قارۋسىزدانۋداعى ءرولى اتالدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆ پارلامەنتشىلەر يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە قارۋسىزداندىرۋ ءۇشىن پارلامەنتتىك بىرلەستىكتىڭ باس حات­شىسى ەلين ۋەيەردى قابىلدادى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. پالاتا توراعاسى مەيمانعا ياد­­­­رولىق قارۋسىز الەم ءۇشىن حا­لىقارالىق فورۋمنىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا كەلگەنى ءۇشىن ريزا­شى­لىعىن ءبىلدىردى. ءسىزدىڭ ۇيىمنىڭ ماقساتى يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە قارۋسىزدانۋ جونىندەگى ور­تاق مۇددەگە الەم پارلامەنتشىلەرىن بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان. ءححى عاسىر يادرولىق قارۋسىز عاسىر بولۋى – بارشامىزدىڭ ورتاق ماق­ساتىمىز, – دەدى و.مۇحامەد­جا­نوۆ. قازاقستان – بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ماقساتىن ۇستان­عان مەملەكەت. قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇ­ر­سۇل­تان نازارباەۆتىڭ 1991 جىلى 29 تامىز كۇنى «سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويۋى ماڭىزدى قا­دام بولدى. سودان كەيىن قازاق­ستان يادرولىق قارۋسىزدانۋعا قا­تىستى بارلىق باستى قۇجاتتارعا قول قويدى. ءماجىلىس توراعاسى الەمدە اپات­تى قارۋعا قارسى مالىمدەمەلەر, دەكلاراتسيالار كوپ بولعانىن, ال­اي­دا, قازاقستان دۇنيە ءجۇزى بوي­­ىنشا يادرولىق قارۋدان باس تارت­قان ءبىرىنشى مەملەكەت ەكەنىن ايت­­­تى. سەمەي سىناق ايماعىندا 40 جىل ىشىندە 456 يادرولىق سىناق جاسالعان. سونىڭ زالالىنان ءبىر جارىم ملن ادام زارداپ شەكتى. 304 مىڭ شارشى كيلومەتر جەر ۋلاندى. وسىنداي اپاتتى باستان كەشكەن قازاق ەلى يادرولىق قارۋ­دىڭ قانداي تاجال ەكەنىن جاقسى بىلەدى. 2006 جىلى قازاقستان, قىر­عىز رەسپۋبليكاسى, تاجىك­ستان, تۇركىمەنستان جانە وزبەك­ستان يادرولىق قارۋدان ازات ورتا­لىق ازيا ايماعىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى, دەدى ءماجىلىس توراعاسى. و.مۇحامەدجانوۆ سونداي-اق 2009 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستا­ما­سىمەن بۇۇ باس اسسامبلەياسى 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كۇنى دەپ جاريالاۋ تۋرالى قارار قابىلداعانىن جەتكىزدى. 2010 جى­لى ءساۋىر ايىندا ۆاشينگتون قالاسىندا يادرولىق قاۋىپسىزدىك ءجو­نىندەگى جاھاندىق سامميتتە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ يادرولىق قارۋسىز الەم دەكلاراتسياسىن ءازىر­­لەۋ قاجەتتىگى جونىندە ۇسىنىس جاسادى. 2011 جىلى قىركۇيەكتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 66-شى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى وسى باستاماسىن تاعى دا جاريا ەتتى, دەدى و.مۇحامەدجانوۆ. ءماجىلىس توراعاسى مەيمانعا بي­ىل ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دى­عى اتالىپ وتەتىنىن, وسى كەزەڭ ىشىندە پرەزيدەنت ن. نازارباەۆ­تىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقا­سىندا قازاقستان جاڭا مەملەكەت پەن دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار­دى قالىپتاستىرۋدا, ۇلتتارارا­لىق جانە دىندەرارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋدا ايتارلىقتاي جەتىستىككە قول جەتكىزگەنىن ءمالىم ەتتى. قا­زاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇ­رىل­عانىن, ەلىمىزدە 140-تان استام ۇلت پەن ۇلىس, 40 شاقتى ءدىني ۇيىمدار وكىلدەرى بەيبىت تۇرىپ جاتقانى مالىمدەلدى. ەلين ۋەيەر ءوز كەزەگىندە يادور­لىق قارۋسىزدانۋ ىسىندە قازاق­ستان­نىڭ ۇلكەن تاجىريبەسى بار ەكەنىن ايتتى. مەيمان ءوزى جەتەكشىلىك ەتەتىن ۇيىمنىڭ اتقارىپ جات­قان قىزمەتتەرىنە توقتالدى. ۇيىم بۇگىنگى تاڭدا الەمنىڭ 75 ەلىنەن 800-دەن استام پارلامەنتشىنى بىرىكتىرىپ وتىر. استاناداعى فورۋم ىنتىماقتاستىق بايلا­نىس­تى دامىتا تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن, دەدى مەيمان.