مەديتسينا • 12 مامىر, 2017

سەرتىنە بەرىك وفيتسەر

405 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

سەرتكە بەرىكتىك سىرتتاندىقتىڭ كورىنىسى. قازاقتىڭ قانىندا ىقىلىمنان بەرى جاساپ كەلە جاتقان قايسارلىق قاعيداسى دا وسىناۋ قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلەدى. باعىتىنان تايمايتىن باتىرلىق تا, كەسىپ سويلەيتىن, ويىپ ايتاتىن باتىلدىق تا قازاققا ءتان. سوندىقتان باتىرلىق تا بەكزاتتىقتىڭ ءبىر بەلگىسى.

سەرتىنە بەرىك وفيتسەر

تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇ­عى­رى بيىك, ىرگەسى بەكەم بولۋى جولىندا ەڭبەكتەنىپ كەلە جات­قان سونداي ەرلەر بار. ولار ەلگە ەرەن ەڭبەك سىڭىرۋمەن جانە ەلدىڭ تۇ­راقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ­مەن قاتار, مەملەكەتتىك تۇراق­تى­لىق­تى دا ناسيحاتتايدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قاستەرلى وتا­نىمىزعا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋ جانە ونى قورعاۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ قاسيەتتى بورىشى», دە­گەن بولاتىن. حالىقتىڭ قا­ھار­مان ۇلدارى دا, قول باستاعان پەر­زەنتتەرى دە وتان دەگەن ۇلى ۇعىمنىڭ الاسارماۋىن, تى­نىشتىق پەن تاتۋلىقتىڭ تۇ­عىر­عا كوتەرىلۋىن كوزدەدى. 
الاش ارداقتىسى ءاليحان بوكەيحانوۆ «ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەگەن­دە دە وسىنداي باتىل مىنەزدى مەڭ­زەگەن بولار. بۇگىنگى تاڭدا قور­داي اۋدانى, وتار قالاسى, گۆار­دەيسك قالاشىعى №40 اسكەري با­زاسى 75263 اسكەري ءبولىمىنىڭ كو­مانديرى قىزمەتىن اتقارىپ جۇر­گەن نۇرلان ابدىقادىروۆ تا ال­دىڭعى تولقىننىڭ ەرلىك جولىن جالعاستىرىپ كەلە جاتقان ازا­مات. ەڭبەك جولىن 1999 جىلى ۆز­ۆود كومانديرى بولىپ باستاعان ول وسى ۋاقىتقا دەيىن اسكەري سا­لا­نىڭ ءتۇرلى ساتىلارىنان ءوتتى. ءتۇر­لى سىناقتارعا توتەپ بەرگەن ول وتان قورعاۋ جولىنداعى ويى­نان اينىعان ەمەس. قايتا كۇن سايىن شىڭدالىپ, تاجىريبە جيناپ كەلەدى. قالىپتاستىرعان تا­جى­ريبەسىن ۇلت تۇراقتىلىعى جو­لىند­ا جۇمساۋدى كوزدەيدى. 
يراك مەملەكەتىنە 2003 جى­لى ەلىمىزدەن ينجەنەرلىك-سا­پەر­لىك جاساعى جىبەرىلگەنى بەل­گىلى. سول كەزدە يراكقا جاساق كو­مان­ديرىنىڭ ورىنباسارى بولىپ نۇر­لان ابدىقادىروۆ تا اتتانادى. ادام ءومىرى سىنعا ءتۇسىپ, ەل تاع­دىرى تالقىعا سالىنعان تۇستا ال­تى اي بويى سول جەردە بەرىلگەن مىن­دەتتەردى مۇلتىكسىز ورىن­دايد­ى. اسكەري سالانىڭ قىر-سى­رىن مەڭگەرگەن سول كەزدەگى كا­­پيتان شەنىندەگى ازامات ءاربىر سىن­دا ءوز ىسىنە ادال بەرىلگەن ما­مان ەكەنىن دالەلدەيدى. 2007-2008 جىلدارى الماتى قالاسى 61993 اسكەري بولىمىندە قىز­مەت اتقارىپ جۇرگەندە دە قا­زاق­ستاندىق بىتىمگەرشىلىك تو­بى­نىڭ قۇرامىنا كىرەدى. بۇل كەزدە مايور شەنىن العان نۇرلان اب­دىقادىروۆ مەملەكەتتىڭ مارتەبەسى, ۇلتتىڭ ابىرويى جولىندا ەڭبەك ەتەدى.
– 2008 جىلى ينجەنەرلىك-ساپەرلىك جاساعىنىڭ كومانديرى رەتىندە يراك مەملەكەتىنە ەكىنشى رەت جىبەرىلدىم. يراكتىڭ باعداد, ءال-كۋد قالالارىندا بولىپ, بىتىمگەرشىلىك وپەراتسياسىنا قاتىستىق. ارينە, كۇن سايىن ەمەس, ءسات سايىن ومىرىمىزگە قاۋىپ تون­گەن كەزدەر بولدى. ماسەلەن, ول جەردە جارىلعىش زاتتار كوپ. ال ونى تابۋ, تاۋىپ كوزىن جويۋ ءبىز­دىڭ مىندەت بولىپ سانالادى. سوندىقتان دا قاتەلەسۋگە ەش­قان­داي جول جوق ەدى, – دەيدى نۇرلان الپىس ۇلى. 
نۇرلان ابدىقادىروۆ 1996-1999 جىلدارى قازاقستان رەس­پۋبليكاسى قارۋلى كۇش­تە­رىنىڭ اسكەري اكادەمياسىن بى­تىر­گەن. 2012 جىلى رەسەي فە­دەراتسياسىنىڭ قارۋلى كۇش­تە­رىنىڭ قۇرلىق اسكەرلەرى جال­پى­اسكەري اكادەمياسىنىڭ اس­كە­ري-وقۋ ورتالىعىن اياقتاعان. «جاۋ­ىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن», ءىى دا­رەجەلى «ايبىن» مەملەكەتتىك ناگ­رادالارىمەن ماراپاتتالعان ازا­مات بۇگىندە ءتورت پەرزەنت تار­بي­ەلەپ وتىر. 
نۇرلان الپىس ۇلى اۋەلى اتاق ءۇشىن ەمەس, ابىروي ءۇشىن قىزمەت اتقارىپ جۇرگەنىن ايتتى. بەيبىتشىلىك ءۇشىن باسىن باي­گەگە تىگۋگە دايىن ول تاۋەلسىز ەلى­مىز­دىڭ تۇعىرلانۋىنا اسكەري مامان رەتىندە ۇلەس قوسىپ كەلەدى. 
– ەلباسىمىزدىڭ قولداۋى ءبىز­دى ءاردايىم جىگەرلەندىرىپ, ال­عا جەتەلەيدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءار سوزىندە اسكەري سا­لا­عا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. بۇل سالادا قىزمەت ەتۋدىڭ اسقان ابىروي ەكەنىن, زور ماقتانىش ەكەنىن ايتادى. باتىر بابامىز باۋىرجان مومىش ۇلى «تار­تىپ­كە باس يگەن قۇل بولمايدى, ءتار­تىپسىز ەل بولمايدى» دەگەن ءسوزدى بەكەر ايتپاعان. ءتارتىپ پەن تاربيە – تۇراقتىلىق پەن تا­تۋ­لىقتىڭ كەپىلى, – دەيدى ول ءوز سوزىندە. تالاپ پەن ءتارتىپتى تۋ ەت­كەن ازاماتتىڭ وزىنەن كەيىنگى بۋىنعا بەرەرى دە مول. قىرىققا تولماي قامال العان ونىڭ بەيبىت كۇندەگى باتىرلاردىڭ قاتارىندا بولاتىندىعى زاڭدىلىق.
نۇرلان ابدىقادىروۆ بۇل كۇن­دە پودپولكوۆنيك شەنىندەگى اس­كەري قىزمەتكەر. تالاي جىلعى تا­بان اقى, ماڭداي تەردىڭ اق­تالعانىن كوزبەن كورگەن ازامات. ەل مەن جەردىڭ كيەسىن ۇعىنىپ, قا­سيەتىن جەتە تۇسىنگەن ادامنىڭ قا­شاندا جولى اشىق, جۇلدىزى جو­عارى بولماق. 

حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار