامداردىڭ باۋ-باقشا سالاتىنىن تاعى قوسىڭىز. تۇيىندەي كەلە, بىزدە ءونىم جاعى جەتكىلىكتى.سوندىقتان وسى «ماياك» شارۋا­شى­لىعىندا اشىلعان كارتوپ ساقتايتىن قويمالار سالۋ قاجەت­تىلىكتەن تۋدى. «ماياكتىڭ» كارتوپ وسىرەتىن 600 گا سۋارمالى جەرى بار. سۋارمالى القاپتا 4 مىڭ شاقى­رىم­داي جەرگە ماگيس­ترال­دىق قۇبىرلار تارتىلدى. كارتوپتى ءوسىرىپ, باپتاۋعا ارنالعان 18 زاماناۋي تەحنيكا الىندى. اۋدانداعى كوكونىس وسىرۋمەن اتى شىققان ءبىر عانا چەرنوياركا اۋىلىندا سىيىمدىلىعى 14 607 توننا بولاتىن 35 كوكونىس قويماسى بار. ال,بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋداندا كوكونىس, كارتوپ قويمالارىنىڭ سانى 50-گە جەتەدى دەپ جوسپارلانۋدا. مۇنداي قويمالاردىڭ كوكو­ن­ىس­­تەردى ساقتاۋ ارقىلى باعانى تۇراقتاندىرۋعا دا ىقپا­لى بار. كارتوپ وندىرۋشىلەر ءونىمدى ارزان باعامەن بەرەدى, سول باعامەن وبلىس ورتالىعىنداعى «راحمەت» دەگەن بازارعا تاپسىرىلادى. سول جەردەن قالانىڭ دۇكەندەرىنە تۇراقتى باعامەن وتكىزىلەدى. قازىر جاڭادان اشىلعان قويمادا 10500 توننا كارتوپ ساق­تالۋعا قويىلدى. بۇدان باسقا وسى اۋدانداعى كەڭەس اۋىلىندا سىيىمدىلىعى 5 300 توننا بولاتىن ەكى كوك­ونىس قويماسى ورنا­لاسقان. ەندى تاعى دا كوكونىس قويما­لارىن اشۋعا قارجىلاي كو­مەك الۋ ءۇشىن «قازاگرو­قارجى» اق-عا ءوتىنىش جاساماقشى ويلا­رى بار. كارتوپ پەن باسقا دا كوكونىستەردى ساقتاۋ, كەپتىرۋ, بۇكىل ءىس بارىسىنا قاجەتتى تەحنيكالار گەرمانيادان الىنعان. اۆتو­مات­تى تۇردە بارلىعى دا ارنايى نۇكتە تەتىك ارقىلى جۇمىس جاسايدى. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقرماسىنىڭ حابا­رى­نا قاراعاندا, وبلىستا بۇل كۇندەرى قۋاتتىلىعى 101 437 تون­ناعا دەيىن جەتەتىن 85 كوكونىس, كارتوپ ساقتايتىن قويمالار بار. ال, «قازاگروقارجى» باسقارماسى ساراپشىلارىنىڭ ايتۋى بويىنشا, ەلىمىزدە مۇنداي قويمالاردىڭ كوبەيۋى – باعانى تۇراقتاندىرۋعا كەپىل بولادى. بۇگىنگە دەيىن «قازاگروقارجى» اق سىيىمدىلىعى 80 مىڭ توننا كوك­ونىس قويمالارىنىڭ قۇرى­لىسىن قارجىلاندىرعان. سون­دىق­تان, «قازاگروقارجى» باسشى­­لىعى كوكونىس قويمالا­رىن سالۋداعى بۇل جەتىستىكتەرىن جاڭا قۇ­رىلىستارمەن بايلانىستىرىپ, ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك الۋى­­­نىڭ 20 جىلدىعىنا جاساعان تارتۋىمىز دەپ وتىر. جوعارىدا اي­تىپ وتكەنىمىزدەي, جالپى, «قازاگروقارجى» اق ەلىمىزدە الداعى جىلدارى سالىناتىن 10 كوكونىس قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن