مادەنيەتتىڭ تۇنىعى مۋزىكا ونەرى دەسەك, سول سىڭعىرلاعان مۋزىكا ونەرىنىڭ تۇبىندە جاتىپ-اق كوزگە تۇسەتىن جاۋھار تاسى – تالانتتى مۋزىكانت. قوبىز ءۇنى جان-جۇيەسىن سيقىرلاپ تاستاعان قازاقى تىڭدارمانعا الەمدى تەربەگەن كلاسسيكالىق اۋەز دە جات ەمەس ەكەن. بۇل ءسوزىمىزدى جاس تا بولسا ەسىمىن جاھاندىق دارەجەگە كوتەرىپ كەلە جاتقان جاس تالانت, قازاقتىڭ سكريپكاشى قىزى ايشا ورازباەۆا ءوز ونەرىمەن دالەلدەپ بەردى.
اراعا ادام جۇگىرتىپ, نە بولماسا ءۇلكەن قاراجاتسىز قوزعالعىسى كەلمەيتىن ەسەپشىل «ونەرپازدار» كوبەيىپ كەتكەن زاماندا, ايشا ۇيىندە وتىرىپ-اق ءوز جەتىستىكتەرىن العا تارتىپ, عالامتور ارقىلى يتالياداعى بۇۇ-نىڭ مۋزىكالىق كوللەدجىنە قۇجاتتارىن جولداپ جىبەرگەن-ءدى. كوپ ۇزاماي ورازباەۆتار وتباسىنا يتاليان تىلىندە جازىلعان وقۋعا شاقىرۋ جولداما-حاتى جەتەدى. الەمنىڭ 70 ەلىنەن قۇجات تاپسىرعان تالانتتىلاردىڭ ءىشىندەگى تەك ەكى-اق ادامنىڭ باسىنا قوناتىن باق! سول كەزدە ايشا قىز نەبارى 16 جاستاعى كوكورىم بالا ەدى. ەندى, مىنە, اراعا ۋاقىت تاستاپ تالانتى تولىسىپ, ونەرى شىڭدالعان حاس شەبەر ايشا ورازباەۆا قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل تولۋىنا وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك اكادەميالىق سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ءوزىنىڭ ارناۋلى كونتسەرتىن ونەرسۇيەر قاۋىمعا ۇسىنىپ وتىر.
ءبىر كەزدەرى سكريپكاسىن قۇشاقتاپ ىستامبۇل ارقىلى يتاليانىڭ تريەست قالاسىنا حاس ونەردى ىزدەپ كەتكەن قىز زال تولى كورەرمەننىڭ ءجۇرەگىن العاشقى پەرنەدەن-اق سەلت ەتكىزىپ, باتىستىڭ اقسۇيەكتەرىن تاربيەلەگەن عاجايىپ كۇي, شىڭعىرلاۋ ۇنمەن باۋراپ تاستادى. كۇندەلىكتى تەلەديداردان تاماشالاپ جۇرگەن الەمدىك اتىشۋلى سكريپكا شەبەرلەرىمەن شەندەسە ويناماسا, سيقىرلى كۇيدى ولاردان كەم توكپەيدى. ءبارىنىڭ تارتاتىنى ءبىر سكريپكا, ءبارىنىڭ ورىندايتىنى ءبىر كونتسەرت. الايدا ايشانىڭ سويى ءوزگەشە, اسپاپتى سويلەتۋ مانەرى ەشكىمگە ۇقسامايتىن وزىندىك قالىپ. پارقى تومەن ىزى-قيقۋ جاساندى ەسترادالىق شۋدان تۇنىپ قالعان قۇلاعىمىز وسىنى تانىدى.
جاس تالانتتىڭ تۋعان ورتاسى مەن قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىنە از-كەم توقتالا كەتەيىك. 1985 جىلى الماتى قالاسىندا, ونەرلى وتباسىندا ءدۇنيەگە كەلگەن ايشا ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى رەسپۋبليكالىق دارىندى بالالارعا ارنالعان مۋزىكالىق مەكتەپتى ۇزدىكتەردىڭ الدى بولىپ ءتامامدادى. اياعىن اپىل-تاپىل باسقاننان ونەر مەكتەبىنىڭ تابالدىرىعىنان اتتاۋى دا زاڭدىلىق. ويتكەنى, ايشانىڭ اتاسى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءسابيت ورازباەۆ سەكىلدى ونەردىڭ ورىنە شىققان ءبىرتۋار ازامات بولسا, اجەسى سۆەتا دا جۇگىرگەن بالادان جەتەلى جىگىتتى تاربيەلەپ شىعارار ساليقالى جان. ال قۇرساعىنا سالىپ كوتەرگەن اناسى «دالاداعى قۋعىن» ءفيلمى مەن «تاعدىر توعىسىندا» ۇلتتىق سەريالدارىنان كوپشىلىككە تانىمال سۇيكىمدى ءارتىسىمىز گۇلنار دوسماتوۆا. جوعارىدا ايتىپ كەتكەنىمىزدەي, يتالياداعى الەمدىك بىرىككەن كوللەدجدى جانە «تريو دي تريەستا» مۋزىكا مەكتەبىن ءبىتىرىپ, لوندونداعى كورولدىك مۋزىكا اكادەمياسىندا ساباق العان قازاقتىڭ تۇڭعىش سكريپكاشىسى. اتالمىش وقۋعا ءتۇسۋ دۇنيەدەگى تالاي ونەرلى جاستىڭ قيالىنداعى ارمان عانا. پرەزيدەنتتىك «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەندياتى, سونداي-اق يۋنەسكو-نىڭ قولداۋىمەن بەرىلەتىن حالىقارالىق «Trio di Trieste» ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى. DipRAM اكادەمياسىنىڭ مارتەبەلى ديپلومىنا ماگيستر دارەجەسىندە 2010 جىلى قول جەتكىزگەن ءبىردەن-ءبىر قازاقستاندىق ونەرلى جاس. وسى اكادەميادا سكريپكاشى قىزىمىز ەسىمدەرى الەمدىك مۋزىكا كوگىندە ۇلكەن قۇرمەتپەن اتالاتىن ليديا موردكوۆيچ, رەمۋسا ازويتەيا جانە كليو گۋلد سەكىلدى پروفەسسورلاردان ساباق الدى.
بۇل تاڭدا ايشا دۇنيە ءجۇزىن شارلاپ ءجۇرىپ كونتسەرت قويادى. جۋىردا عانا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرينستون قالاسىندا, مادريد پەن ۆەنادا ونەر كورسەتتى. سونىمەن قاتار, ول ەۋروپانىڭ, ورتالىق ازيا مەن گونكونگتىڭ ۇلكەن ساحنالارىنا تۇراقتى شىعىپ تۇرادى. يسپانيادا وتكەن سانتاندەر, ۇلىبريتانياداعى الدەبۋرگ, اۆستريانىڭ كلانگشپۋرەن سەكىلدى فەستيۆالدارىنا قاتىسىپ, لوندونداعى ۆيگمور زالىندا, ءپاريجدىڭ سالا تريپكوۆيچ, تريەستا جانە ساللە پلەيەل زالدارىندا سكريپكانىڭ اسەم ءۇنىمەن ءوز تىڭدارماندارىن كلاسسيكالىق مۋزىكامەن سۋسىنداتقان.
نوتاعا قاراپ شەبەر ويناۋعا ماشىقتانىپ, تەك ورىنداۋشىلىق دەڭگەيدە قالىپ قويماي, ايشا زامانىمىزدىڭ بەلگىلى كومپوزيتورلارى يوحاننەس ماريا شتاۋد, پەر بۋلەز, سەر حارريسون بيورتۆيسل جانە پيتەر زينوۆەۆ سەكىلدى ايگىلى ونەر شەبەرلەرىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ, كۇنى كەشە عانا «OUR» ەلەكتروندى كۇيساندىعى مەن سكريپكاعا ارنالعان كونتسەرتتى جازىپ شىقتى. بۇل از بولسا, سەر كولين دەيۆيس, فرانك وللۋ, زولتان كوشيش سيياقتى داۋلەسكەر ديريجەرلەر باسقاراتىن ەۋروپالىق ۇلكەن وركەسترلەردىڭ كونتسەرتمەيستەرى. London Sinfonietta انسامبلىمەن ونەر كورسەتسە, Ensemble Modern انسامبلىمەن بىرلەسىپ گاسترولدىك ساپارمەن ەۋروپا ساحنالارىندا كونتسەرت قويدى. لوندوننىڭ تورىندە Ossian Ensemble, Kammerklang جانە Azalea انسامبلدەرىمەن ءارىپتەستىك تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋدە. وسىنشا ەڭبەگى ەسكەرىلىپ ايشا ورازباەۆا انگليادا Leverhulme, Marjorie Hayward جانە Thomas C Fitton ءجۇلدەلەرىنە يە بولدى. بەرلين فيلارمونياسىنىڭ كونتسەرتمەيستەرى توماس برانديس, ماركو ريتستسي, زاحار بروندارمەن بىرگە شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزىپ ۇلگەردى. اۆستريانىڭ ORF تەلەۆيزيالىق ارناسىندا, BBC Radio 3 جانە BBC Radio 4 اۋە تولقىنىندا 7 ميلليوننان استام ونەرسۇيەر قاۋىمدى سكريپكانىڭ سازىنا بولەدى. كەلەشەكتە برازيليانىڭ سان-پاۋلو قالاسىندا كونتسەرت قويۋدى, فرانتسۋزدىڭ Radio France راديو ارناسى ءۇشىن ارنايى مارتين ماتالونمەن بىرلەسكەن جوبا اياسىندا پاريجدە كونتسەرت وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. باتىس مادەنيەتىندەگى كلاسسيكالىق ونەر شەبەرلەرىنىڭ ءبىرى گەلمۋت لاحەنماننمەن بىرگە بەرليندە, ال بيىلعى قازان ايىندا ۇلىبريتانيانىڭ اتى ايگىلى زالدارىنىڭ بىرىندە جەكە كونتسەرتىن وتكىزسەم دەگەن نيەتى بار.
نيەتىڭە جەت, نازەركە ونەرلى ايشا قىز دەيمىز! قاشاندا قازاقتىڭ تەكتىلىگىن الەمنىڭ اقسۇيەك ورتالارىندا ونەرىڭمەن پاش ەتەتىنىڭە سەنىم بىلدىرەمىز. ءويتكەنى, سەن ونداي جاۋاپكەرشىلىككە لايىقتىسىڭ ءھام مىندەتتىسىڭ.
قانات ەسكەندىر.
الماتى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.
