حەنان پروۆينتسياسىنىڭ كۇندەرى
شارا بارىسىندا قىتايدىڭ حالىقارالىق ساۋدانى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى چەن چجوۋ, حەنان پروۆينتسياسىنىڭ ۆيتسە-گۋبەرناتورى شۋ تسين, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگىنىڭ ۋاقىتشا سەنىمدى ۋاكىلى ليۋ تسزيانپين جانە اقمولا, قوستاناي, پاۆلودار وبلىستارىنىڭ كاسىپكەرلەرى مەن اكىمدىكتەرىنىڭ وكىلدەرى باس قوستى. ولار ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى ءتۇرلى جوبالاردى تالقىلادى. ىسكەرلىك جۇزدەسۋگە 200-دەن اسا قىتايلىق جانە 150 قازاقستاندىق كاسىپكەر قاتىستى.
سوڭعى قىرىق جىل ىشىندە بىرقاتار رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى حەنان قىتايداعى ونەركاسىپتىڭ جاڭا سالالارى مەن ەكونوميكا ورتالىعىنا اينالدى.
قورشاعان ورتانى قورعاۋ تاسىلدەرىمەن بولىسەدى
ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىندە يتاليا پاۆيلونىنىڭ وكىلدەرى بازيليكاتا وڭىرىمەن تانىستىردى. مەملەكەتتىڭ وڭتۇستىگىندە ورنالاسقان قالادا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالعان. يتاليانىڭ ءدال وسى ايماعى ەۋروپانىڭ بارلىق ەلدەرى اراسىندا ەڭ كوپ مۇناي وندىرەتىندىگىمەن تانىمال. سونىمەن قاتار, قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماقساتىندا مۇناي ءوندىرۋ كەزىندە زياندى قالدىقتاردى بارىنشا از بولۋگە ۇمتىلادى. وسى باعىتتاعى عىلىمي جاڭالىقتارعا دەن قويىپ, سونى تەحنولوگيانى پايدالانادى.
يتاليانىڭ ەكولوگيا سالاسىنداعى عىلىمي كەڭەسى ءادىسناما جانە تالداۋ ينستيتۋتىنىڭ وكىلى جانە زەرتتەۋشىسى سيمونا لۋپپەرتە كورمەدە ەنەرگەتيكالىق سالادا قولدانىلاتىن ادىستەر تانىستىرىلاتىنىن جەتكىزدى. ء«بىز ەكولوگيا, ەكولوگيالىق اسەر ەتۋ جانە ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار سالاسىنداعى ماسەلەلەرمەن اينالىسامىز. ءوز جۇمىسىمدى ون جىل بۇرىن باستاعان ەدىم. قازىر ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرىمەن بايلانىستى ەكولوگيالىق ماسەلەلەر سالاسىندا عىلىمي جۇمىس جۇرگىزۋ ۇستىندەمىن. ەكسپو-2017 كورمەسىندە مەن ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى پايدالانۋ كەزىندە ەكولوگيا سالاسىندا قولدانىلاتىن ادىستەرمەن تانىستىرماقپىن», دەدى ول.
بازيليكاتادا تابيعي قازبالارمەن قاتار, جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى دە پايدالانىلادى. اسىرەسە, كۇن ەنەرگياسى مەن جەل ەلەكتر ستانسالارىنا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن.
«ادجيپ كاراچاگاناك» كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى دجەراردو تراۆاليو بازيليكاتا مۇنايمەن عانا ەمەس, ادەمى تابيعاتىمەن جانە ساۋلەتىمەن بەلگىلى ەكەنىن العا تارتتى. «بۇل ءوڭىر باسقا ايماقتارمەن بىرگە باعدارلاماسىن جاساپ, ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋ تۋرالى ۇسىنىستى قابىلدادى. «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» تاقىرىبى ءبىزدىڭ ءوڭىرىمىزدىڭ باعىت-باعدارىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى. بازيليكاتا جەل ەنەرگياسى مەن كۇن قۋاتى وندىرىسىنە كوپ كۇش سالادى», دەگەن د.تراۆاليو ەكسپو-2017 كورمەسى تۋرالى پىكىرى مەن العان اسەرىن دە جاسىرمادى.
«ميلانداعى ەكسپو-2015 كورمەسىندە دە قازاقستاننىڭ پاۆيلونى ەڭ جاقسى پاۆيلونداردىڭ ءبىرى بولعان ەدى. مۇندا كەلىپ, وعان تاعى دا كوز جەتكىزدىم. بازيليكاتا ءوڭىرى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىنداعى ءوز جوبالارىن تانىس-
تىرا الاتىنىنا وتە قۋانىشتى», دەدى ول.
يتاليا پاۆيلونىنداعى بازيليكاتا اپتالىعى 12 تامىزعا دەيىن جالعاسادى.
كۇنىنە – 44 مىڭ 80 ادام
ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە وتكەن اپتادا 308 مىڭ 560 ادام بارعان. دەمەك, كۇنىنە 44 مىڭ 80 كەلۋشى باس قالاداعى باستى نىساندى تاماشالاپ, الۋان ءتۇرلى جوبالارعا ءتانتى بولعان.
رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 10 ماۋسىم مەن 6 تامىز ارالىعىندا تىڭ جوبالار ۇسىنىلعان شارانى تاماشالاعاندار سانى 2 ميلليون 102 مىڭ 692 ادامعا جەتىپتى. كەلۋشىلەردىڭ دەنى باس سۇعاتىن كورمە كەشەندەرى اراسىندا «نۇر الەم» سفەراسى كوش باستاپ تۇر. ديامەترى – 80, بيىكتىگى 100 مەتردى قۇرايتىن قازاقستاندىق پاۆيلوندا ەلەكتر ەنەرگياسى تاقىرىبى جان-جاقتى قامتىلعان. مەيمانداردى كوممەرتسيالىق جانە تاقىرىپتىق نىساندار ەرەكشە قىزىقتىرادى ەكەن.
پاۆيلوندارعا كەلسەك, افريكا پلازاسىنا اعىلعان ەلدىڭ قاراسى قالىڭ. وزىندىك ونەرى مەن ءتول مادەنيەتىنە ساي حالىقتىق بيلەرى مەن ءداستۇرى ءدۇيىم جۇرتتى تاڭداي قاقتىرىپ وتىر. كەلۋشىلەر جاعىنان ۇزدىك دەپ تانىلعان پاۆيلوندار تىزىمىندەگى وندىقتا مىسىر, ءۇندىستان, تۇركيا, رەسەي, ازەربايجان, تايلاند, جاپونيا جانە وزبەكستان مەن ساۋد ارابياسى بار.
دومينيكان دوستىق قارىم-قاتىناسقا مۇددەلى
ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى قالاشىعىندا دومينيكان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى ءوتتى. كاريب ارالدارىندا ورنالاسقان شاعىن عانا مەملەكەت ەكسپورتقا قانت, كوفە جانە باسقا دا تاۋارلار شىعارۋمەن اينالىسادى. قازاقستانمەن بۇل ەلدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ەندى عانا دامۋدا, ارىپتەستىكتى ىلگەرىلەتۋگە ەكى جاق تا مۇددەلى. دومينيكاننىڭ «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى الەۋەتىن ايتساق, وندا جىلىنا 800 مۆت قۋات وندىرەتىن جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بار. ونىڭ 600-ءى گيدروەلەكتر ستانسالارىنا تيەسىلى, 135-ءى – جەل تۋربينالارى. قالعانى – بيوماسسا مەن كۇننەن قۋات جينايتىن ستانسالار. ولار الداعى ۋاقىتتا تاعى 400 مۆت قۋات وندىرەتىن بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ول ءۇشىن 800 ملن اقش دوللارى قاجەت ەكەن.
دومينيكان رەسپۋبليكاسى ءبىزدىڭ ەلىمىزدى ورتالىق ازياداعى ستراتەگيالىق ارىپتەس رەتىندە قاراستىرادى. مەملەكەتتىڭ ۇندىستانداعى ەلشىسى حانس داننەنبەرگ ەكسپو-2017 كورمەسى اياسىنداعى مەرەكە بارىسىندا ەكى ەلدىڭ قازىرگى قارىم-قاتىناسى جونىندە اڭگىمەلەدى. ء«بىزدىڭ ەلىمىزگە قىدىرىپ, دەمالۋعا كەلەتىن قازاقستاندىقتاردىڭ سانى جىل سايىن ارتۋدا. ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ قولايلىلىعى ءۇشىن ءبىز «ەير استانا» كومپانياسىمەن كەلىسىمشارتقا قول قويدىق. دومينيكان حالقى ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتى جانە ءبىرىنشى كەزەكتە لاتىن امەريكاسىنىڭ كاريب وڭىرىندە قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەسى بولۋعا نيەتتىمىز», دەدى حانس داننەنبەرگ.
دومينيكان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا جانە مينەرالدى رەسۋرستار ءمينيسترى انتونيو يسا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا حالىقارالىق شاراعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرگەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. «جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى تەڭسىزدىك پروبلەماسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىز. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز شالعايداعى ەلدى مەكەندەردە ميكروگيدراۆليكا قۇرىلىسى ستراتەگياسىن ازىرلەۋ ۇستىندەمىز. بۇل كوپتەگەن ادامداردىڭ ومىرىنە وزگەرىستەر ەنگىزەدى», دەدى انتونيو يسا كوندە.
قازاقستان تاراپىنان ءسوز سويلەگەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ مۇنداي اۋقىمداعى كورمە ءبىر مەملەكەتتىڭ كۇشىمەن عانا ەمەس, بارلىق حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ورتاق جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا ءوتىپ جاتقانىن ايتتى. «جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى قازاقستان-دومينيكان قارىم-قاتىناستارىنىڭ ودان ءارى نىعايۋى اسا ماڭىزدى. دومينيكان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا جانە مينەرالدى رەسۋرستار ءمينيسترىنىڭ قازاقستانعا ساپارى ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعىندا ماڭىزدى ءرول اتقارادى», دەدى ول.
توپتامانى ازىرلەگەن اسحات رايقۇل,
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
