قازاقستان • 14 ماۋسىم, 2017

تۇركيالىق باۋىرلار قولداۋى

372 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەل­شى­لىگىندە تۇرىك زيالى قاۋ­ىم وكىلدەرى مەن حا­لىق­ارا­لىق ۇيىم­دار­دىڭ باسشىلارى قازاق­­س­تان پرەزيدەنتى ن.ءا.نا­زار­­با­ەۆتىڭ «بولا­شاق­­قا باع­دار: رۋحاني جاڭ­عىرۋ» اتتى ماقالاسىن تال­قى­لادى.

تۇركيالىق باۋىرلار قولداۋى

ەلشىلىك تاراپىنان العاشقى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان «تۇرىك زيالىلارىنىڭ باس­قوسۋى» اتتى بۇل جيىنعا قازاق­ستاننىڭ تۇركياداعى ەل­شىسى ابزال ساپاربەك ۇلى, تۇركسوي باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ, تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان-تۇركيا پارلامەنتتىك دوستىق توبىنىڭ توراعاسى حاليۋك يپەك, تۇركيانىڭ بۇ­رىن­عى مادەنيەت ءمينيسترى نامىك كەمال زەيبەك, تۇركيا ۇكىمەتىنە قاراستى اتاتۇرىك اتىنداعى مادەنيەت, ءتىل جانە تاريح جوعارى قۇرىلىمىنىڭ باسشىسى دەريا ءورس, «تۇركى وشاقتارى» ۇيىمىنىڭ توراعاسى مەحمەت ءوز, قوجا احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتى وكىلەتتى كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇسا يىلدىز, اتاتۇرىك اتىنداعى مادە­نيەت ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنبا­سارى شابان اباك, تۇركيا عىلىم جانە ادەبيەت اۆتورلارى وداعىنىڭ توراعاسى مەحمەت نۇري پارماكسىز, تۇركى الەمى جازۋشىلارى جانە ونەرپازدارى قورىنىڭ پرەزيدەنتى ياحيا اكەنگين, ەۋرازيا جاز­ۋ­شىلار قاۋىمداستىعىنىڭ تورا­عاسى ياكۋب وماروعلى, تۇركى الە­مى ساۋلەتشىلەرى جانە ينجە­نەر­لەرى وداعىنىڭ باس حاتشىسى ءىلياس دە­م­يرجي جانە «ەكوەۋرازيا» قاۋ­ىمداستىعىنىڭ عىلىمي كەڭەس مۇ­شەسى جان ۇنۆەر قاتىستى.
جيىندى اشقان ەلشى ا.ساپار­بەك­ ۇلى ەلباسى ۇسىن­عان «بو­ل­اشاققا باعدار: رۋحاني جاڭع­ىرۋ» اتتى ماقالانىڭ نەگىزگى با­عىتتارى مەن باعدار­لا­ما اياسىندا اتقا­رىل­عان جۇمىس­تار تۋرالى مالىمەت بەردى. 
تۇركيانىڭ ەكس-ءمينيسترى ن.ك.زەيبەك قازاقستاننىڭ شيرەك عا­سىر­دا قول جەت­كىزگەن جەتىس­تىكتەرىن اتاپ, ەلباسى ن.نازار­باەۆپەن بولعان كەز­دەسۋ تۋ­رالى اڭگىمەلەپ بەردى. اڭ­گىمە بارىسىندا ەلباسىنىڭ اتا­تۇرىكتەي كورەگەن ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعاندىعىن, باعدارلامادا كوتە­رىل­گەن ماسەلەلەردىڭ قازىرگى تۇر­كيا ءۇشىن دە كو­كەيكەستى ەكەندىگىن جا­نە لا­تىنعا كوشۋ بويىنشا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ وتە قۇپتارلىق ساياساتتى ۇس­تانعاندىعىن جەتكىزدى. 
ال تۇركسوي باس حاتشىسى د.قاسەي­ى­­نوۆ قازاقستان مەن تۇر­كيا اراسىنداعى ما­دەني جانە گۋمانيتارلىق سالا بويىنشا, سون­داي-اق, اتالعان باعدارلاما اياسىندا تۇركسوي تاراپىنان اتقارىلىپ وتىرعان جۇمىستار تۋرالى ەگجەي-تەگجەي اقپارات بەرىپ, ماقالادا كوتەرىلگەن نەگىزگى باعىتتاردىڭ تەك قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل تۇركىتىلدەس حالىقتارىنىڭ رۋ­حا­ني جاڭعىرۋىنا اسا قاجەتتى ەكەندىگىن جەت­كىزدى.
