مەديتسينا • 30 ماۋسىم, 2017

ءدىني ساۋاتتىلىق – قاۋىپسىزدىك دىڭگەگى

630 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جات ءدىني اعىمداردى ۋاعىزداۋشىلار عالامتور جەلىسىندە دە بەلسەندى. البەتتە, قازاقستان اۋماعىندا ولارعا بارىنشا شەكتەۋ قويىلىپ جاتىر. بىراق ناتيجە از. سەبەبى, ينتەرنەتتەگى شەكتەۋلەردى اينالىپ ءوتۋدىڭ نەبىر ايلا-شارعىلارى بار. سوندىقتان قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى جۋرناليستەردى ءدىني تاقىرىپتا اقپارات تاراتۋدا اباي بولىپ, ماتەريالدى عالامتورعا جاريالاماس بۇرىن وسى سالانىڭ بىلىكتى ماماندارىمەن كەڭەسىپ الۋعا شاقىردى. بۇل تۋرالى استانادا وتكەن ءدىن سالاcىنداعى ماسەلەلەردى جاريالاۋ جونىندەگى جۋرناليس­تەرگە ارنالعان وقىتۋ ترەنينگىندە ايتىلدى.

سەميناردى اشقان ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ۆيتسە-ءمينيسترى بەرىك ارىن   بۇگىندە ءدىن سالاسىنداعى ەڭ باستى مىندەت  ەل دامۋىنىڭ زايىرلى قاعيداتتارىن ساقتاۋ جانە نىعايتۋ ەكەنىن, وسى رەتتە ازاماتتاردىڭ ار-وجدان بوستاندىعىن ساقتاۋ, ءدىندى تاڭداۋ نەمەسە ودان باس تارتۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ دەموكراتيالىق مودەلدىڭ مىزعىماس نەگىزى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا بۇكىل الەم ەل­دەرىندە ءدىني ەكسترەميزم مەن تەر­روريزم قاۋپى ساقتالىپ وتىر. سول سەبەپتى ءاربىر مەملەكەت ەتەك-جەڭىن قىمتاپ, قاۋىپسىزدىگىن بەرىك ورنىقتىرۋ ءۇشىن پارمەندى شا­رالاردى قابىلداۋ قاجەت. «ەل­باسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىنىڭ ءۇشىنشى باسىمدىعى رەتىندە ءدىن سالاسىنداعى ماسەلەلەردىڭ قوزعالۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. بۇل الەمدە جانە ەلىمىزدە بايقالىپ وتىرعان راديكالدىق ءدىني اعىمداردىڭ تەرىس يدەيا­لارى­نىڭ تارالۋىنان تۋىن­داپ وتىر. قازاقستان ءۇشىن جات ءدى­ني يدەولوگيانىڭ تارالۋى ەلىمىزدەگى مۇسىلماندار قاۋىم­داس­تىعىنىڭ جىكتەلۋىنە, وزدەرىن مەم­لەكەتكە, قوعامعا جانە قازاق­ستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقار­ماسىنا قارسى قوياتىن ادامدار قاتارىنىڭ قالىپتاسۋىنا الىپ كەلەدى. سوندىقتان قاۋىپتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ساياساتتى قازاقستاندىق قوعامنىڭ ءداستۇرلى قۇندىلىقتارىنا نەگىزدەي وتىرىپ, كۇشەيتكەن ابزال», دەيدى بەرىك ساقباي ۇلى. 
ال ۇلتتىق كىتاپحانا ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى, بەل­گىلى ساياساتكەر ايدوس سارىم را­ديكالدىق ءدىني اعىمدارعا توسقاۋىل قويۋدى ۇلتتىق تۇتاس­تىقتى ساقتاۋدان باستاۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ونىڭ ويىنشا, بۇگىنگى قوعامدا قانداي دا ماسەلەگە دەگەن نەمقۇرايلىلىق باسىم. ەگەر الدەكىم جات ءدىننىڭ جەتەگىندە كەتتى دەسە, قوعامنىڭ بەلسەندى ازاماتتارى ونىڭ سەبەبىن ىزدەپ, سالدارىمەن بىرلەسىپ كۇرەسۋدىڭ ورنىنا,  جاۋاپكەرشىلىكتى وزگەگە, بيلىككە ىسىرا سالۋعا بەيىم. «مۇنداي نەمكەتتىلىكپەن بەرىك قوعام نەگىزىن قۇرا المايمىز.  سوندىقتان ءدىني راديكاليزمنەن تۋىندايتىن تەرىس كوزقاراستار مەن ارەكەتتەرگە بۇكىل قوعام بولىپ قارسى تۇرۋىمىز قاجەت», دەدى ول.
سەمينار بارىسىندا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى جۋرناليستەردى  ەلىمىزدەگى ء دىني احۋال تۋرالى ساپالى ءارى دايەكتى اقپارات تاراتۋعا,  دەسترۋكتيۆتى جانە ەكسترەميستىك جالعان ءدىني يدەيالاردىڭ تارالۋىنا قارسى تۇرۋعا  شاقىردى.
سونىمەن قاتار, اقپاراتتىق ءورىستى ءدىني تاقىرىپپەن تولتىرماۋدى دا ويلاۋ قاجەت. سوڭعى ۋا­قىتتا جەكەلەگەن  ديسكۋسسيالىق الاڭداردا جيىلەپ كەتكەن ءدىني تاقى­رىپتاعى تالقىلاۋلار دا ءار­تۇرلى كوزقاراستار مەن ۇستانىم­داردىڭ قالىپتاسۋىنا الىپ كەلە­تىن كورىنەدى. سوندىقتان ءدىن سياقتى نازىك ماسەلەدە جۋرناليستىك ادەپتى ساقتاۋدىڭ دا ماڭىزى ۇلكەن.

قىمبات توقتامۇرات, 
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار