ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى ەلىمىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ويتكەنى, شارانى تاماشالاۋعا بەس ميلليون ادام كەلمەك. ونىڭ 85 پايىزى قازاقستاندىقتار بولسا, 15 پايىزى – شەتەلدىك قوناقتار. دايىندىق جۇمىستارى كۇن وتكەن سايىن قىزا تۇسۋدە. اسىرەسە, ءارتۇرلى ەلدەن, ايماقتان كەلەتىن تۋريستەر استانانىڭ قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنان سىن تاپپاۋى ءتيىس. وسىنى ماقسات ەتىپ قولعا الىنعان شارۋالاردىڭ بارىسى قالاي جۇزەگە اسۋدا؟
جاتىن ورىنداردى برونداۋ جالعاسۋدا
جوعارىداعى بەس ميلليون ادامدى جايعاستىرۋ ءۇشىن 164 قوناق ءۇي, 350 پاتەر ءازىر تۇر ەكەن. ەندى 23 نىسان اشىلادى. استانا اكىمدىگىنىڭ ەسەبىنشە, قوناقتار مەن تۋريستەردى ورنالاستىرۋعا 35-40 مىڭ توسەك-ورىن دايىن بولسا, 16 مىڭى قوناق ۇيلەر مەن حوستەلدەردە. جوو جاتاقحانالارىندا – 9 مىڭ, جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەردە 18 مىڭ ورىن بار. استانا كونۆەنشن بيۋروسىندا ايماقتار مەن شەت ەلدەردەن كەلەتىن قوناقتاردى ورنالاستىرۋ بويىنشا برونداۋ بولىمدەرى جۇمىس ىستەيدى. ەلوردا اكىمى اسەت يسەكەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگە دەيىن 4190 قوناق ءۇي مەن جاتاقحانا بروندالعان. توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنە, ۇقك شەكارا قىزمەتىنە, ءىىم اكادەمياسىنىڭ كۋرسانتتارىنا, ەرىكتىلەرگە, كورمەگە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق جانە ايماقتاردىڭ مادەني كۇندەرىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا ارنالماق. «كينگ وتەل» قوناق ۇيىنەن 500 ورىن ءىىم قىزمەتكەرلەرىنە بولىنگەن. ارنايى اشىلعان «Recommended by EXPO-2017» سايتى ارقىلى استانالىق كاسىپكەرلەر كورمەگە كەلگەن قوناقتارعا قىزمەت كورسەتە الادى. بىراق مۇندا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جوعارى كاسىپورىندار عانا تاڭدالادى جانە ولار كورمەنى وتكىزۋدە ارىپتەس-سەرىكتەس تە بولا الادى. ءدال قازىر «Recommended by EXPO-2017» ءارىپتەستىك باعدارلاماسىنا 136 نىسان كىرگەن. ولاردىڭ قاتارىندا 35-55 قوناق ءۇي مەن قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارى, 10 قىزمەت كورسەتۋ مەكەمەسى, 4 كولىك كومپانياسى, 7 حوستەل جانە 24 اپارتامەنت بار. «باعدارلاما بويىنشا پەرسونالدىڭ بىلىكتىلىگى, اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋى جانە تۋريستەر ءۇشىن ءمازىردىڭ قولجەتىمدىلىگى تالاپ ەتىلەدى. قىزمەت كورسەتۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر كەمشىلىكتەر بولسا ونى جويۋدىڭ جولدارى ءجونىندەگى ۇسىنىستاردى دا قابىلداۋعا ءازىرمىز. بۇعان وسى سالاداعى بارلىق ۇيىمداردى بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرامىن», دەيدى قالا باسشىسى.«استانا تاكسي» باعدارلاماسىنىڭ ارتىقشىلىعى بار
ەكسپو قوناقتارى كورمەمەن بىرگە, قالانى ارالاپ, ءتۇرلى شارالارعا قاتىسۋى كەرەك. بۇل ورايدا, نەگىزگى سالماق كولىك جۇيەسىنە تۇسەدى. سوندىقتان, قوعامدىق جانە ارناۋلى قىزمەتتىك كولىكتەر مەن تاكسي قىزمەتىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ ماڭىزدى. «Bus Lane» قوسىمشا ءبولىنگەن قوزعالىس جولاقتارى ەسەبىنەن جىلدام ءجۇرۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. سونىمەن قاتار, ارنايى تىركەلگەن تاكسي كولىكتەرىنىڭ ءجۇرۋى زاڭنامامەن رەتتەلمەك. استانا قالاسى جولاۋشىلار كولىگى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەكمىرزا يگەنبەردينوۆتىڭ مالىمەتىنشە, كورمە قوناقتارىن تاسيتىن اۆتوبۋستار سانى مامىر ايىنان باستاپ كوبەيەدى. «كۇن سايىن 83 مىڭنان استام جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جەتى جاڭا «Shuttle Bus» مارشرۋتى اشىلادى. سونىمەن قاتار, ەكسپو اۋماعىنان وتەتىن قولدانىستاعى 11 باعىتتىڭ كۇندەلىكتى تاسىمالىن كۇشەيتۋ ارقىلى ۋاقىت ارالىعىن 5-7 مينۋتقا تومەندەتۋ قاراستىرىلعان», دەيدى ول. ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋگە دايىندىق اياسىندا «استانا تاكسي» جاڭا باعدارلاماسى ىسكە قوسىلادى ەكەن. بۇل شارا بويىنشا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە وتاندىق كولىك ءوندىرۋشىلەردەن جەڭىلدەتىلگەن پايىزبەن اۆتوموبيل ساتىپ الۋ قاراستىرىلعان.ازىق-ت ۇلىك كورشى ەلدەردەن دە اعىلادى
كورمە كەزىندە تۇرعىندار مەن قوناقتاردى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتەتىن كەشەندى شارالار دا قولعا الىنباق. قازىرگى تاڭدا استانا حالقى كۇنىنە شامامەن 1,5 مىڭ توننا تاعام ءونىمىن تۇتىنادى دەسەك, ەكسپو ۋاقىتىندا 160 000 توننا ازىق-ت ۇلىك ءونىمى تۇتىنىلادى دەپ بولجانۋدا. ەلورداداعى «Sapa logistics», «استىق لوگيستيك», «Continental Logistics» جانە «مير كرۋپ» سەكىلدى ءىرى كاسىپورىنداردا ازىق-ت ۇلىك ساقتاۋ ورىندارى 42 مىڭ شارشى مەترگە دەيىن جەتەدى. بۇعان قوسا, باسقا كاسىپورىندارداعى قويمالاردىڭ 42500 تونناعا دەيىن ءونىم ساقتاۋ مۇمكىندىگى بار. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارداق دوسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر ساۋدا-لوگيستيكالىق وپەراتسيالاردىڭ بىرىڭعاي جۇمىس رەگلامەنتىن پىسىقتاۋ كوزدەلۋدە. ءىرى جانە ورتا ساۋدا جەلىلەرىنە اكك جانە وڭىرلەردى قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا كۇرىش, قانت, قاراقۇمىق سەكىلدى تاۋارلاردى ساتىپ الۋعا نەسيە بەرۋ قولعا الىندى. «ەكسپو كەزىندە وڭتۇستىك وڭىرلەردەن, وزبەكستان جانە قىرعىزستان ەلدەرىنە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن ۇزدىكسىز جەتكىزۋ بويىنشا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. اۋىلشارۋاشىلىق جارمەڭكەسىنە مامانداندىرىلعان ساۋدا الاڭدارى قۇرىلادى. وندا شارالار ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بىرىڭعاي ەلەكتروندى پورتال ارقىلى جۇرەدى», دەيدى ا.دوسانوۆ. جالپى, استانا قالاسىندا 156 مەيرامحانا, 460 كافە, 27 اسحانا جانە 7 كوپشىلىك تاماقتانۋ ورنى بار. بۇلار ءبىر مەزەتتە 165 مىڭ ادامدى قامتي الادى.وتباسىلىق دەمالىستارعا كوڭىل بولىنەدى
كورمە كەزىندە مادەني شارالار قالاي ءوربيدى؟ قالا اكىمدىگىنىڭ ءمالىمەتىنشە, كەشەندى مادەني باعدارلامادا قازاقستاندىق, شەتەلدىك شىعارماشىلىق ۇجىمداردىڭ جانە تالانتتى جاستاردىڭ قاتىسۋىمەن 7 مىڭنان استام ءتۇرلى فورماتتاعى ءىس-شارالار ءوتكىزۋ قاراستىرىلعان. ءۇش اي بويى قىزىقتى ءارى ادەتتەن تىس كەشتەر ۇيىمداستىرىلماق. باس قالاداعى تەاترلار مەن ساياباقتار شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. استانالىقتار مەن قوناقتار ەسىل وزەنىندە كۇن سايىن لازەرلىك شوۋدى تاماشالايدى. بۇعان رەسەيلىك سۋبۇرقاقتار تسيركى ارنايى شاقىرىلعان. تاعى ايتا كەتەرلىگى, وتباسىلىق دەمالىستار وتكىزۋگە ەكپىن بەرىلەدى. ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى وتەتىن ۋاقىتتا مادەني, ويىن-ساۋىق شارالارىن وتكىزۋگە «استانا ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسى» اق, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جانە استانا قالاسى اكىمدىگى جاۋاپتى بولىپ بەكىتىلگەنىن ايتا كەتپەكپىز. اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»