ال قوجا احمەت ياساۋي ۋني­ۆەر­سي­تەتى وكى­لەتتى كەڭەسىنىڭ تو­راعاسى م.يىلدىز تۇر­كى الەمى­نە ورتاق ۋني­ۆەر­سيتەتتىڭ مۇم­كىندىگىن پايدالانا وتى­رىپ, اتالعان ماقا­لا­نىڭ باستى با­عىت­تارىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇ­مىس ىستەۋگە دايىن ەكەندىگىن ايتىپ, «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» سىندى ناقتىلانعان باعدارلامالارمەن قوسا, كۇللى الەمدى مويىنداتقان احمەت ياساۋي سىندى ۇلى تۇلعالاردى نا­سيحاتتاۋعا باعىتتالعان ءىس-شارا­لار­دى دا كوبەيتۋ كەرەك ەكەندىگىن جەتكىزدى.
اتاتۇرىك اتىنداعى ما­دە­ني­ەت ورتالىعى ديرەك­تورىنىڭ ورىن­با­سارى ش.اباك اۋدارما ماسە­لە­سى­نە جۇيەلى تۇردە كوڭىل ءبولىپ, اۋ­دار­ماشىلارعا قولداۋ كورسەتۋ كە­رەك ەكەندىگىن ايتسا, تۇركيا عى­لىم جانە ادە­بيەت اۆتورلارى ودا­عىنىڭ توراعاسى م.ن.پارماكسىز قا­لام­­گەر­لەردىڭ قالاماقى ماسە­لەسىنىڭ شەشىلمەي رۋحاني جاڭعىرۋعا قول جەتكىزۋ مۇم­كىن ەمەس ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. بۇ­عان قوسا, تۇركى الەمى جازۋ­شى­لارى جانە ونەرپازدارى قو­رى­نىڭ پرەزيدەنتى يا.اكەنگين يسلام تاريحىنىڭ ەڭ دامىعان كەزەڭدەرى تۋرالى مالىمەت بەرىپ, دامۋدىڭ باستى سەبەبى رەتىندە اۋدارما ماسەلەسىنە كوڭىل بولىنگەندىگىن كورسەتتى. سونداي-اق, ول اتالعان ماقالانىڭ تۇگەل تۇركى جۇرتى ءۇشىن قاجەتتى مانيفەست ەكەندىگىن قوسا ايتتى.
ءوز كەزەگىندە, ەۋرازيا جازۋ­شى­لار قاۋىمداستىعىنىڭ تورا­عا­سى يا.وماروعلى اتالمىش باع­دار­لامانىڭ ءححى عاسىر­دىڭ ولجا­سى جانە رۋ­حاني جاڭ­عى­رۋدان بۇرىن ۇلتتىق رۋح­تى قايتا قالىپتاستىراتىن ءۇردىس ەكەندىگىن ايتىپ, رۋ­حا­نياتتىڭ نەگىزىن قالاپ وتىرعان ادەبيەت وكىلدەرىنە قولداۋ كور­سە­تۋدىڭ قاجەتتىلىگىن جەت­كىزدى. اۋدارما ماسەلەسىنە توق­تال­عان يا.وماروعلى تۇركيا تا­جى­ري­بەسىنە سۇيەنە وتىرىپ, شەت ءتىل­دى مەڭگەرگەندەردىڭ شەت ەلدەردىڭ وكىل­دەرى ەمەس, شەتتەگى ءوز ۇلتىڭنىڭ وكىلى بولۋ كەرەك ەكەندىگىنە نازار اۋدار­دى. اتالعان باعدارلامانى جان-جاق­تى جانە شىنايى جۇزەگە اسىرعان جاع­دايدا قازىرگى تاڭدا رۋحانياتقا قاۋ­ىپ توندىرگەن راديكاليزم مەن لاڭ­كەستىككە قارسى كۇرەستىڭ ءبىر ءتۇرى بولارىنا سەنىم ءبىلدىردى.
تۇركى الەمى ساۋلەتشىلەرى جانە ين­جە­نەر­لەرى وداعىنىڭ باس حاتشىسى ءى.دەميرجي ءوز كەزەگىندە ەلباسىنىڭ ۇسىنعان باع­دار­لا­ما­سىنىڭ تۇتاس تۇركى الەمىنە قاجەتتى جول كار­تاسى ەكەندىگىن ايتسا, «ەكوەۋرازيا» قاۋىمداستىعىنىڭ عىلىمي كەڭەس مۇشەسى ج.ۇنۆەر ماقالا­نى مۇلدە جاڭا كوزقاراس دەپ سي­پات­تادى.
جيىن سوڭىندا تۇرىك زيالى قاۋ­ىم وكىلدەرى باعدارلامانىڭ تولى­عىمەن جۇزەگە اسۋىنا تى­لەك­تە­س­تىكتەرىن ءبىلدىرىپ, 
قازاق­­س­تان ەلشى­لى­گى­نە العىس ايتتى. 

دايىنداعان جولدىباي بازار, 
«ەگەمەن قازاقستان» 
 

سوڭعى جاڭالىقتار