مامان بىلىكتىلىگى ماڭىزدى

كەشە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىندە ۆەدومستۆونىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ماقسۇت وتەشەۆتىڭ قاتىسۋىمەن بريفينگ ءوتتى. وندا اڭگىمە مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلداناتىن ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن شارت, تالاپتار تۋراسىندا ءوربىدى. دەپارتامەنت ديرەكتورىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بولاشاقتا ۇمىتكەرگە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارى ءاربىر مەملەكەتتىك ورگانمەن دەربەس جاسالادى جانە ول مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىمەن كەلىسۋگە جاتادى. مۇنداي شارت بارلىق مەم­لەكەتتىك لاۋازىمدارعا ءبىلىمى, ەڭبەك ءوتىلى جانە قۇزىرەتتىلىگى بويىنشا بىرىڭعاي تالاپتار ورناتادى دەپ كۇتىلۋدە. «ايتالىق, بىلىمگە قاتىستى تالاپتار لاۋازىم دەڭگەيىنە بايلانىستى ورناتىلادى. بىرقاتار لاۋازىمدارعا, مىسالى, اۋىلدىق جانە اۋداندىق دەڭگەيلەرگە ورتادان كەيىنگى جانە تەحنيكالىق پەن كاسىبي بىلىمدەر رۇقسات ەتىلسە, ورتالىق دەڭگەيدەگى لاۋازىمدىق قىزمەتكە ۇمىتكەردەن پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا وقۋ وتكەرگەندىگى نەمەسە شەتەلدىك ءبىلىمى بار بولۋى ەسكەرىلۋى مۇمكىن. مۇنداي ءبىلىمى بار ۇمىتكەرلەرگە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ەڭبەك ءوتىلىنىڭ قىسقالاۋ مەرزىمى تالاپ ەتىلەدى (ماسەلەن, 5 جىلدىڭ ورنىنا 3 جىل مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ءوتىل جەتكىلىكتى)», دەدى ماقسۇت ىبىراي ۇلى. قالاي بولعاندا دا, مەملەكەتتىك قىزمەتكە ۇمىتكەرلەرگە جۇمىس ءوتىلىنىڭ ماڭىزى جوعارى دەگەن ءسوز. وسىعان وراي, مانساپتىق ۇلگى يكەم­دى­لىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن جەكە سەك­توردان دارىندى مامانداردى تار­تۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار ءمىن­دەتتەرىمەن ۇقساس قىزمەت سالا­لارىندا جۇمىس ءوتىلى بار ازامات­تار ارا­سىندا «اشىق» ىرىكتەۋ جۇرگىزۋ قا­راستىرىلعان. سونداي-اق, مەم­لە­كەتتىك اپپاراتتى كاسىبيلەندىرۋ بويىنشا جاڭا تاسىلدەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جاڭارعان بىلىكتىلىك تالاپتارىندا تومەنگى تۇرعان لاۋازىمدا ءبىر جىلدان كەم ەمەس ءوتىلى بولعان جاعدايداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جىلجىتۋ تەتىگى ەنگىزىلگەندىگىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك قىز­مەتكە ۇمىتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىك تالاپتارى مەم­لە­كەتتىك قىزمەتتەگى جاڭا ءتا­سىلدەردىڭ ەن­گىزىلۋىمەن جە­تىل­دى­رىلۋدە. وسى ماق­ساتتا ءجۇر­گى­زىلگەن ساراپتاما نە­گىزىندە, ەن­دىگى كەزەكتە اسكەري قىز­مەتتە, پار­لامەنت پەن ءماسليحات دە­­پۋ­تاتىنىڭ مارتەبەسىندەگى, سوت ءجا­­نە حالىقارالىق قىزمەتكەر مارتە­بە­سىندەگى جۇمىس ءوتىلى ەسكەرىلەتىن بولادى. سوندىقتان دا, اعىمداعى جىلى بىلىكتىلىك تالاپتارعا جاڭا «بىلىكتىلىك» ۇعىمى ەنگىزىلگەن. بۇل – ءاربىر قىزمەتكەرگە ءتيىمدى جۇ­مىس جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى ءبى­لىم مەن داعدىلاردان تۇراتىن جيىن­تىق. بىلىكتىلىكتى باعالاۋدىڭ اۆتو­ماتتاندىرىلعان جۇيەسى ءار­بىر­ ءبى­لىكتىلىكتى تەكسەرۋ ءۇشىن 12 تەس­ت­- ­ت­ىك­ جۇمىستان قۇرالعان. ونىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, باسشىلىق قىز­مەتكە ۇمىتكەرلەرگە 10 بىلىكتىلىك دەڭ­گەيىن انىقتاۋعا – 90 مينۋت, ال قال­عان قىزمەتكە ۇمىتكەرلەر ءۇشىن 8 بىلىكتىلىك دەڭگەيىن انىقتاۋعا 75 مينۋت بەرىلەدى. سونىڭ وزىندە, جىل باسىنان بەرى جالپى جەكە قا­سيەت­تەرىن باعالاۋدا تەستىلەۋدەن وتكەن­دەر­دىڭ 76,3 پايىزى جوعارى باعاعا يە بولعان. ايتا كەتەيىك, قازىرگى ۋاقىتتا اگەنتتىك بىرىڭعاي بىلىكتىلىك نەگىزى رەتىندە جەتىلدىرىلۋ ۇستىندە. وسى ءتاسىل ءاربىر دەڭگەيدەگى قىزمەتتىڭ بىلىكتىلىگىن تەكسەرۋ تالاپتارىن ناقتىلاپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى ءار ازاماتتى مەملەكەتتىك قىز­­مەت­كە ىرىكتەۋدە ولاردىڭ تەڭ ءمۇم­كىن­دىك الۋىنا جانە مەملەكەتتىك قىز­مەتكەرلەردىڭ ءتيىمدى جۇمىس اتقارۋى ءۇشىن كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»