قار­جى­لاندىرۋدى قولعا الىپ وتىرسا, ونىڭ ۇشەۋى ءبىزدىڭ وبلىس اۋ­ماعىندا ورنالاساتىن بولادى. مۇنىڭ ءوزى, مول ونىمگە قول جەتكىزگەن شارۋا قوجا­لىق­تارى ءۇشىن ارينە قۋانىشتى جاعداي, ەندى ولار كوكونىس ساقتاۋدا بۇرىنعىداي قيىندىق كورمەيتىن بولادى. اۋداندا اشىلعان جاڭا كوكونىس ونىمدەرىن ساقتاۋ قويماسى «ماياك» شارۋا قوجالىعىنا قارايدى. سەرىكتەستىك بولىنگەن قارا­جاتقا كارتوپ ساقتايتىن قويما سالدى, كوكونىستەردى ساقتاپ تۇرا الاتىن جەلدەتكىش جۇيەلەرى, سونىمەن قاتار, ونىمدەردى سىيىمدىلىعى 500 توننا جاشىكتەردە ساقتاۋعا ارنالعان مۇز­دات­قىش جابدىقتار ساتىپ الىندى. بۇعان قوسا, اۋىل شارۋا­شىلىعىنا, ونىڭ ىشىندە كارتوپ وسىرۋگە قاجەت ارنايى تەحنيكالار دا بار. قويمانىڭ جوبا بويىنشا جالپى ونىمدەردى ساقتاۋ كەزەڭى 9-10 ايعا ەسەپتەلگەن, ياعني, قىركۇيەك ايىنان كەلەسى جىل­دىڭ ماۋسىم ايىنا شىدايدى. قويماعا كەرەكتى بارلىق جاب­دىقتار مەن تەحنيكالار گەرمانيادان اكەلىنگەن. وسى شارۋا­شى­لىقتىڭ باسشىسى ەرمەك سۇپەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, پايدالانۋعا بەرىلگەن زاماناۋي كوكونىس قويماسىندا وزدەرىنىڭ شارۋاشى­لىق­تارىنىڭ وسىرگەن كوكونىستەرى, كارتوپتارى ساقتالادى. ءسويتىپ, الداعى ۋاقىتتا ونىمدەردىڭ كەلەسى جىلعا دەيىن بۇزىلماي, ونبەي ساقتاۋلى تۇراتىنىنا كەپىل بار. بۇل كۇندەرى «قازاگروقارجى» اق ۇلتتىق قوردان ءبو­لىنگەن قاراجات ەسەبىنەن اۋىلداعى التى پەرسپەكتيۆالى باعىت بويىنشا ينۆەس­تيتسيالىق جوبالاردى قارجىلان­دىراتىنى بەلگىلى, ولار ەلىمىز بويىنشا ءىرى تاۋارلى-ءسۇت فەرمالا­رىنىڭ, ەت باعىتىنداعى قۇس فابريكالارىنىڭ, جىلىجاي شارۋاشى­لىق­تا­رى­نىڭ, كوكونىس قويمالارى­نىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالا­رىن قۇراستىرۋ ءون­­دىرىستەرىنىڭ جەلىلەرىن قۇرۋ جانە دامىتۋ, سونىمەن قاتار بۇلاردىڭ قاتارىندا القاپتارداعى ونىمدەردەن مول ءونىم الۋ ءۇشىنى تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ دە جوسپار­لا­نىپ وتىر. «قازاگروقارجى» اق باسقارماسى 2009-2011 جىل­دار­عا ارنالعان بۇل باعدار­لاما شەڭبە­رىن­دە كومپانيا جالپى سوماسى 57,1 ملرد. تەڭگەگە ينۆەس­تي­تسيا­لىق جوبا­لاردى قارجى­لان­دىرۋدى جوسپارلاپ قويدى. قازىر جالپى قۇنى 29 ميللياردتان استام تەڭگەگە 33 جوبا قارالىپ, ماقۇلداندى. ال, ءبىزدىڭ وبلىس بويىنشا «قازاگرو­­­قار­­­جى» اق 7,5 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيدى دەۋگە بولادى. فاريدا بىقاي. پاۆلودار.